បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយលើបញ្ហានៃការធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវការទាញយកថាមពលពីធនធានកម្ដៅផែនដីកម្រិតទាប តាមរយៈការវាយតម្លៃផ្នែកទែរម៉ូឌីណាមិក និងសេដ្ឋកិច្ចនៃរោងចក្រថាមពល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការធ្វើម៉ូដែលគណិតវិទ្យា និងការក្លែងធ្វើកម្មវិធីដើម្បីវិភាគ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពរោងចក្រថាមពលដោយផ្អែកលើទិន្នន័យសីតុណ្ហភាពជាក់ស្តែង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Binary Power Plant at 187°C Brine រោងចក្រថាមពលទ្វេប្រព័ន្ធ (Binary) ប្រើប្រាស់សីតុណ្ហភាពទឹកប្រៃ ១៨៧°C |
បង្កើតថាមពលអគ្គិសនីបានច្រើនជាងគេ (2,633 kW) និងមានតម្លៃ LCOE ទាបបំផុត។ | សីតុណ្ហភាពចាក់បញ្ចូលឡើងវិញ (Reinjection) មានកម្រិតទាបពេក (៥៦°C) ដែលបង្ហាញថាការប្រើ Isobutane អាចមិនមែនជាជម្រើសល្អបំផុតសម្រាប់កម្ដៅកម្រិតនេះ។ | តម្លៃ LCOE ៧,៩៦ សេន/kWh និងប្រសិទ្ធភាព Exergy ៣៥,៤២%។ |
| Binary Power Plant at 156°C Brine រោងចក្រថាមពលទ្វេប្រព័ន្ធ (Binary) ប្រើប្រាស់សីតុណ្ហភាពទឹកប្រៃ ១៥៦°C |
សារធាតុរាវ Isobutane មានភាពស័ក្តិសមខ្លាំងបំផុត ផ្តល់នូវប្រសិទ្ធភាពកម្ដៅ (Thermal efficiency) ខ្ពស់បំផុត និងមានសីតុណ្ហភាពចាក់បញ្ចូលឡើងវិញល្អ (៨៦°C)។ | បង្កើតថាមពលអគ្គិសនីបានតិចជាងជម្រើសសីតុណ្ហភាព ១៨៧°C។ | តម្លៃ LCOE ៨,១២ សេន/kWh និងប្រសិទ្ធភាពកម្ដៅ ៩,៥%។ |
| Binary Power Plant at 120°C Brine រោងចក្រថាមពលទ្វេប្រព័ន្ធ (Binary) ប្រើប្រាស់សីតុណ្ហភាពទឹកប្រៃ ១២០°C |
អាចទាញយកថាមពលពីប្រភពកម្ដៅកម្រិតទាបបំផុតសម្រាប់ការផលិតអគ្គិសនី។ | ប្រសិទ្ធភាព Exergy ទាបបំផុត និងតម្លៃផលិតអគ្គិសនី (LCOE) ខ្ពស់ជាងគេ។ | តម្លៃ LCOE ៩,៩៤ សេន/kWh និងប្រសិទ្ធភាព Exergy ២០%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ធ្វើម៉ូដែលទែរម៉ូឌីណាមិក និងការវិភាគសេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងទិន្នន័យជាក់ស្តែងពីអណ្តូងកម្ដៅផែនដី។
ឯកសារនេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យជាក់លាក់ពីតំបន់កម្ដៅផែនដី Olkaria ក្នុងប្រទេសកេនយ៉ា។ ទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រ និងលក្ខណៈនៃអាងស្តុកកម្ដៅផែនដីនេះគឺមានភាពខុសគ្នាស្រឡះពីប្រទេសដទៃទៀត។ សម្រាប់កម្ពុជា ដែលមិនទាន់មានការស្រាវជ្រាវពេញលេញពីសក្តានុពលកម្ដៅផែនដី ការអនុវត្តលទ្ធផលដោយផ្ទាល់អាចមានភាពលម្អៀង និងទាមទារការវាយតម្លៃភូមិសាស្ត្រក្នុងស្រុកជាមុនសិន។
ទោះបីជាកម្ពុជាមិនទាន់មានគម្រោងថាមពលកម្ដៅផែនដីក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រនេះនៅតែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការសិក្សាពីការប្រើប្រាស់កម្ដៅកម្រិតទាប។
ការរចនារោងចក្រថាមពលទ្វេប្រព័ន្ធដោយប្រើ Isobutane និងការវិភាគបែប Exergoeconomic គឺជាគំរូវិភាគដ៏ល្អសម្រាប់វិស្វករកម្ពុជា ក្នុងការសិក្សាប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញនាពេលអនាគត។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Levelized Cost of Electricity (LCOE) | ជារង្វាស់សេដ្ឋកិច្ចមួយដែលគេប្រើដើម្បីគណនាតម្លៃមធ្យមនៃការផលិតអគ្គិសនី១គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង (kWh) ដោយបូកបញ្ចូលតម្លៃសាងសង់ ការថែទាំ និងប្រតិបត្តិការពេញមួយជីវិតកាលរបស់រោងចក្រ ចែកនឹងបរិមាណអគ្គិសនីសរុបដែលវាអាចផលិតបាន។ | វាដូចជាការគណនាតម្លៃដើមមធ្យមនៃនំប៉័ងមួយដុំ ដោយបូកបញ្ចូលទាំងថ្លៃទិញម៉ាស៊ីនដុត ថ្លៃម្សៅ និងថ្លៃភ្លើងពេញមួយឆ្នាំ ចែកនឹងចំនួននំប៉័ងទាំងអស់ដែលអ្នកធ្វើបាន។ |
| Exergoeconomic analysis | ជាការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការវិភាគថាមពល (Exergy) និងសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីស្វែងយល់ថាតើការបាត់បង់ថាមពលនៅត្រង់ចំណុចណាមួយនៃប្រព័ន្ធ ធ្វើឱ្យខាតបង់ប្រាក់ប៉ុន្មាន និងជួយរកវិធីកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយនេះ ដើម្បីចំណេញថវិកា។ | ដូចជាការតាមដានមើលថាតើការលេចធ្លាយបំពង់ទឹកនៅផ្ទះរបស់អ្នក ធ្វើឱ្យអ្នកខាតលុយប៉ុន្មានរៀលក្នុងមួយខែ ដើម្បីសម្រេចចិត្តថាគួរជួសជុលវាឬទុកវាចោល។ |
| Exergy | ជាបរិមាណថាមពលអតិបរមាដែលអាចទាញយកមកប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍បាន (បំប្លែងជាការងារ ឬអគ្គិសនី) មុនពេលប្រព័ន្ធនោះចុះត្រជាក់ ឬអស់សក្តានុពលស្មើនឹងបរិយាកាសជុំវិញ។ | បើថាមពល (Energy) គឺជាទឹកទាំងអស់ក្នុងធុង នោះ Exergy គឺជាបរិមាណទឹកពិតប្រាកដដែលអាចហូរចេញមកក្រៅដោយកម្លាំងសម្ពាធដើម្បីបង្វិលកង់រ៉ឺម៉កបាន។ |
| Air-cooled Binary Power Plant | ជារោងចក្រថាមពលកម្ដៅផែនដីដែលមិនប្រើទឹកក្ដៅផ្ទាល់ដើម្បីបង្វិលទួរប៊ីនទេ តែយកកម្ដៅនោះទៅដាំសារធាតុរាវម្យ៉ាងទៀតឱ្យពុះជាចំហាយដើម្បីផលិតអគ្គិសនី រួចប្រើកង្ហារខ្យល់បក់ធ្វើឱ្យចំហាយនោះត្រជាក់ក្លាយជាទឹករាវវិញ ដោយមិនប្រើប្រាស់ប្រភពទឹកត្រជាក់ឡើយ។ | ដូចជាការយកទឹកក្ដៅទៅស្ងោរឆ្នាំងស៊ុបមួយទៀតដែលដាក់ទឹកស៊ីរ៉ូ ហើយពេលចំហាយស៊ីរ៉ូហុយឡើងវាទៅរុញកង្ហារ មុននឹងត្រូវខ្យល់ផ្លុំឱ្យត្រជាក់វិលចូលឆ្នាំងវិញ។ |
| Organic Rankine Cycle (ORC) | ជាប្រព័ន្ធដំណើរការទែរម៉ូឌីណាមិកដែលស្រដៀងនឹងម៉ាស៊ីនចំហាយទឹកដែរ ប៉ុន្តែវាប្រើប្រាស់សារធាតុសរីរាង្គ (ដូចជាឧស្ម័នចំហេះ) ដែលងាយពុះនៅសីតុណ្ហភាពទាប ដើម្បីទាញយកថាមពលពីប្រភពកម្ដៅកម្រិតទាប (ដូចជាទឹកក្ដៅផែនដី ឬកម្ដៅសំណល់រោងចក្រ) មកផលិតអគ្គិសនី។ | ប្រៀបដូចជាការប្រើប្រាស់អាល់កុលជំនួសឱ្យទឹកធម្មតាដើម្បីបង្កើតចំហាយរុញម៉ាស៊ីន ព្រោះអាល់កុលឆាប់ពុះទោះបីជាកម្ដៅមិនសូវខ្លាំងក៏ដោយ។ |
| Isobutane | ជាប្រភេទឧស្ម័នអ៊ីដ្រូកាបូនមួយប្រភេទ ត្រូវបានគេប្រើជាសារធាតុរាវវិលជុំ (Working fluid) ក្នុងរោងចក្រអគ្គិសនី ORC ព្រោះវាមានចំណុចរំពុះទាប ស័ក្តិសមនឹងការចាប់យកកម្ដៅកម្រិតមធ្យមមកបំប្លែងជាថាមពល។ | វាដើរតួដូចជាទឹកនៅក្នុងកំសៀវអគ្គិសនី ប៉ុន្តែវាងាយនឹងពុះខ្លាំងជាងទឹកឆ្ងាយណាស់ ទើបគេនិយមយកវាទៅប្រើដើម្បីឆក់យកកម្ដៅតិចតួចបង្កើតជាថាមពល។ |
| Enthalpy drop | គឺជាការថយចុះនៃបរិមាណថាមពលកម្ដៅសរុប (Enthalpy) របស់សារធាតុរាវ ពេលវាឆ្លងកាត់និងរុញទួរប៊ីន ដែលការថយចុះនេះត្រូវបានបំប្លែងទៅជាកម្លាំងមេកានិចសម្រាប់ផលិតអគ្គិសនី។ | ដូចជាទឹកធ្លាក់ពីលើភ្នំចុះមកក្រោម កម្ពស់ដែលបាត់បង់ (កម្លាំងសង្កត់) គឺជាកម្លាំងដែលធ្វើឱ្យកង់រ៉ឺម៉កទឹកវិលដើម្បីផលិតភ្លើង។ |
| Pinch point | គឺជាចំណុចនៅក្នុងឧបករណ៍ផ្លាស់ប្តូរកម្ដៅ ដែលសីតុណ្ហភាពរវាងសារធាតុក្ដៅ និងសារធាតុត្រជាក់មានគម្លាតតូចបំផុត (ឧ. គម្លាតត្រឹម 8°C) ដែលវាជាកត្តាកំណត់ប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្ទេរកម្ដៅ។ | ដូចជាពេលអ្នកយកទឹកកកទៅត្រាំក្នុងទឹកក្ដៅ វានឹងមកដល់ចំណុចមួយដែលសីតុណ្ហភាពទឹកទាំងពីរជិតស្មើគ្នា ដែលធ្វើឱ្យការរលាយទឹកកកប្រព្រឹត្តទៅយឺតបំផុត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
