បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាការស្វែងរកប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយការឆេះព្រៃ ដោយផ្តោតលើការទាញយកឧស្ម័នឥន្ធនៈសំយោគពីធ្យូងឫស្សីដើម្បីជំនួសការប្រើប្រាស់ឧស្ម័ន LPG សម្រាប់សហគមន៍។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានរចនា និងសាកល្បងឡឧស្ម័នប្រភេទរំហូរចុះក្រោម (Downdraft Gasifier) ដោយកំណត់បរិមាណខ្យល់ដើម្បីរកលក្ខខណ្ឌប្រសើរបំផុតសម្រាប់ការផលិត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Downdraft Gasifier at ER 0.2 ការផលិតឧស្ម័ន Downdraft ក្នុងកម្រិតសមាមាត្រខ្យល់ (ER) 0.2 |
អាចផលិតឧស្ម័នកាបូនម៉ូណូអុកស៊ីត (CO) បានក្នុងកម្រិតខ្ពស់។ | បរិមាណខ្យល់មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការឆេះល្អប្រសើរ ធ្វើឱ្យផលិតកម្មឧស្ម័នមានប្រសិទ្ធភាពទាប និងឆេះមិនសព្វ។ | មានប្រសិទ្ធភាពកម្ដៅ (Thermal Efficiency) 36.78% និងកម្រិតកម្ដៅឧស្ម័ន LHV 3.31 MJ/m³។ |
| Downdraft Gasifier at ER 0.3 ការផលិតឧស្ម័ន Downdraft ក្នុងកម្រិតសមាមាត្រខ្យល់ (ER) 0.3 (លក្ខខណ្ឌប្រសើរបំផុត) |
មានបរិមាណខ្យល់ចេញចូលសមស្រប ធានាការឆេះបានល្អ និងអាចផលិតឧស្ម័នសំយោគបានជាប់ជាប្រចាំរហូតដល់ ១.៥ ម៉ោង ដោយមិនស្ទះ។ | ប្រសិទ្ធភាពកម្ដៅខាងទ្រឹស្តីទាបជាង ER 0.4 បន្តិច ប៉ុន្តែមានស្ថិរភាពជាងក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ | ជាលក្ខខណ្ឌល្អបំផុតសម្រាប់ការអនុវត្ត ដោយមានប្រសិទ្ធភាពកម្ដៅ 35.45% និងកម្រិតកម្ដៅឧស្ម័ន LHV 3.19 MJ/m³។ |
| Downdraft Gasifier at ER 0.4 ការផលិតឧស្ម័ន Downdraft ក្នុងកម្រិតសមាមាត្រខ្យល់ (ER) 0.4 |
ផ្ដល់នូវប្រសិទ្ធភាពកម្ដៅសរុប និងកម្រិតកម្ដៅឧស្ម័ន (LHV) ខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងការគណនា។ | កម្ដៅនៅក្នុងបន្ទប់ចំហេះកើនឡើងខ្លាំងពេក បណ្ដាលឱ្យផេះរលាយកកស្ទះ (Clinker formation) ដែលរារាំងដំណើរការផលិតជាបន្តបន្ទាប់។ | មានប្រសិទ្ធភាពកម្ដៅខ្ពស់ដល់ 42.22% និង LHV 3.80 MJ/m³ ប៉ុន្តែមិនអាចដើរម៉ាស៊ីនបានយូរ។ |
| Scrap Bamboo Charcoal Fuel ការប្រើប្រាស់កម្ទេចធ្យូងឫស្សី (ទំហំតូចៗពេក) |
ប្រើប្រាស់កាកសំណល់កម្ទេចកម្ទីដែលសេសសល់ឱ្យអស់លទ្ធភាព។ | កម្ទេចតូចៗធ្វើឱ្យស្ទះរន្ធខ្យល់ ធ្វើឱ្យខ្យល់ពិបាកជ្រៀតចូល ដែលនាំឱ្យការឆេះយឺត កម្ដៅធ្លាក់ចុះ និងប្រសិទ្ធភាពទាប។ | កម្រិតកម្ដៅ LHV ធ្លាក់ចុះមកនៅចន្លោះពី 2.40 ដល់ 3.03 MJ/m³ និងមានប្រសិទ្ធភាពកម្ដៅត្រឹម 25.78% ទៅ 33.67% ប៉ុណ្ណោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការរៀបចំប្រព័ន្ធនេះទាមទារការវិនិយោគលើឡ Downdraft ការផ្គត់ផ្គង់ធ្យូងឫស្សី និងឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ ដោយមានការចំណាយដើមប្រមាណ ៤៥,០០០ បាត (សម្រាប់ការសាងសង់ខ្នាតតេស្ត)។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតលើតំបន់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ Doi Tung ក្នុងខេត្តឈៀងរ៉ាយ ប្រទេសថៃ ដែលសម្បូរទៅដោយធនធានឫស្សីងាប់។ ទិន្នន័យនៃការវាយតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច (រយៈពេលត្រឡប់ដើមទុន ១៤.៤ ឆ្នាំ) គឺផ្អែកលើតម្លៃរូបិយប័ណ្ណ ការប្រៀបធៀបតម្លៃហ្គាស LPG និងអត្រាការប្រាក់នៅប្រទេសថៃ។ នេះមានន័យថា សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា តម្លៃដើមទុន តម្លៃពលកម្ម និងតម្លៃហ្គាស LPG ទីផ្សារ ត្រូវតែយកមកគណនាឡើងវិញដើម្បីទទួលបានភាពត្រឹមត្រូវ។
បច្ចេកវិទ្យា Downdraft Gasification នេះពិតជាមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់ការបំប្លែងកាកសំណល់កសិកម្មទៅជាថាមពល។
សរុបមក ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាឡឧស្ម័នជីវម៉ាសនេះ អាចជួយកម្ពុជាកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រេងឥន្ធនៈនាំចូល និងលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចចរន្ត (Circular Economy) បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Downdraft Gasifier | ប្រព័ន្ធឡដែលបំប្លែងឥន្ធនៈរឹង (ដូចជាធ្យូង ឬឈើ) ទៅជាឧស្ម័នដែលអាចឆេះបាន ដោយទាញខ្យល់និងឧស្ម័នឱ្យហូរចុះក្រោមឆ្លងកាត់តំបន់ចំហេះ (Combustion Zone) និងតំបន់រ៉េដុកម្ម (Reduction Zone) ដើម្បីកាត់បន្ថយសារធាតុជ័រ (Tar) នៅក្នុងឧស្ម័នដែលផលិតបាន។ | ដូចជាចង្ក្រានដែលបឺតផ្សែងចុះក្រោមទៅដុតបញ្ឆេះម្ដងទៀត ដើម្បីបញ្ចេញជាឧស្ម័នសុទ្ធល្អសម្រាប់យកទៅប្រើប្រាស់បន្ត។ |
| Equivalent Ratio (ER) | សមាមាត្ររវាងបរិមាណខ្យល់ជាក់ស្តែងដែលបញ្ចូលទៅក្នុងឡ ធៀបនឹងបរិមាណខ្យល់តាមទ្រឹស្តីដែលត្រូវការដើម្បីដុតបញ្ឆេះឥន្ធនៈឱ្យអស់សព្វ។ ក្នុងការផលិតឧស្ម័នសំយោគ គេកំណត់ ER ឱ្យទាបជាង ១ (ជាទូទៅចន្លោះ ០.២ ទៅ ០.៤) ដើម្បីបង្ខំឱ្យមានចំហេះមិនសព្វ និងបង្កើតជាឧស្ម័នដែលអាចឆេះបានបន្ត។ | ដូចជាការបើកទ្វារខ្យល់ចូលត្រឹមតែ៣០% ដើម្បីកុំឱ្យអុសឆេះជាផេះអស់លឿនពេក តែប្រែវាទៅជាឧស្ម័នហ្គាសដែលអាចយកទៅដុតប្រើការបានទៀត។ |
| Syngas | ល្បាយឧស្ម័នឥន្ធនៈសំយោគ (Synthetic Gas) ដែលផ្សំឡើងជាចម្បងពី កាបូនម៉ូណូអុកស៊ីត (CO), អ៊ីដ្រូសែន (H2) និងមេតាន (CH4) ទទួលបានពីដំណើរការបំប្លែងកម្ដៅ (Gasification) នៃជីវម៉ាស ដែលអាចប្រើជាឥន្ធនៈជំនួសហ្គាស LPG បាន។ | គឺជាហ្គាសដែលគេចម្រាញ់ចេញពីអុស ឬធ្យូង ដែលមានអានុភាពអាចយកទៅដុតចម្អិនអាហារ ឬបញ្ឆេះម៉ាស៊ីនបានដូចហ្គាសធម្មតា។ |
| Gasification | ដំណើរការគីមីកម្ដៅ (Thermochemical Process) ដែលបំប្លែងសារធាតុសរីរាង្គ ឬឥន្ធនៈរឹង ទៅជាឧស្ម័នឥន្ធនៈរាវ ឬឧស្ម័ន (Syngas) នៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ក្រោមលក្ខខណ្ឌដែលបរិមាណអុកស៊ីសែនមានកម្រិតកំណត់។ | ដូចជាការដុតឈើក្នុងឡក្ដៅខ្លាំងដោយបិទជិតមិនឱ្យមានខ្យល់ចូលគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីបង្ខំឱ្យឈើបញ្ចេញជាតិហ្គាសរបស់វាចេញមកក្រៅ។ |
| Heating Value | បរិមាណថាមពលកម្ដៅសរុបដែលបញ្ចេញមក នៅពេលឥន្ធនៈមួយឯកតា (ដូចជា ១គីឡូក្រាម ឬ ១ម៉ែត្រគូប) ត្រូវបានដុតបញ្ឆេះទាំងស្រុង ដែលជារង្វាស់ដ៏សំខាន់សម្រាប់កំណត់គុណភាពរបស់ឧស្ម័នឥន្ធនៈ ឬជីវម៉ាស។ | ជារង្វាស់ប្រាប់ថាអុសមួយដុំ ឬហ្គាសមួយធុង អាចផ្តល់កម្ដៅខ្លាំងកម្រិតណាពេលយកទៅដុតចម្អិនអាហារ។ |
| Clinker | ដុំរឹងៗដែលកើតឡើងដោយសារផេះនៃឥន្ធនៈរលាយចូលគ្នា និងកកជាដុំ នៅពេលសីតុណ្ហភាពនៅក្នុងបន្ទប់ចំហេះ (Combustion Chamber) កើនឡើងខ្ពស់ពេក ដែលអាចបង្កឱ្យស្ទះរន្ធខ្យល់ និងរារាំងដំណើរការឡ។ | ដូចជាកម្ទេចផេះដែលក្ដៅខ្លាំងរហូតដល់រលាយស្អិតចូលគ្នាជាដុំថ្មរឹង ធ្វើឱ្យស្ទះបាតចង្ក្រាន។ |
| Pyrolysis | ដំណាក់កាលបំបែករចនាសម្ព័ន្ធគីមីនៃជីវម៉ាសដោយប្រើកម្ដៅសុទ្ធសាធ (គ្មានវត្តមានអុកស៊ីសែន) ដើម្បីបង្កើតជាឧស្ម័ន សារធាតុរាវ (Tar) និងកាបូនរឹង (Char) មុនពេលឈានចូលដល់ដំណាក់កាលចំហេះ។ | ដូចជាការរំងាស់វត្ថុមួយដោយកម្ដៅក្នុងឆ្នាំងបិទជិតរហូតដល់វាប្រែរូបរាង និងបញ្ចេញចំហាយ ដោយមិនមានការឆេះជាអណ្តាតភ្លើង។ |
| Proximate Analysis | វិធីសាស្ត្រក្នុងការវិភាគគុណភាពឥន្ធនៈ ដោយបំបែករកភាគរយនៃសមាសធាតុសំខាន់ៗចំនួន ៤ គឺ៖ សំណើម (Moisture), សារធាតុងាយហើរ (Volatile Matter), កាបូនថេរ (Fixed Carbon), និង ផេះ (Ash) យោងតាមស្តង់ដារមន្ទីរពិសោធន៍។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលសាច់គោមួយដុំ ដើម្បីវាយតម្លៃថាវាមានសាច់សុទ្ធប៉ុន្មានភាគរយ ខ្លាញ់ប៉ុន្មាន និងឆ្អឹងប៉ុន្មាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
