បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីកំណត់ពីឥទ្ធិពលនៃការរួមបញ្ចូលជីវម៉ាសសារាយ (Algal biomass) ទៅក្នុងរបបអាហារ ទៅលើប៉ារ៉ាម៉ែត្រឈាម និងដំណើរការនៃការបន្តពូជរបស់ទន្សាយញី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើប្រាស់ទន្សាយញីចំនួន ២០ ក្បាល និងទន្សាយឈ្មោល ៨ ក្បាល ដោយបែងចែកជា ៤ ក្រុមតាមកម្រិតនៃការបន្ថែមជីវម៉ាសសារាយ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Basal Diet (0% Algal Biomass) ការផ្តល់ចំណីមូលដ្ឋានធម្មតា (មិនមានបន្ថែមជីវម៉ាសសារាយ) |
ងាយស្រួលរកទិញវត្ថុធាតុដើមតាមទីផ្សារទូទៅ និងចំណាយដើមទុនតិចលើការផលិតចំណី។ | ទិន្នផលនៃការបន្តពូជ (ចំនួន និងទម្ងន់កូនទន្សាយ) មានកម្រិតទាប បើធៀបនឹងការប្រើប្រាស់ចំណីបំប៉នបន្ថែម។ | ចំនួនកូនក្នុងមួយសំបុក (Litter size) ជាមធ្យមត្រឹមតែ ៥,៦៧ ក្បាល និងទម្ងន់កូនទើបកើត ៤៥,៦៣ ក្រាម។ |
| 1.5% Algal Biomass Supplementation ការបន្ថែមជីវម៉ាសសារាយ ១,៥% ទៅក្នុងចំណី |
ជួយបង្កើនចំនួនកូនទន្សាយ ទម្ងន់កូន និងអត្រាបង្កកំណើតបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមេ។ | ទាមទារការចំណាយបន្ថែមក្នុងការទិញជីវម៉ាសសារាយដែលមានផ្ទុក DHA ខ្ពស់។ | ទទួលបានចំនួនកូនទន្សាយខ្ពស់បំផុត (៧,៣៣ ក្បាល) និងទម្ងន់កូនធំបំផុត (៥០,៥៩ ក្រាម) ព្រមទាំងអត្រាបង្កកំណើត ១០០%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវការរៀបចំកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វស្តង់ដារ និងសម្ភារៈមន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់វិភាគប៉ារ៉ាម៉ែត្រឈាម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅតំបន់ព្រៃទឹកភ្លៀងត្រូពិចនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលមានអាកាសធាតុក្តៅសើម (សីតុណ្ហភាព ៣០,៧ អង្សាសេ និងសំណើម ៨៣%) ដោយប្រើប្រាស់ពូជទន្សាយកាត់។ លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុនេះមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យកសិករ និងអ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាអាចយកលទ្ធផលនេះទៅអនុវត្តដោយផ្ទាល់បានដោយមានទំនុកចិត្តខ្ពស់។
វិធីសាស្ត្រនៃការបន្ថែមសារាយសមុទ្រសម្បូរ DHA ទៅក្នុងចំណីសត្វ គឺមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យបសុសត្វនៅកម្ពុជា។
ការរួមបញ្ចូលប្រភពអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា៣ ពីសារាយទៅក្នុងចំណីសត្វ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រប្រកបដោយនិរន្តរភាពក្នុងការលើកកម្ពស់សុខភាព និងទិន្នផលបន្តពូជរបស់បសុសត្វនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Algal biomass (ជីវម៉ាសសារាយ) | សារធាតុសរីរាង្គដែលទទួលបានពីសារាយ (រុក្ខជាតិទឹកតូចៗ) ដែលត្រូវបានសម្ងួត និងកែច្នៃជាទម្រង់ម្សៅ ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាប្រភពវត្ថុធាតុដើម ឬចំណីបំប៉នដែលមានផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹមខ្ពស់ (ដូចជាប្រូតេអ៊ីន និងអាស៊ីតខ្លាញ់) សម្រាប់សត្វ។ | ដូចជាការយកបន្លែ ឬរុក្ខជាតិបៃតងតូចៗក្នុងទឹកមកហាលឱ្យស្ងួតរួចកិនជាម្សៅ ដើម្បីលាយក្នុងអាហារឱ្យក្មេងញ៉ាំដើម្បីទទួលបានវីតាមីនបន្ថែម។ |
| Nulliparous (សត្វញីក្រមុំ / ដែលមិនធ្លាប់បង្កើតកូន) | ជាពាក្យបច្ចេកទេសពេទ្យ ឬជីវវិទ្យាប្រើសម្រាប់សម្គាល់សត្វញី (ឬស្ត្រី) ដែលមិនធ្លាប់មានផ្ទៃពោះ និងមិនទាន់ធ្លាប់បង្កើតកូនម្តងណាឡើយកាលពីមុន។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ គេប្រើទន្សាយញីក្រមុំដើម្បីធានាថាលទ្ធផលមិនរងឥទ្ធិពលពីប្រវត្តិបង្កកំណើតពីមុន។ | ប្រៀបដូចជាក្រដាសសមួយសន្លឹកដែលមិនទាន់មានស្នាមគូសវាស ដែលងាយស្រួលក្នុងការវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលថ្មីៗដោយគ្មានការរំខានពីប្រវត្តិរូបចាស់។ |
| Docosahexaenoic acid / DHA (អាស៊ីតដូកូសាអិចសាអេណូអិច) | ជាប្រភេទអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ (Omega-3 fatty acid) ដ៏សំខាន់មួយ ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល ភ្នែក និងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទរបស់ទារក ឬកូនសត្វទើបកើត ព្រមទាំងជួយលើកកម្ពស់សុខភាពបន្តពូជរបស់មេ។ | ប្រៀបដូចជាឥដ្ឋនិងស៊ីម៉ងត៍ពិសេស ដែលជាងសំណង់ត្រូវការជាចាំបាច់ដើម្បីសាងសង់និងពង្រឹងគ្រឹះខួរក្បាល និងភ្នែករបស់កូនតូចៗឱ្យរឹងមាំតាំងពីក្នុងពោះ។ |
| Hematological parameters (ប៉ារ៉ាម៉ែត្រកោសិកាឈាម) | ការវាស់ស្ទង់សមាសធាតុផ្សេងៗនៅក្នុងឈាម ដូចជាកោសិកាឈាមក្រហម កោសិកាឈាមស និងកម្រិតអេម៉ូក្លូប៊ីន ដើម្បីវាយតម្លៃពីស្ថានភាពសុខភាពទូទៅ ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងការឆ្លងរោគរបស់សត្វ ឬមនុស្ស។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលកាតគ្រីឡាន ដើម្បីដឹងពីស្ថានភាពម៉ាស៊ីន ទឹកស្អំ និងប្រេងម៉ាស៊ីន ថាតើឡាននោះមានបញ្ហាឬកំពុងដំណើរការល្អ។ |
| Serum biochemical (សូចនាករជីវគីមីសេរ៉ូមឈាម) | ការវិភាគរកសារធាតុគីមីផ្សេងៗនៅក្នុងទឹកសេរ៉ូម (ផ្នែករាវនៃឈាមដែលគ្មានកោសិកាឈាម) ដូចជា ប្រូតេអ៊ីន គ្លុយកូស និងអង់ស៊ីមថ្លើម ដើម្បីពិនិត្យមើលមុខងារសរីរាង្គខាងក្នុង (ដូចជាថ្លើម និងតម្រងនោម) ថាតើវាដំណើរការធម្មតាឬមានជាតិពុលរំខាន។ | ប្រៀបដូចជាការយកទឹកចេញពីរោងចក្រទៅពិនិត្យមើលនៅមន្ទីរពិសោធន៍ ដើម្បីដឹងថាម៉ាស៊ីនចម្រោះក្នុងរោងចក្រ (ថ្លើម និងតម្រងនោម) កំពុងធ្វើការបានល្អឬមានការស្ទះ។ |
| Ad libitum (ការផ្តល់ចំណីនិងទឹកដោយសេរី) | ជាពាក្យឡាតាំងប្រើក្នុងការស្រាវជ្រាវកសិកម្ម ដែលមានន័យថាការផ្តល់ចំណី ឬទឹកដល់សត្វដោយមិនមានការកំណត់បរិមាណឡើយ ពោលគឺសត្វអាចស៊ីនិងផឹកបានតាមចិត្តគ្រប់ពេលវេលា ដើម្បីវាស់ស្ទង់ពីចំណង់អាហារធម្មជាតិរបស់វា។ | ដូចជាការញ៉ាំអាហារប៊ូហ្វេ (Buffet) ដែលអ្នកអាចដើរទៅដួសញ៉ាំប៉ុន្មានដង ឬបរិមាណប៉ុន្មានក៏បានតាមតែក្រពះអ្នកត្រូវការ។ |
| Litter size (ចំនួនកូនក្នុងមួយសំបុក) | ចំនួនកូនសត្វសរុបដែលបានកើតមកក្នុងពេលសម្រាលម្តងរបស់សត្វដែលបង្កើតកូនច្រើន (Multi-parous animals) ដូចជាទន្សាយ ជ្រូក ឬឆ្កែ។ វាជាសូចនាករសំខាន់បំផុតមួយសម្រាប់វាស់ស្ទង់ពីប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនផ្លែឈើដែលប្រមូលផលបានពីដើមឈើមួយដើមក្នុងមួយរដូវ ដើម្បីដឹងថាដើមឈើនោះផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់កម្រិតណា។ |
| Polyunsaturated fatty acids / PUFA (អាស៊ីតខ្លាញ់មិនឆ្អែតច្រើនជាន់) | ជាប្រភេទខ្លាញ់ល្អដែលមានចំណងគីមីមិនឆ្អែតច្រើននៅក្នុងម៉ូលេគុលរបស់វា (ដូចជា Omega-3 និង Omega-6) ដែលរាងកាយមិនអាចផលិតដោយខ្លួនឯងបាន និងត្រូវទទួលបានពីចំណី។ វាមានតួនាទីជួយកាត់បន្ថយការរលាក និងទ្រទ្រង់សុខភាពបេះដូងនិងការបន្តពូជ។ | ដូចជាប្រេងរំអិលគុណភាពខ្ពស់ ដែលជួយឱ្យគ្រឿងយន្តក្នុងរាងកាយដំណើរការបានរលូន និងមិនងាយឡើងកម្ដៅឬឆេះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
