បញ្ហា (The Problem)៖ ជំងឺចង្កោមផ្សិតម្សៅ (Powdery mildew) ដែលបង្កដោយផ្សិត Leveillula taurica គឺជាបញ្ហាចម្បងមួយក្នុងការដាំដុះម្ទេស ដែលបណ្តាលឱ្យទិន្នផលធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ ការសិក្សានេះធ្វើឡើងដើម្បីវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃថ្នាំសម្លាប់ផ្សិតប្រភេទប្រព័ន្ធ Azoxystrobin 25 SC និងភ្នាក់ងារជីវសាស្រ្តដើម្បីគ្រប់គ្រងជំងឺនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈការធ្វើតេស្តនៅវាលស្រែចំនួនពីររដូវកាល ដោយប្រៀបធៀបកម្រិតថ្នាំសម្លាប់ផ្សិតផ្សេងៗគ្នា និងភ្នាក់ងារជីវសាស្រ្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Azoxystrobin 25 SC @ 150 g a.i/ha ការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់ផ្សិត Azoxystrobin កម្រិត 150 ក្រាម សារធាតុសកម្ម/ហិកតា |
ផ្តល់ប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការគ្រប់គ្រងជំងឺ (លើសពី ៨៦-៩១%) និងជួយឱ្យដំណាំផ្តល់ទិន្នផលម្ទេសខ្ពស់បំផុត។ | ការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមីអាចមានតម្លៃថ្លៃជាងការមិនប្រើប្រាស់ ហើយតម្រូវឱ្យអនុវត្តកម្រិតថ្នាំបានត្រឹមត្រូវដើម្បីចៀសវាងការកកើតភាពស៊ាំរបស់មេរោគផ្សិត។ | កាត់បន្ថយជំងឺបានរហូតដល់ ៩១.១% និងទទួលបានទិន្នផល ៣០.១៦ តោន/ហិកតា។ |
| Hexaconazole @ 60 g a.i/ha ការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់ផ្សិត Hexaconazole កម្រិត 60 ក្រាម សារធាតុសកម្ម/ហិកតា |
ជាជម្រើសថ្នាំគីមីទូទៅមួយទៀតដែលមានប្រសិទ្ធភាពបង្គួរក្នុងការកាត់បន្ថយការរីករាលដាលនៃជំងឺ។ | ប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺគឺនៅទាបជាង Azoxystrobin យ៉ាងច្បាស់ (ត្រឹមតែ ៧៤-៧៥%) និងផ្តល់ទិន្នផលទាបជាង។ | កាត់បន្ថយជំងឺបានប្រមាណ ៧៥% និងទទួលបានទិន្នផល ២៣.១៧ ទៅ ២៦.០០ តោន/ហិកតា។ |
| Bioagents (Pseudomonas fluorescens / Bacillus subtilis @ 0.2%) ការប្រើប្រាស់ភ្នាក់ងារជីវសាស្រ្ត (P. fluorescens ឬ B. subtilis) កម្រិត 0.2% |
ជាជម្រើសដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកបាញ់ថ្នាំ អ្នកបរិភោគ និងមិនបន្សល់កាកសំណល់គីមី។ | ប្រសិទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងជំងឺមានកម្រិតទាបខ្លាំង (ត្រឹមតែ ៣០-៤៨%) បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី និងមិនសូវជួយបង្កើនទិន្នផលគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ | កាត់បន្ថយជំងឺបានចន្លោះ ៣០-៤៨% និងទទួលបានទិន្នផលប្រហែល ២០.០០ ទៅ ២២.០០ តោន/ហិកតា។ |
| Control (Untreated) សំណាកត្រួតពិនិត្យ (មិនប្រើប្រាស់ថ្នាំ) |
មិនចំណាយថវិកា និងកម្លាំងពលកម្មលើការទិញ ឬបាញ់ថ្នាំការពារ។ | ដំណាំរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺចង្កោមផ្សិតម្សៅ ដែលបណ្តាលឱ្យជ្រុះស្លឹក និងធ្លាក់ចុះទិន្នផលយ៉ាងគំហុក។ | អត្រាជំងឺខ្ពស់បំផុត (PDI ៣៨-៤១ លើស្លឹក) និងទិន្នផលទាបបំផុតត្រឹម ១៧.០០ ទៅ ១៩.៤២ តោន/ហិកតា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីទំហំថវិកាចំណាយនោះទេ ប៉ុន្តែការអនុវត្តតម្រូវឱ្យមានធាតុចូលកសិកម្ម និងបរិក្ខារស្តង់ដារសម្រាប់ការចុះធ្វើតេស្តផ្ទាល់នៅវាលស្រែ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅតំបន់ Kinathukadavu និង Madampatti នៃរដ្ឋ Tamil Nadu ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលជាតំបន់មានអាកាសធាតុត្រូពិច។ លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុនេះមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្ត ប៉ុន្តែកម្រិតនៃភាពស៊ាំនឹងថ្នាំរបស់មេរោគផ្សិត Leveillula taurica នៅកម្ពុជាអាចមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច។
វិធីសាស្រ្តនៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំ Azoxystrobin នេះ មានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ជាពិសេសដើម្បីសង្គ្រោះទិន្នផលម្ទេស។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់ផ្សិត Azoxystrobin 25 SC គឺជាជម្រើសដ៏ល្អ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតសម្រាប់កសិករកម្ពុជា ក្នុងការគ្រប់គ្រងជំងឺចង្កោមផ្សិតម្សៅ និងបង្កើនទិន្នផលម្ទេសប្រកបដោយនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Azoxystrobin 25 SC (ថ្នាំសម្លាប់ផ្សិត Azoxystrobin 25 SC) | ជាប្រភេទថ្នាំសម្លាប់ផ្សិតប្រព័ន្ធ (systemic fungicide) ក្រុម Strobilurin ដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការបង្ក្រាបមេរោគផ្សិត ដោយចូលទៅរារាំងដំណើរការដកដង្ហើមរបស់កោសិការបស់វា។ សញ្ញា "25 SC" សំដៅលើទម្រង់ជាសូលុយស្យុងខាប់រាវ ដែលមានផ្ទុកសារធាតុសកម្មចំនួន ២៥%។ | ដូចជាថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកដែលជ្រាបចូលពេញសាច់រុក្ខជាតិ ដើម្បីស្វែងរកនិងកម្ចាត់មេរោគផ្សិតដែលសម្ងំលាក់ខ្លួន។ |
| Powdery mildew (ជំងឺចង្កោមផ្សិតម្សៅ) | ជាជំងឺរុក្ខជាតិទូទៅមួយបង្កឡើងដោយមេរោគផ្សិត ដែលបង្កើតជាស្រទាប់ម្សៅពណ៌សនៅលើផ្ទៃស្លឹក។ ជំងឺនេះរារាំងដំណើរការរស្មីសំយោគ ធ្វើឱ្យស្លឹកលឿង ជ្រុះមុនអាយុកាល និងទម្លាក់ទិន្នផលដំណាំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ | ដូចជាស្រទាប់ធូលីម្សៅពណ៌សដែលតោងជិតឈឹងលើស្លឹកឈើ រារាំងមិនឱ្យស្លឹកស្រូបពន្លឺថ្ងៃបាន និងជញ្ជក់យកជីវជាតិរហូតដល់ស្លឹកនោះងាប់។ |
| Leveillula taurica (មេរោគផ្សិត Leveillula taurica) | ជាប្រភេទមេរោគផ្សិតបង្កជំងឺដែលចូលចិត្តវាយប្រហារលើដំណាំអម្បូរម្ទេស និងប៉េងប៉ោះ។ ខុសពីផ្សិតម្សៅដទៃ វាលូតលាស់កប់នៅខាងក្នុងជាលិកាស្លឹករុក្ខជាតិ មុននឹងបញ្ចេញស្ព័ររាងដូចម្សៅមកខាងក្រៅតាមរន្ធតូចៗនៃស្លឹក។ | ជាចោរលួចចូលទៅរស់នៅនិងស៊ីកម្លាំងរុក្ខជាតិពីខាងក្នុងដោយសម្ងាត់ រួចទើបបង្ហាញខ្លួនជាម្សៅពណ៌សនៅខាងក្រៅពេលវាវាយលុកបានសម្រេច។ |
| Percent Disease Index / PDI (សន្ទស្សន៍ភាគរយនៃជំងឺ) | ជារូបមន្តគណនាដែលអ្នកស្រាវជ្រាវកសិកម្មប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃការវាយប្រហាររបស់ជំងឺលើដំណាំ ដោយផ្អែកលើទំហំផ្ទៃស្លឹកដែលរងការខូចខាតធៀបនឹងស្លឹកសរុប។ | ដូចជាពិន្ទុរបាយការណ៍ពេទ្យ ដែលបញ្ជាក់ថារាងកាយរបស់រុក្ខជាតិមួយដើមៗ កំពុងរងការខូចខាតដោយសារជំងឺប៉ុន្មានភាគរយ។ |
| Active ingredient / a.i (សារធាតុសកម្ម) | ជាសមាសធាតុគីមី ឬជីវសាស្រ្តចម្បងពិតប្រាកដនៅក្នុងផលិតផលថ្នាំកសិកម្ម ដែលមានតួនាទីផ្ទាល់ក្នុងការសម្លាប់ ឬទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់សត្វល្អិត ឬមេរោគ ចំណែកឯសារធាតុផ្សេងទៀតគ្រាន់តែជាសារធាតុផ្សំជំនួយប៉ុណ្ណោះ។ | ដូចជាជាតិកាហ្វេអ៊ីននៅក្នុងកែវយិនស៊ិន ដែលជាសារធាតុពិតប្រាកដធ្វើឱ្យយើងស្វាងងុយ ខណៈដែលទឹកនិងស្ករគ្រាន់តែជាអ្នកជំនួយ។ |
| Bioagents (ភ្នាក់ងារជីវសាស្រ្ត) | ការប្រើប្រាស់អតិសុខុមប្រាណដែលមានប្រយោជន៍ (ដូចជាបាក់តេរី Pseudomonas fluorescens ឬ Bacillus subtilis) យកទៅបាញ់លើដំណាំ ដើម្បីឱ្យពួកវាទៅប្រកួតប្រជែង ឬសម្លាប់មេរោគផ្សិតចង្រៃ ដោយមិនបន្សល់ជាតិពុលដល់បរិស្ថាន។ | ដូចជាការចិញ្ចឹមឆ្មាដើម្បីឱ្យវាតាមចាប់កណ្តុរក្នុងផ្ទះ ជាជាងការប្រើប្រាស់ថ្នាំបំពុលកណ្តុរដែលអាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្ស។ |
| Randomized Block Design / RBD (ការរចនាប្លុកដោយចៃដន្យ) | ជាវិធីសាស្ត្ររៀបចំឡូតិ៍ពិសោធន៍នៅវាលស្រែ ដោយបែងចែកដីជាប្លុកតូចៗ និងចាប់ឆ្នោតដាក់វិធីព្យាបាល (ថ្នាំ) ផ្សេងៗគ្នាដោយចៃដន្យ ដើម្បីធានាថាលទ្ធផលដែលទទួលបានមិនលម្អៀងដោយសារកត្តាដីកន្លែងណាមួយមានជីជាតិជាងកន្លែងផ្សេង។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតបែងចែកកន្លែងអង្គុយប្រឡងរបស់សិស្ស ដើម្បីកុំឱ្យមានការសង្ស័យថាសិស្សពូកែអង្គុយកន្លែងល្អជាងគេ។ |
| Systemic fungicides (ថ្នាំសម្លាប់ផ្សិតប្រភេទប្រព័ន្ធ) | ជាប្រភេទថ្នាំការពារនិងព្យាបាលរុក្ខជាតិ ដែលនៅពេលបាញ់លើស្លឹក វាមានសមត្ថភាពជ្រៀតចូលលុកលុយ និងធ្វើចលនាតាមសរសៃទឹកនិងសរសៃអាហារ ទៅកាន់គ្រប់ផ្នែកទាំងអស់នៃដើម ដើម្បីរុករកនិងកម្ចាត់មេរោគផ្សិត។ | ដូចជាការចាក់ថ្នាំចូលសរសៃឈាមមនុស្ស ដែលថ្នាំនោះនឹងរត់សព្វរាងកាយតាំងពីក្បាលដល់ចុងជើង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងមេរោគទោះវានៅទីណាក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
