បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាអាយុកាលរក្សាទុកខ្លី និងហានិភ័យនៃការចម្លងមេរោគនៅក្នុងសាច់ក្រកផ្អាប់របស់ថៃ ឬណែម (Naem) ដោយសារវាត្រូវបានផលិតពីសាច់ឆៅ និងជាទូទៅត្រូវបានទទួលទានដោយមិនបាច់ចម្អិន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ស្រទាប់ហ្វីលដែលអាចបរិភោគបានធ្វើពីក្រមួនឃ្មុំ (Beeswax) ក្នុងកម្រិតខុសៗគ្នា ដើម្បីវេចខ្ចប់ និងរក្សាទុកណែមក្នុងទូរទឹកកកចំនួន ១៥ថ្ងៃ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Polyvinyl Chloride (PVC) Film ការវេចខ្ចប់ដោយប្រើថង់ប្លាស្ទិក (PVC) |
ងាយស្រួលរកបាននៅលើទីផ្សារ និងរក្សាសំណើមបានខ្ពស់បំផុត (៦៩,៥២%) ទប់ស្កាត់មិនឱ្យសាច់ក្រៀម។ | កម្រិតសំណើមខ្ពស់ជំរុញឱ្យមានអុកស៊ីតកម្មលីពីតលឿន សាច់ប្រែពណ៌ត្នោតឆាប់រហ័ស និងមានកំណើនបាក់តេរីច្រើនដែលធ្វើឱ្យឆាប់ខូច។ | មានចំនួនបាក់តេរីសរុប (APC) ខ្ពស់បំផុតរហូតដល់ ២,៩០ log CFU/g និងបាត់បង់ពណ៌ក្រហមនៃសាច់បន្ទាប់ពីទុក១៥ថ្ងៃ។ |
| 0% Beeswax Edible Film ហ្វីលដែលអាចបរិភោគបានដោយគ្មានក្រមួនឃ្មុំ (0% BW) |
ជាជម្រើសវេចខ្ចប់ដែលអាចបរិភោគបាន និងងាយស្រួលផលិតព្រោះមិនត្រូវការរំលាយក្រមួន។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់អុកស៊ីតកម្ម និងកំណើនបាក់តេរីទេ ដោយមានលទ្ធផលអន់ប្រហាក់ប្រហែលនឹងការប្រើ PVC ដែរ។ | មិនមានសមត្ថភាពការពារការប្រែពណ៌សាច់ និងការកើនឡើងនៃបាក់តេរីឡើយ។ |
| 1% Beeswax Edible Film ហ្វីលដែលអាចបរិភោគបានលាយក្រមួនឃ្មុំ ១% (1% BW) |
ជួយរក្សាពណ៌ក្រហមនៃសាច់បានល្អជាង PVC និងកាត់បន្ថយបាក់តេរីសរុបបានមួយកម្រិត។ | ប្រសិទ្ធភាពទប់ស្កាត់ការកើនឡើងបាក់តេរី និងអុកស៊ីតកម្មនៅមានកម្រិតទាបនៅឡើយ បើធៀបនឹងការប្រើក្រមួន ៣%។ | អាចកាត់បន្ថយចំនួនបាក់តេរី Enterobacteriaceae មកត្រឹម ១,៨០ log CFU/g ។ |
| 3% Beeswax Edible Film ហ្វីលដែលអាចបរិភោគបានលាយក្រមួនឃ្មុំ ៣% (3% BW) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការរក្សាពណ៌សាច់ កាត់បន្ថយអុកស៊ីតកម្មលីពីត និងទប់ស្កាត់បាក់តេរីបង្កជំងឺបានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ។ | ការប្រើប្រាស់ក្រមួនឃ្មុំក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាងនេះអាចធ្វើឱ្យហ្វីលងាយផុយបាក់ និងអាចប៉ះពាល់ដល់រសជាតិដើមរបស់ផលិតផលបន្តិចបន្តួច។ | រក្សាអុកស៊ីតកម្មលីពីតក្នុងកម្រិតទាប (១,១៣ mg MDA/kg) និងគ្មានវត្តមានបាក់តេរី Enterobacteriaceae ទាល់តែសោះក្រោយទុក ១៥ថ្ងៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផលិតហ្វីលវេចខ្ចប់ដែលអាចបរិភោគបាននេះ ទាមទារបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍មូលដ្ឋាន និងវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិដែលងាយស្រួលរកបាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក (សាកលវិទ្យាល័យ McNeese State និង Louisiana State) ដោយប្រើប្រាស់ក្រមួនឃ្មុំពីកសិដ្ឋានក្នុងតំបន់ និងអនុវត្តលើសាច់ក្រកផ្អាប់រូបមន្តថៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាអាកាសធាតុ និងលក្ខខណ្ឌបរិស្ថានអាចខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចក៏ដោយ ប៉ុន្តែរូបមន្តសាច់ផ្អាប់ (ណែម ឬសាច់ក្រក) គឺមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលនេះអាចយកមកអនុវត្តបានដោយផ្ទាល់។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់អនុវត្តក្នុងវិស័យកែច្នៃចំណីអាហារនៅកម្ពុជា ដើម្បីជំនួសការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិក និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីរក្សាទុក។
សរុបមក ការប្រើប្រាស់ហ្វីលក្រមួនឃ្មុំមិនត្រឹមតែជួយលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពចំណីអាហារប្រពៃណីខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងគាំទ្រដល់និរន្តរភាពបរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជាផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Edible film (ស្រទាប់ហ្វីលដែលអាចបរិភោគបាន) | ជាប្រភេទសម្ភារៈវេចខ្ចប់ស្តើងៗដែលផលិតចេញពីសារធាតុធម្មជាតិ (ដូចជាក្រមួនឃ្មុំ ជេឡាទីន) ដែលអាចការពារចំណីអាហារពីខ្យល់និងសំណើម ទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់មេរោគ ហើយមានសុវត្ថិភាពអាចបរិភោគចូលពោះជាមួយអាហារបានតែម្តង។ | ដូចជាសំបកស្តើងៗរបស់ស្ករគ្រាប់ដែលរលាយក្នុងមាត់ វារុំការពារស្ករកុំឱ្យរលាយមុនពេលញ៉ាំ ហើយយើងអាចទំពារលេបវាបានដោយមិនប៉ះពាល់សុខភាព។ |
| Lipid oxidation (អុកស៊ីតកម្មលីពីត) | ជាដំណើរការគីមីដែលជាតិខ្លាញ់នៅក្នុងសាច់រងប្រតិកម្មជាមួយអុកស៊ីហ្សែន បណ្តាលឱ្យសាច់ខូចគុណភាព ប្រែពណ៌ និងមានក្លិនស្អុយឬក្លិនប្រេង។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ ការវាស់កម្រិតអុកស៊ីតកម្មជួយកំណត់ថាសាច់អាចរក្សាទុកបានយូរប៉ុណ្ណា។ | ដូចជាដែកដែលត្រូវទឹកហើយច្រេះស៊ីបន្តិចម្តងៗ ជាតិខ្លាញ់ក្នុងសាច់ក៏ "ច្រេះ" ឬខូចគុណភាពដែរនៅពេលវាប៉ះនឹងខ្យល់យូរ។ |
| Thiobarbituric acid-reactive substances (TBARS) (សារធាតុប្រតិកម្មអាស៊ីត Thiobarbituric) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគគីមីដែលគេប្រើដើម្បីវាស់បរិមាណសារធាតុ Malondialdehyde (MDA) ដែលជាកាកសំណល់កើតចេញពីការខូចគុណភាពជាតិខ្លាញ់នៅក្នុងសាច់។ កម្រិត TBARS កាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាសាច់កាន់តែខូចគុណភាព។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនចាប់ផ្សែងដែលប្រាប់ពីទំហំនៃអគ្គិភ័យ ឧបករណ៍នេះវាស់ទំហំនៃ "ការខូចខ្លាញ់" នៅក្នុងសាច់។ |
| Lactic acid bacteria (បាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិក) | ជាប្រភេទបាក់តេរីល្អដែលបំប្លែងជាតិស្ករឱ្យទៅជាអាស៊ីតឡាក់ទិក ជួយធ្វើឱ្យសាច់ផ្អាប់ (ណែម) មានរសជាតិជូរ និងជួយទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់បាក់តេរីអាក្រក់ដែលអាចធ្វើឱ្យអាហារឆាប់ខូច។ | ដូចជាទាហានយាមស្រុកដែលជួយកម្ចាត់សត្រូវ (បាក់តេរីអាក្រក់) ដោយបង្កើតបរិស្ថានប្រកបដោយជាតិអាស៊ីត ដែលសត្រូវមិនអាចរស់នៅបាន។ |
| Aerobic plate count (APC) (ការរាប់ចំនួនបាក់តេរីដែលត្រូវការអុកស៊ីហ្សែនសរុប) | ជាវិធីសាស្ត្រក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីប៉ាន់ស្មានចំនួនកោសិកាបាក់តេរីសរុប (ប្រភេទដែលលូតលាស់ដោយសារអុកស៊ីហ្សែន) នៅក្នុងសំណាកចំណីអាហារ ដើម្បីវាយតម្លៃពីកម្រិតអនាម័យនិងគុណភាពថាតើអាហារនោះខូចហើយឬនៅ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនប្រជាជននៅក្នុងទីក្រុងមួយ ដើម្បីដឹងថាទីក្រុងនោះមានភាពកកកុញដោយបាក់តេរីក្នុងកម្រិតណា។ |
| Myoglobin (មីយ៉ូក្លូប៊ីន) | ជាប្រូតេអ៊ីនដែលមានតួនាទីស្តុកទុកអុកស៊ីហ្សែននៅក្នុងកោសិកាសាច់ដុំ ដែលកំណត់ពណ៌ក្រហមនៃសាច់។ នៅពេលវាមានប្រតិកម្មអុកស៊ីតកម្ម វាធ្វើឱ្យសាច់ប្រែពណ៌ពីក្រហមទៅជាពណ៌ត្នោតឬប្រផេះ។ | ដូចជាទឹកថ្នាំពណ៌ក្រហមនៅក្នុងប៊ិច ពេលទឹកថ្នាំនេះខូច ឬស្ងួត វាប្រែទៅជាពណ៌ខ្មៅឬស្រអាប់។ |
| Colony forming unit (CFU) (ឯកតាបង្កើតកូឡូនីបាក់តេរី) | ជារង្វាស់ដែលប្រើក្នុងមីក្រូជីវសាស្ត្រ ដើម្បីប៉ាន់ស្មានចំនួនកោសិកាបាក់តេរី ឬផ្សិតដែលមានជីវិត និងមានសមត្ថភាពអាចបន្តពូជបង្កើតជាក្រុម (កូឡូនី) នៅក្នុងសំណាកមួយ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនគ្រាប់ពូជរុក្ខជាតិដែលបានដុះចេញជាដើមពិតប្រាកដ ជាជាងការរាប់គ្រាប់ពូជទាំងអស់ដែលរួមទាំងគ្រាប់ស្កក។ |
| Enterobacteriaceae (អង់តេរ៉ូបាក់តេរីអាសេ) | គឺជាអំបូរនៃប្រភេទបាក់តេរីទូទៅដែលរួមមានមេរោគបង្កជំងឺដូចជា Escherichia coli និង Salmonella ជាដើម។ វត្តមានរបស់វានៅក្នុងចំណីអាហារគឺជាសូចនាករបង្ហាញពីការចម្លងរោគ និងកង្វះអនាម័យក្នុងអំឡុងពេលផលិត។ | ដូចជាសំឡេងរោទិ៍ប្រកាសអាសន្នបញ្ជាក់ថាមានចោរចូលផ្ទះ វត្តមានបាក់តេរីក្រុមនេះបញ្ជាក់ថាអាហារមានមេរោគកខ្វក់ចូលហើយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
