បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកំណត់អាយុកាលប្រមូលផល និងប្រេកង់ដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ការដាំដុះដើមកូនកាត់ Jatropha ជាដំណាំឈើវិលជុំខ្លី ដើម្បីធានាបាននូវស្ថិរភាព និងការផលិតទិន្នផលជីវម៉ាសខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ធ្វើជាប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានធ្វើការវាយតម្លៃលើកូនកាត់ Jatropha ចំនួន ១៤ ប្រភេទនៅលើចម្ការផ្ទាល់ក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ដោយអនុវត្តរង្វិលជុំអាយុកាលប្រមូលផលចំនួន ៣ ជម្រើសខុសៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 12-month harvest interval រង្វិលជុំនៃការប្រមូលផលរៀងរាល់ ១២ខែ |
អាចប្រមូលផលជីវម៉ាសបានជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងផ្តល់ទិន្នផលសរុបបានខ្ពស់គួរសម ដោយរុក្ខជាតិបង្ហាញពីភាពធន់នឹងការកាត់មែកបានយ៉ាងល្អ។ | សាច់ឈើមានសំណើមខ្ពស់ និងមានដង់ស៊ីតេសាច់ឈើស្ងួតទាបជាងគេ ដោយសារតែឈើដែលដុះថ្មីនៅខ្ចីពេក (Juvenile wood)។ | ផ្តល់ទិន្នផលជីវម៉ាសសរុបរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ចំនួន ២០២,៧៩ តោន/ហិកតា។ |
| 18-month harvest interval រង្វិលជុំនៃការប្រមូលផលរៀងរាល់ ១៨ខែ |
ជារង្វិលជុំដ៏ល្អបំផុតដែលផ្តល់ទិន្នផលជីវម៉ាសសរុបខ្ពស់ជាងគេ ដោយចាប់យកដំណាក់កាលដែលរុក្ខជាតិមានអត្រាកំណើនលូតលាស់លឿនបំផុត (Exponential growth)។ | តម្រូវឱ្យមានការរង់ចាំរយៈពេលយូរជាងការប្រមូលផលប្រចាំឆ្នាំ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ចរន្តសាច់ប្រាក់រយៈពេលខ្លីសម្រាប់កសិករ។ | ផ្តល់ទិន្នផលជីវម៉ាសសរុបរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ខ្ពស់បំផុតរហូតដល់ ២២១,២៩ តោន/ហិកតា។ |
| 24-month harvest interval រង្វិលជុំនៃការប្រមូលផលរៀងរាល់ ២៤ខែ |
សាច់ឈើមានសំណើមទាប និងមានដង់ស៊ីតេសាច់ឈើស្ងួតខ្ពស់នៅការប្រមូលផលលើកដំបូង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងរង្វិលជុំខ្លីជាងនេះ។ | ការលូតលាស់របស់ដើម Jatropha មានសភាពយឺតខ្លាំង (Stationary growth) បន្ទាប់ពីអាយុ ១៨ខែ ធ្វើឱ្យទិន្នផលសរុបមានកម្រិតទាបបំផុត។ | ផ្តល់ទិន្នផលជីវម៉ាសសរុបរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ទាបជាងគេត្រឹមតែ ១៧៣,៩៣ តោន/ហិកតា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានកសិកម្ម និងឧបករណ៍វាស់វែងជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការដាំដុះ និងវាយតម្លៃទិន្នផលនៅនឹងចម្ការផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងខេត្តនគរបឋម (Nakhon Pathom) ប្រទេសថៃ ដែលមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិច និងដីស្រដៀងទៅនឹងតំបន់មួយចំនួននៅប្រទេសកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទិន្នន័យនេះផ្តោតតែលើពូជកូនកាត់ជាក់លាក់របស់សាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ដូច្នេះការយកមកអនុវត្តនៅកម្ពុជា អាចតម្រូវឱ្យមានការសាកល្បងបន្សាំជាមួយពូជក្នុងស្រុក ឬលក្ខខណ្ឌដីជាក់ស្តែងជាមុនសិន។
វិធីសាស្រ្តនៃការកំណត់រង្វិលជុំប្រមូលផលដំណាំឈើវិលជុំខ្លីនេះ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យថាមពលជីវម៉ាសនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តរង្វិលជុំប្រមូលផល ១៨ខែម្តង និងការជ្រើសរើសពូជដែលមានសក្តានុពល អាចជួយកម្ពុជាក្នុងការបង្កើតប្រភពថាមពលជីវម៉ាសប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Interspecific hybridization (ការបង្កាត់កូនកាត់ចន្លោះប្រភេទ) | ជាដំណើរការនៃការយកពូជរុក្ខជាតិពីរប្រភេទខុសគ្នា (ឧទាហរណ៍ Jatropha curcas និង J. integerrima) មកបង្កាត់បញ្ចូលគ្នា ដើម្បីបង្កើតបានជាពូជថ្មីមួយដែលមានលក្ខណៈល្អប្រសើរជាងពូជដើមទាំងពីរ ដូចជាមានទិន្នផលខ្ពស់ជាង ឬធន់នឹងជំងឺជាង។ | ដូចជាការបង្កាត់សេះ និងលា បង្កើតបានជាសត្វឡា ដែលមានកម្លាំងខ្លាំង និងធន់នឹងការនឿយហត់ជាងសត្វទាំងពីរ។ |
| Short rotation woody crops (ដំណាំឈើវិលជុំខ្លី) | ជាការដាំដុះដើមឈើដែលឆាប់ធំលូតលាស់លឿន ហើយអាចកាត់ប្រមូលផលបានញឹកញាប់ក្នុងរយៈពេលខ្លី (១ ទៅ ៥ឆ្នាំម្តង) ដើម្បីយកសាច់ឈើ ឬមែកទៅផលិតជាថាមពលជីវម៉ាស ដោយមិនចាំបាច់ដាំកូនឈើថ្មីឡើងវិញ។ | ដូចជាការដាំស្មៅ ហើយកាត់វាយកទៅឱ្យគោស៊ីរៀងរាល់ខែ ដោយស្មៅនៅតែបន្តដុះចេញពីគល់ដដែលៗ។ |
| Biomass yield (ទិន្នផលជីវម៉ាស) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណទម្ងន់សរុបនៃរុក្ខជាតិ (រួមមានសាច់ឈើ មែក និងស្លឹក) ដែលប្រមូលផលបានពីផ្ទៃដីជាក់លាក់ណាមួយ សម្រាប់យកទៅដុត ឬកែច្នៃផលិតជាថាមពលអគ្គិសនី។ | ដូចជាការថ្លឹងមើលថាតើយើងអាចប្រមូលអុសបានប៉ុន្មានគីឡូពីចម្ការរបស់យើងក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ |
| Pruning tolerance (ភាពធន់នឹងការកាត់មែក) | ជាសមត្ថភាពរបស់រុក្ខជាតិក្នុងការបន្តរស់រានមានជីវិត និងដុះមែកថ្មីៗឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស បន្ទាប់ពីត្រូវបានគេកាត់ដើម ឬមែកចាស់ៗចេញសម្រាប់ការប្រមូលផល។ | ដូចជាសក់របស់យើងដែលកាន់តែដុះមកវិញក្រាស់ និងមានសុខភាពល្អ បន្ទាប់ពីកាត់តម្រឹមរួច។ |
| Dry wood density (ដង់ស៊ីតេសាច់ឈើស្ងួត) | ជាការវាស់ស្ទង់ទម្ងន់នៃសាច់ឈើធៀបនឹងទំហំរបស់វា បន្ទាប់ពីជាតិទឹកត្រូវបានសម្ងួតចេញអស់។ ដង់ស៊ីតេកាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាសាច់ឈើហាប់ណែនល្អ និងអាចផ្តល់ថាមពលកម្តៅបានកាន់តែច្រើនពេលយកទៅដុត។ | ភាពខុសគ្នារវាងការកាន់ដុំឥដ្ឋមួយដុំ (ហាប់ណែន និងធ្ងន់) និងការកាន់ដុំអេប៉ុងដែលមានទំហំប៉ុនគ្នា (ស្រាល និងប្រហោងច្រើន)។ |
| Heterosis (អានុភាពកូនកាត់) | ជាបាតុភូតជីវសាស្ត្រដែលកូនកាត់ជំនាន់ថ្មី បង្ហាញពីការលូតលាស់ ទំហំ និងទិន្នផលល្អឥតខ្ចោះ លើសពីមេបាទាំងសងខាងរបស់វាដោយសារតែការរួមបញ្ចូលសែន (Genes) ល្អៗ។ | ដូចជាកូនដែលធំឡើងមានកម្ពស់ខ្ពស់ និងឆ្លាតវៃជាងឪពុកម្តាយទាំងសងខាងរបស់គេទៅទៀត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
