បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃពីប្រាក់ចំណេញដែលកសិករទទួលបានពីការដាំដុះស្រូវជប៉ុន (Japonica) ជាពិសេសក្នុងការចូលរួមក្នុងកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុមហ៊ុនកែច្នៃ និងនាំចេញអង្ករនៅខេត្តអានយ៉ាង (An Giang) ប្រទេសវៀតណាម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើការស្ទង់មតិផ្ទាល់ជាមួយកសិករ និងការវិភាគទិន្នន័យតាមបែបស្ថិតិ និងសេដ្ឋកិច្ច។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Contract Farming for Japonica Rice (Nhóm 1) ការដាំដុះស្រូវជប៉ុនដោយមានកិច្ចសន្យាទីផ្សារ |
ទទួលបានប្រាក់ចំណេញខ្ពស់បំផុត មានទីផ្សារនិងតម្លៃធានាច្បាស់លាស់ ព្រមទាំងទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកពូជ ទុន និងបច្ចេកទេសពីក្រុមហ៊ុន។ | ទាមទារឱ្យអនុវត្តតាមស្តង់ដារគុណភាព និងសំណើមយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីក្រុមហ៊ុនអ្នកបញ្ជាទិញ។ | ប្រាក់ចំណេញ: ៣៣,១ លានដុង/ហិកតា | អនុបាតផលធៀបចំណាយ (BCR): ១,៧ |
| Non-contract Japonica Rice (Nhóm 2) ការដាំដុះស្រូវជប៉ុនដោយគ្មានកិច្ចសន្យា (លក់ឱ្យឈ្មួញកណ្តាល) |
អាចលក់បានក្នុងតម្លៃខ្ពស់ជាងស្រូវធម្មតា និងមានភាពបត់បែនក្នុងការស្វែងរកទីផ្សារ។ | ប្រឈមនឹងហានិភ័យទីផ្សារនិងការប្រែប្រួលតម្លៃ ហើយមិនទទួលបានការគាំទ្របច្ចេកទេសពីក្រុមហ៊ុន។ | ប្រាក់ចំណេញ: ២៤,៤ លានដុង/ហិកតា | អនុបាតផលធៀបចំណាយ (BCR): ១,០ |
| Non-contract Indica Rice (Nhóm 3) ការដាំដុះស្រូវ Indica ធម្មតាដោយគ្មានកិច្ចសន្យា |
ងាយស្រួលដាំដុះ ផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ និងជាពូជដែលកសិករមានភាពស៊ាំក្នុងការអនុវត្តស្រាប់។ | តម្លៃលក់ទាបបំផុត ទទួលបានប្រាក់ចំណេញតិចតួចបំផុត ខណៈដែលការចំណាយលើធាតុចូលកសិកម្មមានកម្រិតប្រហាក់ប្រហែលនឹងស្រូវជប៉ុន។ | ប្រាក់ចំណេញ: ១៤,៥ លានដុង/ហិកតា | អនុបាតផលធៀបចំណាយ (BCR): ០,៧ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើការប្រមូលទិន្នន័យបឋមតាមរយៈការចុះស្ទង់មតិផ្ទាល់ជាមួយកសិករ និងប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិដើម្បីវិភាគទិន្នន័យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តអានយ៉ាង (An Giang) ប្រទេសវៀតណាម ក្នុងរដូវប្រាំងឆ្នាំ ២០២១-២០២២ ដែលជារដូវកាលរងផលប៉ះពាល់ពីជំងឺកូវីដ១៩ ការរអាក់រអួលនៃការនាំចេញ និងការឡើងថ្លៃជីកសិកម្មយ៉ាងខ្លាំង។ ទិន្នន័យនេះផ្តោតលើតែកសិករដែលដាំស្រូវជប៉ុនធៀបនឹងស្រូវ Indica។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព័ត៌មាននេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាបង្ហាញពីរបៀបដែលកសិករអាចរក្សា និងបង្កើនប្រាក់ចំណេញក្នុងបរិបទដែលថ្លៃដើមផលិតកម្មកើនឡើង តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរទៅដាំពូជស្រូវមានតម្លៃខ្ពស់ និងការចូលរួមក្នុងកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យស្រូវអង្ករនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការលើកកម្ពស់កសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា។
សរុបមក ការជំរុញឱ្យមានកិច្ចសន្យាផលិតកម្មច្បាស់លាស់រវាងកសិករ និងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ គឺជាដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យទីផ្សារ និងបង្កើនជីវភាពកសិករកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Contract Farming | ជាទម្រង់នៃការធ្វើកសិកម្មដែលមានកិច្ចសន្យាជាមុនរវាងកសិករ និងក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញ ដោយមានការកំណត់ច្បាស់លាស់ពីបរិមាណ គុណភាព តម្លៃ និងពេលខ្លះមានការផ្តល់គ្រាប់ពូជ ឬបច្ចេកទេសពីក្រុមហ៊ុន។ | ដូចជាជាងកាត់ដេរដែលទទួលបានការកុម្ម៉ង់កាត់ខោអាវ និងប្រាក់កក់ជាមុន ដូច្នេះគាត់មិនបារម្ភថាដេរហើយគ្មានអ្នកទិញនោះទេ។ |
| Japonica Rice | ជាប្រភេទអនុអម្បូរពូជស្រូវ (Sub-species) ដែលមានប្រភពមកពីតំបន់អាស៊ីបូព៌ា (ជប៉ុន កូរ៉េ) មានលក្ខណៈគ្រាប់ខ្លី មូល ទន់ និងមានជាតិស្អិតខ្លាំងពេលដាំឆ្អិន (ដោយសារមាន Amylopectin ខ្ពស់)។ | ដូចជាអង្ករដំណើបដែលយើងហូបដែរ ប៉ុន្តែវាជាប្រភេទអង្ករជប៉ុនដែលគេនិយមយកទៅពូតធ្វើស៊ូស៊ី។ |
| Indica Rice | ជាប្រភេទអនុអម្បូរពូជស្រូវដែលពេញនិយមដាំនៅតំបន់ត្រូពិច មានគ្រាប់វែង ស្រឡូន និងមិនសូវស្អិតពេលដាំឆ្អិន ជាប្រភេទស្រូវទូទៅនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ | ដូចជាអង្ករស ឬអង្ករផ្កាម្លិះធម្មតាដែលប្រជាជនខ្មែរយើងទទួលទានជាប្រចាំថ្ងៃ។ |
| Multivariate Regression | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីសិក្សាថាតើអថេរឯករាជ្យ (កត្តា) ជាច្រើនមានឥទ្ធិពលរួមគ្នាយ៉ាងណាទៅលើអថេរអនាមិក (លទ្ធផល) តែមួយ ដូចជាការមើលថា តើទំហំដី កម្រិតវប្បធម៌ និងការប្រើប្រាស់ជី ជះឥទ្ធិពលរួមគ្នាដល់ប្រាក់ចំណេញកម្រិតណា។ | ដូចជាការស៊ើបអង្កេតរកមើលថា តើការខំរៀន ម៉ោងគេង និងការហូបចុក មួយណាធ្វើឱ្យសិស្សប្រឡងបានពិន្ទុល្អជាងគេបំផុត។ |
| Benefit-Cost Ratio | ជាសូចនាករហិរញ្ញវត្ថុដែលបង្ហាញពីសមាមាត្រនៃផលប្រយោជន៍ (ប្រាក់ចំណូល) ធៀបនឹងការចំណាយ (ដើមទុន)។ ប្រសិនបើ BCR ធំជាង ១ មានន័យថាគម្រោងឬការដាំដុះនោះទទួលបានប្រាក់ចំណេញ។ | ដូចជាការរកស៊ីបោះទុន ១០០ដុល្លារ ហើយលក់បាន ១៧០ដុល្លារ នោះចំណេញ ៧០ដុល្លារ ដែលគិតជាអនុបាតគឺ ១.៧ (ចំណេញខ្ពស់)។ |
| Analysis of Variance | ជាបច្ចេកទេសស្ថិតិ (ច្រើនហៅកាត់ថា ANOVA) សម្រាប់ប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមចំនួនបី ឬច្រើន (ឧទាហរណ៍៖ ក្រុមកសិករ ៣ ផ្សេងគ្នា) ដើម្បីសន្និដ្ឋានថាតើភាពខុសគ្នានោះពិតជាមានអត្ថន័យខាងស្ថិតិ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុសិស្ស ៣ ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកឱ្យឃើញថាតើថ្នាក់មួយណាពូកែជាងគេពិតប្រាកដដោយមិនមែនមកពីការចៃដន្យទាយត្រូវ។ |
| Amylose | ជាប្រភេទម៉ូលេគុលម្សៅ (Carbohydrate) មួយប្រភេទនៅក្នុងគ្រាប់អង្ករ។ អង្ករដែលមានជាតិ Amylose ខ្ពស់ នឹងធ្វើឱ្យបាយរឹង និងរលា (មិនស្អិតជាប់គ្នា) បន្ទាប់ពីចម្អិនរួច។ | ដូចជាលក្ខណៈនៃគ្រាប់ខ្សាច់ ដែលទោះបីជាសើម ក៏មិនងាយនៅជាប់គ្នាស្អិតរមួតដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
