បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវិភាគ និងវាយតម្លៃលើបញ្ហាប្រឈមនៃសមាហរណកម្មកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យាក្នុងផលិតកម្ម និងការបញ្ចេញលក់ស្រូវអង្ករនៅខេត្ត Dong Thap ប្រទេសវៀតណាម ដែលបច្ចុប្បន្នការអនុវត្តនៅមានកម្រិតទាបនៅឡើយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះរួមមានការវិភាគបរិមាណ និងគុណភាព តាមរយៈការចុះស្រាវជ្រាវផ្ទាល់ និងការប្រៀបធៀបប្រវត្តិសាស្ត្រ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Middleman System ប្រព័ន្ធប្រមូលទិញតាមរយៈឈ្មួញកណ្តាលប្រពៃណី |
ងាយស្រួលសម្រាប់កសិករក្នុងការលក់ចេញភ្លាមៗបន្ទាប់ពីប្រមូលផល និងមានភាពបត់បែនខ្ពស់។ | តម្លៃមិនមានស្ថិរភាព កសិករខ្វះអំណាចតថ្លៃ ហើយការផលិតមានលក្ខណៈតូចតាច និងបែកខ្ញែក។ | នៅខេត្ត Dong Thap ស្រូវភាគច្រើនលើសលប់ (ប្រហែល ៩៦,៦%) ត្រូវបានលក់តាមរយៈប្រព័ន្ធនេះ។ |
| Contract Integration (Direct to Farmers) ការធ្វើសមាហរណកម្មតាមកិច្ចសន្យាផ្ទាល់ជាមួយកសិករ |
ធានាបាននូវស្ថិរភាពតម្លៃ និងការផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារច្បាស់លាស់សម្រាប់ទាំងសងខាង។ | សហគ្រាសជួបការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការគ្រប់គ្រងកិច្ចសន្យារាប់ពាន់ជាមួយកសិករតូចតាច ហើយងាយរងការរំលោភកិច្ចសន្យានៅពេលតម្លៃទីផ្សារប្រែប្រួល។ | ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ការលក់ស្រូវតាមកិច្ចសន្យាសម្រេចបានត្រឹមតែ ១១២.៩១៦ តោន (ស្មើនឹង ៣,៤% នៃទិន្នផលសរុប) ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Enterprise-led Cooperative Contract Model គំរូកិច្ចសន្យាដែលមានសហគ្រាសជាស្នូលនិងឆ្លងកាត់សហករណ៍ |
ដោះស្រាយបញ្ហាគ្រប់គ្រងដោយតម្រូវឱ្យសហគ្រាសចុះកិច្ចសន្យាជាមួយសហករណ៍ (តំណាងកសិករ) ព្រមទាំងមានការផ្គត់ផ្គង់ធាតុចូល។ | ទាមទារឱ្យមានការកសាងសមត្ថភាពខ្ពស់សម្រាប់សហករណ៍កសិកម្ម និងការគាំទ្រផ្នែកច្បាប់យ៉ាងរឹងមាំពីរដ្ឋ។ | ត្រូវបានស្នើជាដំណោះស្រាយយុទ្ធសាស្ត្រចម្បងដើម្បីដោះស្រាយភាពទន់ខ្សោយនៃប្រព័ន្ធកិច្ចសន្យាបច្ចុប្បន្ន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានផ្តោតលើការចំណាយធនធានបច្ចេកវិទ្យាទេ ប៉ុន្តែទាមទារការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័ន និងការគាំទ្រផ្នែកគោលនយោបាយកសិកម្ម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្ត Dong Thap ប្រទេសវៀតណាម ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ២០១៣-២០១៤ ដោយផ្តោតលើកសិករខ្នាតតូច ឈ្មួញកណ្តាល និងសហគ្រាសស្រូវអង្ករ។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារកម្ពុជាមានលក្ខខណ្ឌភូមិសាស្ត្រកសិកម្ម រចនាសម្ព័ន្ធសង្គម និងបញ្ហាប្រឈមនៃប្រព័ន្ធទីផ្សារស្រូវ (ការពឹងផ្អែកលើឈ្មួញកណ្តាល) ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គរបស់វៀតណាម។
ការអនុវត្តគំរូសមាហរណកម្មកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យានេះ គឺមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាទីផ្សារកសិផលនៅកម្ពុជា។
ការរៀបចំខ្សែច្រវាក់តម្លៃស្រូវតាមរយៈកិច្ចសន្យាដែលសហគ្រាសជាស្នូល និងសហគមន៍ជាអ្នកអនុវត្ត នឹងធានាបាននូវផលប្រយោជន៍រួម និងនិរន្តរភាពនៃការនាំចេញអង្ករកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| contract integration | ការធ្វើសមាហរណកម្មកសិកម្មតាមរយៈកិច្ចសន្យា ដែលតភ្ជាប់រវាងអ្នកផលិត (កសិករ) និងអ្នកទិញ (សហគ្រាស) ដោយសហគ្រាសអាចផ្តល់ធាតុចូល (ពូជ ជី) ហើយកសិករធានាផ្គត់ផ្គង់ទិន្នផលត្រឡប់ទៅវិញតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់។ | ដូចជាការចុះកិច្ចសន្យាផលិតនំឱ្យហាងកាហ្វេ ដោយហាងកាហ្វេផ្តល់ម្សៅនិងស្ករ ហើយយើងធានាដុតនំឱ្យពួកគេវិញក្នុងបរិមាណនិងតម្លៃដែលបានព្រមព្រៀង។ |
| production - consumption of rice | ដំណើរការនៃខ្សែច្រវាក់តម្លៃស្រូវអង្ករទាំងមូល ចាប់តាំងពីការដាំដុះនិងប្រមូលផលនៅលើវាលស្រែ រហូតដល់ការប្រមូលទិញ កែច្នៃ និងលក់បញ្ចេញទៅកាន់ទីផ្សារ។ | គឺដំណើរការដែលស្រូវចេញពីវាលស្រែរបស់កសិករ ឆ្លងកាត់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ រហូតក្លាយជាបាយនៅលើតុអាហាររបស់យើង។ |
| cooperatives | អង្គភាពសេដ្ឋកិច្ច ឬសហគមន៍ដែលបង្កើតឡើងដោយការប្រមូលផ្តុំកសិករជាច្រើននាក់ ដើម្បីរួមគ្នាផលិត ទិញធាតុចូលក្នុងតម្លៃបោះដុំ និងមានអំណាចក្នុងការតថ្លៃលក់កសិផល។ | ដូចជាការចូលរួមលុយគ្នាទិញអីវ៉ាន់ដុំនៅផ្សារធំដើម្បីបានតម្លៃថោក ហើយលក់ចេញរួមគ្នាដើម្បីកុំឱ្យគេក្រឡុកតម្លៃបាន។ |
| cooperative groups | ក្រុមសហប្រតិបត្តិការខ្នាតតូចនិងមានលក្ខណៈក្រៅផ្លូវការជាងសហករណ៍ ដែលកសិករក្នុងមូលដ្ឋានចងក្រងគ្នាដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាផលិតកម្មប្រចាំថ្ងៃ និងចែករំលែកបច្ចេកទេស។ | ដូចជាក្រុមសិស្សក្នុងថ្នាក់ដែលរៀនពូកែមុខវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នា ជួបជុំគ្នារៀនគួរដើម្បីជួយបំពេញចំណេះដឹងឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ |
| production inputs | សម្ភារៈ ឬកត្តាចាំបាច់នានាដែលកសិករត្រូវការដើម្បីចាប់ផ្តើមការដាំដុះ រួមមាន គ្រាប់ពូជ ជីគីមី ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់គ្រឿងចក្រ។ | ដូចជាគ្រឿងផ្សំ (សាច់ បន្លែ អំបិល ប៊ីចេង) ដែលចុងភៅត្រូវការជាចាំបាច់មុននឹងអាចចម្អិនម្ហូបមួយចានបាន។ |
| capacity building | ការបណ្តុះបណ្តាល និងអភិវឌ្ឍចំណេះដឹង ជំនាញ និងលទ្ធភាពរបស់កសិករ ឬស្ថាប័ន ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចអនុវត្តការងារផលិតកម្ម និងការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការបញ្ជូនកីឡាករទៅហ្វឹកហាត់បន្ថែមជាមួយគ្រូបង្វឹកបរទេស ដើម្បីឱ្យពួកគេមានកម្លាំង និងបច្ចេកទេសលេងកាន់តែខ្លាំងជាងមុន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
