បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីផលប៉ះពាល់នៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធក្នុងតំបន់ជនបទ និងការដាំដុះដំណាំកូកាខុសច្បាប់ ទៅលើផលិតភាពនៃវិស័យកសិកម្មស្របច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសកូឡុំប៊ី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យបន្ទះ (Panel data) នៃខេត្តចំនួន ២៦ ពីឆ្នាំ ១៩៩៥ ដល់ ២០១៧ ដើម្បីប៉ាន់ស្មានអនុគមន៍ផលិតកម្មកសិកម្មរួម ដោយរួមបញ្ចូលទាំងអថេរទាក់ទងនឹងជម្លោះ និងកត្តាជំរុញកសិកម្មខុសច្បាប់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Variable Coefficients Cobb-Douglas Production Function អនុគមន៍ផលិតកម្ម Cobb-Douglas មានមេគុណអថេរ |
អនុញ្ញាតឱ្យអថេរខាងក្រៅ (ដូចជាជម្លោះ និងអាកាសធាតុ) ជះឥទ្ធិពលដល់ភាពយឺតនៃផលិតកម្ម (Production Elasticities) និងអាចវាស់វែងការប្រែប្រួលតាមពេលវេលា និងទីកន្លែងបានយ៉ាងល្អ។ | ទាមទារទិន្នន័យបន្ទះ (Panel Data) ច្រើន ក៏ដូចជាមានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់ក្នុងការប៉ាន់ស្មានមេគុណអថេរ បើប្រៀបធៀបនឹងម៉ូដែលធម្មតា។ | បានបង្ហាញថាជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងការផលិតកូកាអ៊ីន ធ្វើឱ្យផលិតភាពកសិកម្មស្របច្បាប់ធ្លាក់ចុះ ២៩% ជាមួយនឹងកម្រិតជឿជាក់ខ្ពស់ខាងស្ថិតិវិទ្យា។ |
| Conventional Fixed Elasticity Cobb-Douglas Production Function អនុគមន៍ផលិតកម្ម Cobb-Douglas បែបប្រពៃណី (ភាពយឺតថេរ) |
ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងជាទម្រង់ស្ដង់ដារដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការវិភាគទិន្នផលនិងកត្តាចូល (Inputs) កសិកម្ម។ | មិនអាចចាប់យកការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធផលិតកម្ម ដែលបណ្តាលមកពីកត្តាខាងក្រៅ (ដូចជាអំពើហិង្សា ឬអាកាសធាតុ) បានពេញលេញនោះទេ។ | តេស្តស្ថិតិ (F-test) បានច្រានចោលម៉ូដែលនេះ ដោយបញ្ជាក់ថាម៉ូដែលមេគុណអថេរខាងលើមានភាពសុក្រឹត និងសមស្របជាងសម្រាប់ការសិក្សានេះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារទិន្នន័យបន្ទះ (Panel Data) កម្រិតខ្ពស់ និងជំនាញផ្នែកសេដ្ឋវិទ្យា (Econometrics) ដើម្បីដំណើរការម៉ូដែលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យកម្រិតខេត្តចំនួន ២៦ នៅក្នុងប្រទេសកូឡុំប៊ី ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៩៥ ដល់ ២០១៧ ដែលជាតំបន់រងគ្រោះដោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងការដាំកូកាខុសច្បាប់។ បរិបទនេះមានភាពខុសគ្នាស្រឡះពីកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នដែលមានសន្តិភាពពេញលេញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រនៃការវាស់វែងផលប៉ះពាល់នៃ 'ភាពតក់ស្លុតខាងក្រៅ' (External Shocks) ទៅលើកសិកម្ម គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវនៅកម្ពុជា។
ទោះបីជាគ្មានជម្លោះប្រដាប់អាវុធក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រក្នុងឯកសារនេះអាចកែច្នៃយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីវាស់វែងហានិភ័យខាងក្រៅផ្សេងៗដែលប៉ះពាល់ដល់កសិកម្មកម្ពុជា។
សរុបមក គំរូវិភាគសេដ្ឋវិទ្យានេះគឺជាឧបករណ៍ដ៏មានសក្តានុពល សម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាក្នុងការវាយតម្លៃការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ច ដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងបញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cobb-Douglas Production Function (អនុគមន៍ផលិតកម្ម Cobb-Douglas) | ជាគំរូគណិតវិទ្យាក្នុងសេដ្ឋកិច្ចវិទ្យាដែលប្រើដើម្បីវាស់វែងទំនាក់ទំនងរវាងបរិមាណនៃកត្តាផលិតកម្មដែលបានប្រើប្រាស់ (ដូចជាកម្លាំងពលកម្ម និងដីធ្លី) និងបរិមាណផលសម្រេចដែលទទួលបានពីការផលិតនោះ។ ក្នុងឯកសារនេះ គេប្រើវាដើម្បីគណនាទិន្នផលកសិកម្មដោយផ្អែកលើធាតុចូលផ្សេងៗ និងកត្តាខាងក្រៅ។ | ដូចជារូបមន្តធ្វើនំមួយអញ្ចឹង ដែលប្រាប់យើងថាបើយើងបន្ថែមម្សៅ ឬស៊ុត (កត្តាផលិតកម្ម) ប៉ុណ្ណេះ តើយើងនឹងទទួលបាននំប៉ុន្មាន (ទិន្នផល)។ |
| Productivity Elasticity (ភាពយឺតនៃផលិតភាព) | ជារង្វាស់សេដ្ឋកិច្ចដែលបង្ហាញពីទំហំនៃការប្រែប្រួលផលិតភាពសរុប (ការកើនឡើង ឬថយចុះនៃទិន្នផល) នៅពេលដែលមានការប្រែប្រួល ១% នៃកត្តាខាងក្រៅណាមួយ (ដូចជាអំពើហិង្សា ឬអាកាសធាតុ) ដោយរក្សាបរិមាណធាតុចូលឱ្យនៅថេរដដែល។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើសមត្ថភាពរត់របស់អ្នកធ្លាក់ចុះប៉ុន្មានភាគរយ ប្រសិនបើអ្នកត្រូវរត់ដោយស្ពាយទម្ងន់បន្ថែម ១គីឡូក្រាមនៅលើខ្នង។ |
| Production Elasticity (ភាពយឺតនៃផលិតកម្ម) | ជាភាគរយនៃការប្រែប្រួលបរិមាណផលិតផលដែលទទួលបាន នៅពេលដែលគេបង្កើនកត្តាធាតុចូលណាមួយ (ដូចជាចំនួនកម្មករ ឬចំនួនសត្វពាហនៈ) ចំនួន ១ភាគរយ។ វាស់វែងពីប្រសិទ្ធភាពនៃធាតុចូលនីមួយៗក្នុងការបង្កើតទិន្នផល។ | ដូចជាការចង់ដឹងថា បើយើងជួលកម្មករកសិកម្មបន្ថែម ១ភាគរយទៀត តើទិន្នផលស្រូវនឹងកើនឡើងបានប៉ុន្មានភាគរយ។ |
| Technology-Changing Variables (អថេរបំលែងបច្ចេកវិទ្យា) | ជាកត្តាខាងក្រៅ (ឧទាហរណ៍៖ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ អាកាសធាតុ តម្លៃកូកាអ៊ីន) ដែលមិនមែនជាធាតុចូលផលិតកម្មផ្ទាល់ ប៉ុន្តែវាជះឥទ្ធិពលដល់របៀបដែលកសិករសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់ធនធាន ឬជ្រើសរើសបច្ចេកវិទ្យាផលិតកម្ម ដែលចុងក្រោយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផលិតភាព។ | ដូចជាស្ថានភាពផ្លូវរអិលនៅពេលភ្លៀងធ្លាក់ ដែលទោះបីជាអ្នកមានឡានថ្មី និងចាក់សាំងពេញ (ធាតុចូល) ក៏អ្នកនៅតែមិនអាចបើកបរបានលឿននិងមានសុវត្ថិភាពដូចមុនដែរ។ |
| Exogenous Technical Change (បម្រែបម្រួលបច្ចេកទេសក្រៅប្រព័ន្ធ) | សំដៅលើការកើនឡើងនូវផលិតភាពដោយសារភាពរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា ឬចំណេះដឹងទូទៅតាមពេលវេលា ដែលកើតឡើងដោយឯកឯងពីខាងក្រៅ និងមិនអាស្រ័យលើការសម្រេចចិត្តវិនិយោគ ឬកត្តាផ្ទៃក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធផលិតកម្មឡើយ។ | ដូចជាការដែលទូរស័ព្ទដៃជំនាន់ថ្មីកាន់តែលឿននិងទំនើបជាងមុនពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ទោះបីជាអ្នកចំណាយលុយទិញក្នុងតម្លៃដដែលក៏ដោយ។ |
| Panel Data (ទិន្នន័យបន្ទះ) | ជាប្រភេទសំណុំទិន្នន័យដែលតាមដាននិងប្រមូលព័ត៌មានពីអង្គភាពដដែលៗ (ដូចជាខេត្ត ឬបុគ្គល) ជារៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងរយៈពេលយូរ។ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពី ២៦ ខេត្តក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៩៥ ដល់ ២០១៧ ដើម្បីវាស់វែងពីការប្រែប្រួលតាមពេលវេលា និងទីកន្លែង។ | ដូចជាការកត់ត្រាពិន្ទុប្រឡងប្រចាំខែរបស់សិស្សម្នាក់ៗនៅក្នុងថ្នាក់រៀនតាំងពីដើមឆ្នាំរហូតដល់ចុងឆ្នាំ ដើម្បីមើលការវិវឌ្ឍរបស់ពួកគេម្នាក់ៗ។ |
| Internally Displaced Persons (ជនភៀសខ្លួនក្នុងស្រុក) | ជាប្រជាជនដែលត្រូវបានបង្ខំឱ្យចាកចេញពីលំនៅដ្ឋាន ឬកន្លែងប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ពួកគេដោយសារជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ឬអំពើហិង្សា ប៉ុន្តែពួកគេមិនបានឆ្លងកាត់ព្រំដែនទៅប្រទេសផ្សេងឡើយ ពោលគឺនៅតែរស់រត់គេចខ្លួននៅក្នុងប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួន។ | ដូចជាអ្នកភូមិដែលត្រូវបង្ខំចិត្តរត់ចោលផ្ទះសម្បែងទៅរស់នៅខេត្តផ្សេងជាបណ្តោះអាសន្ន ព្រោះមានសង្គ្រាម ឬគ្រោះទឹកជំនន់នៅក្នុងភូមិរបស់ពួកគេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
