បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្ជះខ្ជាយសាច់ខ្នុរដែលធ្លាក់ស្តង់ដារ ដោយស្វែងរកវិធីកែច្នៃវាទៅជាផលិតផលនំបេកឃើរីដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិត និងបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចដល់កសិករ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាប្លុកពេញលេញដោយចៃដន្យ (RCBD) ដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតបរិមាណសាច់ខ្នុរដែលសមស្រប រួមជាមួយនឹងការធ្វើតេស្តញ្ញាណ និងការវិភាគគីមីរូបវន្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Bakery Formulation រូបមន្តនំបេកឃើរីស្តង់ដារ (ប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្សំដើម) |
ផ្តល់នូវរសជាតិ ពណ៌ និងវាយនភាពដែលអតិថិជនធ្លាប់ស្គាល់ និងមានស្ថិរភាពកម្រិតសំណើមល្អសម្រាប់ការរក្សាទុក។ | ទាមទារការប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្សំដែលមានតម្លៃថ្លៃ (ដូចជា គ្រាប់ស្វាយចន្ទី ផ្លែឆឺរី) ដែលធ្វើឱ្យថ្លៃដើមផលិតខ្ពស់ និងកម្រិតជាតិសរសៃទាប។ | ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាបន្ទាត់មូលដ្ឋាន (Baseline) សម្រាប់ការប្រៀបធៀបគុណភាពគីមី រូបវន្ត និងការវាយតម្លៃញ្ញាណពីអ្នកភ្លក់។ |
| Low-Grade Jackfruit Pulp Substitution ការជំនួសដោយសាច់ខ្នុរធ្លាក់ស្តង់ដារ |
ជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិត បង្កើនកម្រិតជាតិសរសៃ (Fiber) និងកាបូអ៊ីដ្រាត ព្រមទាំងជួយកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយកសិផល។ | អាចបង្កើនកម្រិតសំណើម និងបរិមាណទឹកសេរី (Aw) ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់អាយុកាលទុកដាក់ (Shelf-life) និងធ្វើឱ្យពណ៌នំរាងងងឹតជាងមុន។ | ទទួលបានការគាំទ្រខ្ពស់ពីអ្នកប្រើប្រាស់ ដោយអាចជំនួសបាន ១០០% ក្នុងនំខេក និងនំតាត ៧៥% ក្នុងនំប៉ាយ និង ៥០% ក្នុងខូគី។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រចំណីអាហារ និងឧបករណ៍ផ្ទះបាយឧស្សាហកម្ម រួមទាំងវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុក។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យារាជមង្គលព្រះនគរ ក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់អ្នកភ្លក់វាយតម្លៃជនជាតិថៃចំនួន ១០០ នាក់ និងខ្នុរក្នុងស្រុក។ ទោះយ៉ាងណាក្តី ដោយសារចំណូលចិត្តផ្នែកចំណីអាហារ និងនំបេកឃើរីរវាងប្រជាជនថៃ និងកម្ពុជាមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង លទ្ធផលនៃការទទួលយកនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់បរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
ការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការកែច្នៃកសិផលដែលសល់ចោលឱ្យទៅជាផលិតផលមានតម្លៃ។
ជារួម ការអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះមិនត្រឹមតែជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតនំបេកឃើរីប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងជួយលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចកសិកម្ម និងផ្តល់ជម្រើសអាហារូបត្ថម្ភល្អជាងមុនដល់អ្នកបរិភោគនៅកម្ពុជាផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Randomized Complete Block Design (RCBD) | ការរៀបចំការពិសោធន៍ដោយបែងចែកកត្តាដែលចង់សិក្សាជាក្រុម ឬប្លុក (Block) ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា ហើយបន្ទាប់មកទើបចាត់តាំងការព្យាបាល (Treatments) ដោយចៃដន្យនៅក្នុងប្លុកនីមួយៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពល្អៀងនៃលទ្ធផល។ | ដូចជាការបែងចែកសិស្សជាក្រុមតាមកម្រិតសមត្ថភាព (ពូកែ មធ្យម ខ្សោយ) រួចទើបចាប់ឆ្នោតចែកវិញ្ញាសាប្រឡង ដើម្បីធានាភាពយុត្តិធម៌ក្នុងការធ្វើតេស្ត។ |
| 9-Point Hedonic Scale | ប្រព័ន្ធរង្វាស់ញ្ញាណក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រចំណីអាហារដែលប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃចំណូលចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគ ដោយបែងចែកជា៩កម្រិត ពី "មិនចូលចិត្តបំផុត (១)" ដល់ "ចូលចិត្តបំផុត (៩)" ។ | ដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុផ្កាយពី១ដល់៩ ទៅលើម្ហូបមួយចានដែលអ្នកទើបតែភ្លក់រួច ដើម្បីប្រាប់ចុងភៅថាអ្នកចូលចិត្តវាកម្រិតណា។ |
| Water Activity (Aw) | រង្វាស់នៃបរិមាណទឹកសេរី (Free Water) ដែលមិនមានចំណងគីមីនៅក្នុងចំណីអាហារ ដែលមីក្រូសរីរាង្គ (ដូចជាផ្សិត និងបាក់តេរី) អាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ការលូតលាស់។ កម្រិត Aw កាន់តែខ្ពស់ អាហារកាន់តែងាយខូច និងមានអាយុកាលខ្លី។ | ដូចជារង្វាស់នៃបរិមាណទឹកដែលនៅសេសសល់ក្នុងអេប៉ុងទោះបីជាយើងបានច្របាច់វារួចហើយក៏ដោយ ដែលទឹកនោះអាចធ្វើឱ្យអេប៉ុងងាយដុះផ្សិត។ |
| Maillard Browning Reaction | ប្រតិកម្មគីមីរវាងអាស៊ីតអាមីណូ (ប្រូតេអ៊ីន) និងជាតិស្ករ ដែលកើតឡើងនៅពេលអាហារត្រូវកម្តៅក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ បង្កើតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរទៅជាពណ៌ត្នោត និងមានក្លិនឈ្ងុយទាក់ទាញ។ | ដូចជាការអាំងសាច់ ឬដុតនំប៉័ងដែលប្តូរពណ៌ពីសទៅជាពណ៌ត្នោតស្រួយ និងមានក្លិនឈ្ងុយពេលវាឆ្អិន។ |
| Gluten | ប្រូតេអ៊ីនដែលមាននៅក្នុងម្សៅសាលី (Wheat Flour) ដែលនៅពេលលាយជាមួយទឹក និងឆ្លងកាត់ការរឹតច្របាច់ វាបង្កើតបានជារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញស្អិតនិងយឺត ជួយទប់ខ្យល់និងធ្វើឱ្យនំប៉័ង ឬនំមានសភាពទន់និងហើមល្អ។ | ដូចជាសរសៃកៅស៊ូតូចៗនៅក្នុងម្សៅ ដែលជួយទាញឱ្យសាច់នំប៉័ងយឺត ស្អិតចូលគ្នា និងមិនងាយដាច់។ |
| Analysis of Variance (ANOVA) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីវិភាគ និងប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមទិន្នន័យចាប់ពីបីឡើងទៅ ដើម្បីមើលថាតើពួកវាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់តាមន័យស្ថិតិ ឬក៏ខុសគ្នាដោយសារតែការចៃដន្យ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែឈើ៣កន្ត្រកផ្សេងគ្នាដោយប្រើរូបមន្តគណិតវិទ្យា ដើម្បីបញ្ជាក់ថាកន្ត្រកណាមួយមានទម្ងន់ខុសគេពិតប្រាកដ ឬគ្រាន់តែចៃដន្យ។ |
| Caramelization | ដំណើរការបំបែកម៉ូលេគុលស្ករដោយកម្តៅសុទ្ធសាធ (មិនមានជាតិប្រូតេអ៊ីនចូលរួម) ដែលបណ្តាលឱ្យស្កររលាយ ប្រែជាពណ៌ត្នោតក្រម៉ៅ និងបង្កើតបានជារសជាតិឆ្ងាញ់ប្លែក។ | ដូចជាការកូរស្ករត្នោតឬស្ករសក្នុងខ្ទះរហូតដល់វារលាយ ក្លាយជាទឹកស្ករពណ៌ក្រហមសម្រាប់ធ្វើទឹកពណ៌ខសាច់។ |
| Lab* Color Space | ប្រព័ន្ធរង្វាស់ពណ៌ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិដោយប្រើម៉ាស៊ីន ដើម្បីកំណត់តម្លៃពណ៌ជាក់លាក់នៃអាហារ (L* វាស់ពន្លឺ/ភាពងងឹត, a* វាស់ពណ៌ក្រហម/បៃតង, b* វាស់ពណ៌លឿង/ខៀវ) ដែលធានាភាពសុក្រឹតជាងការប្រើភ្នែកមនុស្ស។ | ដូចជាកូដពណ៌កុំព្យូទ័រដែលប្រាប់យ៉ាងច្បាស់ពីកម្រិតភាពភ្លឺ ភាពក្រហម និងភាពលឿងនៃរូបភាពមួយដោយមិនបាច់ទាយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
