បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងអភិវឌ្ឍរូបមន្តភេសជ្ជៈចម្រាញ់ពីផ្លែម៉នលាយជាមួយទឹកឃ្មុំ ដើម្បីបង្កើតជាផលិតផលជម្រើសថ្មីសម្រាប់សុខភាពដែលមានការទទួលយកពីអ្នកប្រើប្រាស់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការពិសោធន៍ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្ររចនាល្បាយ និងការវិភាគផ្ទៃឆ្លើយតប ដើម្បីស្វែងរករូបមន្ត និងសមាមាត្រដ៏ប្រសើរបំផុត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Response Surface Methodology (RSM) Optimized Formulation ការបង្កើតរូបមន្តដែលបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងតាមរយៈវិធីសាស្ត្រ RSM |
ជួយកំណត់សមាមាត្រដ៏ល្អឥតខ្ចោះ (ផ្លែទុំល្អ ៤៥.៥% ទុំល្មម ៣៩.៥% ទឹកឃ្មុំ ១៥%) ដែលផ្តល់នូវតុល្យភាពនៃរសជាតិ ពណ៌ និងសារធាតុចិញ្ចឹម។ ទទួលបានការវាយតម្លៃខ្ពស់ពីអ្នកប្រើប្រាស់។ | ទាមទារការរចនាការពិសោធន៍ច្បាស់លាស់ កម្មវិធីស្ថិតិស្មុគស្មាញ និងពេលវេលាច្រើនក្នុងការសាកល្បង។ | ទទួលបានពិន្ទុនៃការចូលចិត្តជារួម (Overall liking) ៧.១២ ± ១.៤៥ ដែលជាកម្រិតទទួលយកបានកម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់។ |
| High Honey Formulation (>30%) រូបមន្តដែលមានបរិមាណទឹកឃ្មុំខ្ពស់ (>៣០%) |
ផ្តល់នូវភាពផ្អែមខ្លាំង និងអាចជួយពន្យារអាយុកាលនៃការផ្ទុកបានយូរដោយសារលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងមេរោគរបស់ទឹកឃ្មុំ។ | រសជាតិទឹកឃ្មុំគ្របដណ្តប់ក្លិននិងរសជាតិដើមរបស់ផ្លែម៉ន និងធ្វើឱ្យភេសជ្ជៈមានតម្លៃផលិតថ្លៃជាង។ | ទទួលបានពិន្ទុទាបបំផុតក្នុងការវាយតម្លៃរសជាតិ (៤.៧៩ ដល់ ៤.៨៨) ដោយសារកម្រិតផ្អែមខ្លាំងពេក។ |
| High Fully Ripe Mulberry Formulation រូបមន្តដែលប្រើផ្លែម៉នទុំល្អក្នុងបរិមាណខ្ពស់ |
មានបរិមាណសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម (Anthocyanin និង Phenolic) ខ្ពស់បំផុត និងមានពណ៌រាងស្វាយក្រហមទាក់ទាញ។ | អាចខ្វះរសជាតិជូរអែមដែលជួយឱ្យភេសជ្ជៈមានភាពស្រស់ស្រាយ បើប្រៀបធៀបនឹងការលាយជាមួយផ្លែទុំល្មម។ | បរិមាណ Anthocyanin ខ្ពស់រហូតដល់ ៦៧៧.៤៤ µg/ml សម្រាប់ផ្លែទុំល្អសុទ្ធ ប៉ុន្តែការចូលចិត្តរសជាតិនៅទាបជាងរូបមន្តចម្រុះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍មូលដ្ឋានសម្រាប់វាស់ស្ទង់គុណភាពចំណីអាហារ កម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិ និងធនធានមនុស្សសម្រាប់ការវាយតម្លៃ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ផ្លែម៉នពូជឈៀងម៉ៃ និងអ្នកភ្លក់រសជាតិជាជនជាតិថៃ។ សម្រាប់កម្ពុជា ការផ្លាស់ប្តូរពូជផ្លែម៉នដែលដាំដុះក្នុងស្រុក និងចំណូលចិត្តរសជាតិ (កម្រិតផ្អែម/ជូរ) របស់អ្នកប្រើប្រាស់ខ្មែរ អាចនឹងខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលសមាមាត្ររូបមន្តឡើងវិញ។
វិធីសាស្ត្រក្នុងការអភិវឌ្ឍផលិតផលនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់វិស័យកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់កសិផលក្នុងស្រុក។
ជារួម ការយកវិធីសាស្ត្រវិទ្យាសាស្ត្រ (RSM) មកអនុវត្តក្នុងការកែច្នៃម្ហូបអាហារ នឹងជួយជំរុញការបង្កើតផលិតផលថ្មីៗប្រកបដោយស្តង់ដារ គុណភាព និងការទទួលស្គាល់ពីអ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Mixture design (ការរចនាល្បាយ) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ការរចនាការពិសោធន៍ ដែលបរិមាណនៃធាតុផ្សំនីមួយៗត្រូវបានកំណត់ជាសមាមាត្រឬភាគរយ (សរុបស្មើ ១០០%) ដើម្បីសិក្សាពីឥទ្ធិពលនៃការលាយបញ្ចូលគ្នា និងស្វែងរកសមាមាត្រដ៏ល្អបំផុត។ | ដូចជាការរកមើលរូបមន្តធ្វើនំដ៏ឆ្ងាញ់បំផុត ដោយសាកល្បងប្តូរបរិមាណម្សៅ ស្ករ និងស៊ុតចុះឡើងក្នុងកម្រិតកំណត់មួយ ដើម្បីមើលថាតើការលាយបញ្ចូលគ្នាមួយណាផ្តល់លទ្ធផលល្អជាងគេ។ |
| Response Surface Methodology (វិធីសាស្ត្រវិភាគផ្ទៃឆ្លើយតប) | បណ្តុំនៃបច្ចេកទេសគណិតវិទ្យា និងស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់បង្កើតគំរូទស្សន៍ទាយ និងវិភាគបញ្ហាដែលអថេរឆ្លើយតប (ឧទាហរណ៍៖ រសជាតិ ពណ៌) ទទួលរងឥទ្ធិពលពីកត្តាជាច្រើន (ឧទាហរណ៍៖ បរិមាណផ្លែម៉ន និងទឹកឃ្មុំ) ដើម្បីស្វែងរកលក្ខខណ្ឌដ៏ល្អប្រសើរបំផុត។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ផែនទី ៣ វិមាត្រដើម្បីស្វែងរកចំណុចកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុត ដែលតំណាងឱ្យរូបមន្តដែលទទួលបានការចូលចិត្តច្រើនបំផុតពីអ្នកប្រើប្រាស់។ |
| Anthocyanin (អង់តូស៊ីយ៉ានីន) | ជាប្រភេទសារធាតុពណ៌ធម្មជាតិដែលអាចរលាយក្នុងទឹក ដែលផ្តល់ពណ៌ក្រហម ស្វាយ ឬខៀវដល់រុក្ខជាតិ និងផ្លែឈើ (ដូចជាផ្លែម៉នទុំ) ហើយវាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៅក្នុងរាងកាយ។ | ជាថ្នាំលាបពណ៌ធម្មជាតិនៅក្នុងផ្លែឈើ ដែលមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យផ្លែឈើមានពណ៌ស្អាតទាក់ទាញប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងដើរតួជាខែលការពារកោសិការបស់យើងពីការខូចខាតទៀតផង។ |
| Phenolic compound (សមាសធាតុហ្វេណូលីក) | ជាក្រុមសមាសធាតុគីមីសរីរាង្គដែលសម្បូរនៅក្នុងរុក្ខជាតិ ដែលដើរតួជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម (antioxidants) ជួយកាត់បន្ថយការរលាក និងការពារកោសិកាពីការបំផ្លាញដែលបង្កទៅជាជំងឺផ្សេងៗដូចជាជំងឺបេះដូង និងមហារីក។ | ប្រៀបដូចជាកងទ័ពអង្គរក្សការពាររាងកាយ ដែលមានលាក់ខ្លួននៅក្នុងរុក្ខជាតិនិងផ្លែឈើ ជួយទប់ទល់នឹងមេរោគ ឬសារធាតុពុលផ្សេងៗដែលចូលមកយាយី។ |
| 9-point hedonic scale (មាត្រដ្ឋានវាស់ស្ទង់ចំណូលចិត្ត ៩ កម្រិត) | ជាវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារក្នុងការវាយតម្លៃគុណភាពចំណីអាហារដោយពឹងផ្អែកលើអារម្មណ៍របស់អ្នកភ្លក់ ដែលមានជម្រើស ៩ កម្រិត ចាប់ពីកម្រិត "មិនចូលចិត្តខ្លាំងបំផុត" (ពិន្ទុ ១) រហូតដល់ "ចូលចិត្តខ្លាំងបំផុត" (ពិន្ទុ ៩) ដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការទទួលយកផលិតផល។ | ដូចជាការឲ្យពិន្ទុផ្កាយ (Rating) លើកម្មវិធីទូរស័ព្ទដែរ ប៉ុន្តែមាន ៩ ជម្រើសលម្អិតសម្រាប់អ្នកភ្លក់ដើម្បីប្រាប់ថាតើពួកគេចូលចិត្តចំណីអាហារនោះកម្រិតណា។ |
| Radical scavenging ability (សមត្ថភាពប្រឆាំងរ៉ាឌីកាល់សេរី) | សមត្ថភាពនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មក្នុងការចាប់យក ឬបន្សាបរ៉ាឌីកាល់សេរី (ម៉ូលេគុលអស្ថិរភាពដែលអាចបំផ្លាញ DNA និងកោសិកា) ដើម្បីបញ្ឈប់ប្រតិកម្មខ្សែសង្វាក់ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងរាងកាយ។ | ដូចជាអ្នកពន្លត់អគ្គិភ័យដែលដើរពន្លត់រងើកភ្លើង (រ៉ាឌីកាល់សេរី) ដែលកំពុងឆេះរាលដាលបំផ្លាញផ្ទះ (កោសិកា) មុនពេលវាបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ។ |
| Total solid / °Brix (កម្រិតភាពផ្អែម ឬកំហាប់សារធាតុរឹងរលាយ) | រង្វាស់នៃបរិមាណសារធាតុរឹងដែលរលាយក្នុងអង្គធាតុរាវ (ជាទូទៅតំណាងឱ្យជាតិស្ករ) ដែលគិតជាភាគរយ ឬដឺក្រេ Brix។ ក្នុងឧស្សាហកម្មកែច្នៃភេសជ្ជៈ វាត្រូវបានប្រើសម្រាប់កំណត់ និងត្រួតពិនិត្យកម្រិតភាពផ្អែមរបស់ផលិតផល។ | ដូចជាការថ្លឹងមើលថាតើយើងបានដាក់ស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាចូលទៅក្នុងទឹកមួយកែវអញ្ចឹងដែរ បើលេខ °Brix កាន់តែធំ មានន័យថាទឹកនោះកាន់តែផ្អែមនិងមានជាតិស្ករច្រើន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
