បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីកាកសណ្តែកសៀងដែលនៅសល់ពីការផលិតទឹកសណ្តែក ដើម្បីជំនួសសាច់ត្រីក្នុងការផលិតនំស្រួយត្រី (Palaw Keropok) ក្នុងគោលបំណងបង្កើនគុណតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភ និងកាត់បន្ថយថ្លៃដើម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានធ្វើការពិសោធន៍ដោយជំនួសសាច់ត្រីក្នុងកម្រិតផ្សេងៗគ្នា និងធ្វើការវាយតម្លៃលើគុណភាពរូបវន្ត គីមី និងការធ្វើតេស្តរសជាតិពីអ្នកបរិភោគដើម្បីស្វែងរករូបមន្តដែលល្អបំផុត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control Formula (100% Fish Meat, 0% Soybean Meal) រូបមន្តដើម (មិនមានលាយកាកសណ្តែកសៀង ០%) |
មានបរិមាណប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ (១៦.១១%) និងមានកម្រិតនៃការរីកប៉ោងល្អជាងនៅពេលបំពង។ រក្សាបាននូវក្លិនត្រី និងរសជាតិដើម។ | តម្លៃដើមខ្ពស់ដោយសារប្រើសាច់ត្រីសុទ្ធ និងមានភាគរយកាកសរសៃអាហារទាបបំផុត (២.៧០%)។ | ទទួលបានពិន្ទុផ្នែកសូរស័ព្ទល្អ ប៉ុន្តែមានកាកសរសៃអាហារ (Dietary fiber) ទាបត្រឹម ២.៧០%។ |
| Proposed Formula (40% Soybean Meal Substitution) រូបមន្តជំនួសសាច់ត្រីដោយកាកសណ្តែកសៀង ៤០% |
បង្កើនកាកសរសៃអាហារបានច្រើន កាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតដោយប្រើកាកសំណល់សល់ពីទឹកសណ្តែក។ ផលិតផលមានពណ៌ភ្លឺជាងមុន និងរក្សាបានរសជាតិឆ្ងាញ់។ | បរិមាណប្រូតេអ៊ីន ខ្លាញ់ និងផេះ មានការថយចុះបន្តិចបើធៀបនឹងរូបមន្តដើម។ | កម្រិតសរសៃអាហារកើនដល់ ៤.៤៥% ប្រូតេអ៊ីន ១១.៤៦% និងអត្រាអ្នកទិញ ៩៤%។ |
| High Substitution Formula (80% Soybean Meal Substitution) រូបមន្តជំនួសសាច់ត្រីដោយកាកសណ្តែកសៀង ៨០% |
កាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតបានច្រើនបំផុត ដោយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សាច់ត្រីរហូតដល់ ៨០%។ | ក្លិនត្រីបាត់បង់ ក្លិនសណ្តែកខ្លាំងពេក សាច់នំរឹង មិនសូវរីកប៉ោង។ ពិន្ទុវាយតម្លៃពីអ្នកបរិភោគធ្លាក់ចុះខ្លាំង។ | ប្រូតេអ៊ីនធ្លាក់ចុះខ្លាំង និងមានកម្រិតការរីកប៉ោងទាបបំផុត (១.០៧) ពិន្ទុចំណូលចិត្តទាប។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍ថ្លៃៗ ឬបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញនោះទេ ដោយប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមសល់ពីការផលិតទឹកសណ្តែក និងឧបករណ៍កែច្នៃម្ហូបអាហារទូទៅខ្នាតតូច ឬមធ្យម។
ការធ្វើតេស្តរសជាតិត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុក Sikao ខេត្ត Trang ប្រទេសថៃ ដោយមានអ្នកចូលរួមចំនួន ១០០ នាក់ ដែលភាគច្រើនជាស្ត្រី អាយុ២០-៣០ឆ្នាំ ជានិស្សិត និងមានចំណូលទាបជាង ៥០០០បាត/ខែ។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅរកចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់យុវជនថៃភាគខាងត្បូង។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការធ្វើតេស្តរសជាតិបន្ថែមជាមួយប្រជាជនក្នុងស្រុកគឺចាំបាច់ដើម្បីធានាបាននូវការទទួលយក។
វិធីសាស្រ្តនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការកែច្នៃអាហារសម្រន្ត និងការកាត់បន្ថយកាកសំណល់។
សរុបមក ការអនុវត្តរូបមន្តនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្ម កាត់បន្ថយកាកសំណល់បរិស្ថាន និងផ្តល់នូវជម្រើសអាហារសម្រន្តថ្មីប្រកបដោយសុខុមាលភាព និងតម្លៃសមរម្យសម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Water Activity (aw) | រង្វាស់នៃបរិមាណទឹកសេរីដែលមាននៅក្នុងម្ហូបអាហារ ដែលបាក់តេរី ឬផ្សិតអាចទាញយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់ការលូតលាស់បាន។ ការមានកម្រិត (aw) ទាបជួយឱ្យអាហារទុកបានយូរ។ | ដូចជាការវាស់មើលថាមានទឹកប៉ុន្មានដែលនៅទំនេរនៅក្នុងនំ ដែលអាចធ្វើឲ្យនំនោះឆាប់ផ្អូម ឬដុះផ្សិត។ |
| Linear Expansion | កម្រិតនៃការរីកមាឌ ឬការប៉ោងរបស់ផលិតផល (ដូចជានំស្រួយ) នៅពេលយកទៅបំពងក្នុងប្រេងក្តៅ ដែលទទួលឥទ្ធិពលពីបរិមាណប្រូតេអ៊ីន និងកាបូអ៊ីដ្រាតដែលមាននៅក្នុងវត្ថុធាតុដើម។ | ដូចជាការផ្ទុះរបស់គ្រាប់ពោតញី (Popcorn) ពេលត្រូវកម្ដៅ ដែលធ្វើឲ្យវារីកធំជាងមុនច្រើនដង។ |
| CIE Lab* Color System | ប្រព័ន្ធស្តង់ដារអន្តរជាតិសម្រាប់វាស់ពណ៌ផលិតផល ដោយប្រើឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ជាក់លាក់ ដែល (L*) តំណាងឱ្យពន្លឺ (ស-ខ្មៅ), (a*) ពណ៌ក្រហម-បៃតង និង (b*) ពណ៌លឿង-ខៀវ។ | ដូចជាកូដពណ៌នៅលើកុំព្យូទ័រ ដែលប្រាប់ច្បាស់ថាអាហារនេះមានពណ៌ភ្លឺប៉ុណ្ណា និងមានលាយពណ៌អ្វីខ្លះ ដោយមិនពឹងផ្អែកលើការមើលដោយភ្នែកទទេរ។ |
| 9-point Hedonic Scale | វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃផ្នែកអារម្មណ៍ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រចំណីអាហារ ដែលប្រើរង្វាស់ ៩ កម្រិត ដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតចំណូលចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគទៅលើផលិតផលមួយ (ពីស្អប់បំផុត ដល់ចូលចិត្តបំផុត)។ | ដូចជាការឲ្យពិន្ទុផ្កាយ (១ ដល់ ៩) ទៅលើមុខម្ហូបមួយ ដើម្បីប្រាប់ថាវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់កម្រិតណា។ |
| Okara / Soybean Residue | កាកសំណល់ដែលនៅសល់ពីការកិន និងពូតយកទឹកសណ្តែកសៀង ដែលនៅតែសម្បូរទៅដោយកាកសរសៃអាហារ (Dietary fiber) និងប្រូតេអ៊ីន ទោះបីជាទឹកត្រូវបានពូតចេញអស់ក៏ដោយ។ | ដូចជាកាកដូងដែលសល់បន្ទាប់ពីយើងពូតយកទឹកខ្ទិះដូងរួច ដែលគេអាចយកទៅកែច្នៃធ្វើជាអាហារផ្សេងទៀតបាន។ |
| Dietary Fiber | ប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាតនៅក្នុងរុក្ខជាតិដែលប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់មនុស្សមិនអាចរំលាយបាន ប៉ុន្តែវាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការស្រូបយកទឹក និងជួយរុញច្រានកាកសំណល់ក្នុងពោះវៀន។ | ដូចជាអំបោស ឬច្រាស ដែលជួយបោសសម្អាតកាកសំណល់នៅក្នុងពោះវៀនរបស់យើងឱ្យដំណើរការបានល្អ។ |
| Untrained Panel | ក្រុមអ្នកភ្លក់រសជាតិ ឬអ្នកធ្វើតេស្តចំណីអាហារ ដែលជាអ្នកបរិភោគធម្មតា មិនមានជំនាញ ឬមិនធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាលក្នុងការវាយតម្លៃរសជាតិលម្អិត ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីចំណូលចិត្តទីផ្សារពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការយកនំថ្មីទៅឱ្យមិត្តភក្តិ ឬអ្នកជិតខាងភ្លក់ ដើម្បីសួរថាតើគេចូលចិត្តវា ឬអត់ ជាជាងយកទៅឱ្យចុងភៅជំនាញភ្លក់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
