បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការកំណត់ និងវាយតម្លៃកម្រិតនៃជំនាញសហគ្រិនភាព ព្រមទាំងយុទ្ធសាស្ត្រសេវាផ្សព្វផ្សាយដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ ដើម្បីផ្តល់អំណាចដល់ស្ត្រីក្នុងការផលិតត្រាវ (Cocoyam) ក្នុងរដ្ឋ Abia និង Imo ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តការរចនាបែបស្ទង់មតិពិពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីស្ត្រីជាកសិករដាំត្រាវចំនួន ២៥០ នាក់ តាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Group Extension Teaching ការបង្រៀនជាក្រុមតាមរយៈសេវាផ្សព្វផ្សាយកសិកម្ម |
អាចបណ្តុះបណ្តាលកសិករបានច្រើនក្នុងពេលតែមួយ និងបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមក្នុងចំណោមស្ត្រី។ | ទាមទារការរៀបចំទុកជាមុនខ្ពស់ និងមិនសូវទទួលបានការចូលរួមពេញលេញពីសហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងបរិបទនៃការសិក្សានេះ។ | ទទួលបានការវាយតម្លៃទាបដោយមានពិន្ទុមធ្យម ១.៦៦ (Abia) និង ១.៥៧ (Imo) ដែលបង្ហាញថាវាមិនសូវត្រូវបានអនុវត្តឡើយ។ |
| Mass Media Methods ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមហាជន (វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ទូរស័ព្ទ) |
អាចបញ្ជូនព័ត៌មានទៅកាន់កសិករបានយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងពេលឆាប់រហ័ស ទោះនៅទីតាំងដាច់ស្រយាលក៏ដោយ។ | មិនមានការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយផ្ទាល់ ដែលធ្វើឱ្យកសិករពិបាកសួរសំណួរ ឬអនុវត្តជាក់ស្តែងតាម។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមខ្ពស់ជាងគេក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយ គឺ ២.២២ (Abia) និង ២.៤១ (Imo) ប៉ុន្តែនៅតែស្ថិតក្រោមបន្ទាត់ស្តង់ដារ ២.៥០ ដដែល។ |
| Individual Extension Teaching ការចុះបង្រៀនកសិករដល់ទីតាំងមូលដ្ឋានរៀងៗខ្លួន |
ផ្តល់ការយកចិត្តទុកដាក់ និងជួយដោះស្រាយបញ្ហាបានចំគោលដៅដល់កសិករម្នាក់ៗ។ | ចំណាយពេលវេលា និងធនធានច្រើន ខណៈដែលចំនួនមន្ត្រីផ្សព្វផ្សាយជាស្ត្រីមានកម្រិត និងខ្វះខាត។ | ទទួលបានពិន្ទុទាបបំផុត មធ្យមភាគនៅរដ្ឋ Abia ១.៥៨ និង Imo ១.៧៥ បង្ហាញពីការខ្វះខាតសេវាកម្មនេះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីផ្តល់អំណាចដល់ស្ត្រីតាមរយៈសេវាផ្សព្វផ្សាយកសិកម្មនេះ ទាមទារនូវការវិនិយោគលើធនធានមនុស្ស មូលនិធិ និងការគាំទ្រផ្នែកស្ថាប័នយ៉ាងច្រើន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតលើស្ត្រីជាកសិករដាំត្រាវ (Colocasia esculenta) ចំនួន ២៥០ នាក់ នៅក្នុងរដ្ឋ Abia និង Imo ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសង្គម និងវប្បធម៌ជាក់លាក់នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក (ជាពិសេសបញ្ហាសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លីដែលលំអៀងទៅរកបុរស)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាស្ត្រីដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងវិស័យកសិកម្មក៏ដោយ ក៏របបកម្មសិទ្ធិដីធ្លី និងប្រព័ន្ធគាំទ្ររបស់រដ្ឋមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីនេះ ដែលទាមទារឲ្យមានការសម្របបរិបទមុននឹងយកលទ្ធផលទៅអនុវត្ត។
ទោះបីជាការសិក្សានេះផ្តោតលើប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ាក៏ដោយ គោលគំនិតនៃការផ្តល់អំណាចដល់ស្ត្រីតាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញសហគ្រិនភាពកសិកម្ម គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍ជនបទនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការផ្តល់ជំនាញសហគ្រិនភាព និងការគាំទ្រជាប្រព័ន្ធដល់ស្ត្រី មិនត្រឹមតែជួយបង្កើនទិន្នផលកសិកម្មប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងសន្តិសុខស្បៀងនៅកម្ពុជាប្រកបដោយចីរភាពផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Agricultural Extension (សេវាផ្សព្វផ្សាយកសិកម្ម) | ជាដំណើរការនៃការនាំយកចំណេះដឹង បច្ចេកទេស ព័ត៌មានទីផ្សារ និងការស្រាវជ្រាវថ្មីៗ ទៅបង្រៀនដល់កសិករនៅតាមមូលដ្ឋាន ដើម្បីជួយពួកគេបង្កើនទិន្នផល កាត់បន្ថយហានិភ័យ និងកែលម្អកម្រិតជីវភាព។ | ដូចជាមានគ្រូបង្រៀនតាមផ្ទះចុះទៅជួយណែនាំកសិករពីរបៀបធ្វើស្រែចម្ការឱ្យបានផលច្រើនជាងមុន។ |
| Entrepreneurship skills (ជំនាញសហគ្រិនភាព) | សមត្ថភាពក្នុងការវិភាគមើលឱកាសអាជីវកម្ម ការរៀបចំផែនការ គ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ ការកត់ត្រាគណនេយ្យ និងការហ៊ានទទួលហានិភ័យដើម្បីប្រែក្លាយការធ្វើកសិកម្មធម្មតាទៅជាការរកស៊ីប្រកបដោយប្រាក់ចំណេញ។ | ដូចជាអ្នកចេះធ្វើនំឆ្ងាញ់ ហើយចេះគណនាដើមទុន ព្រមទាំងចេះរកម៉ូយដើម្បីលក់នំនោះយកចំណេញឱ្យបានច្រើន។ |
| Multi-stage sampling (ការជ្រើសរើសគំរូពហុដំណាក់កាល) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវស្ថិតិដែលអ្នកស្រាវជ្រាវធ្វើការជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមដោយបែងចែកជាដំណាក់កាលៗ ដូចជាចាប់ផ្តើមជ្រើសរើសពីរដ្ឋ ទៅស្រុក ពីស្រុកទៅឃុំ រួចទើបជ្រើសរើសកសិករម្នាក់ៗក្នុងឃុំនោះ ដើម្បីឱ្យទិន្នន័យតំណាងឱ្យប្រជាជនទាំងមូលបានល្អ។ | ដូចជាការរើសកីឡាករជម្រើសជាតិ ដោយត្រូវរើសប្រចាំខេត្តសិន រួចរើសប្រចាំស្រុកក្នុងខេត្តនោះ បន្ទាប់មករើសយកកីឡាករម្នាក់ៗក្នុងស្រុកនោះ។ |
| Cronbach's Alpha (មេគុណអាល់ហ្វារបស់ Cronbach) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់ភាពអាចជឿទុកចិត្តបាន (Reliability) នៃកម្រងសំណួរ ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់ពិតជាកំពុងវាស់វែងគោលគំនិត ឬបញ្ហាតែមួយដូចគ្នាដោយមិនមានភាពផ្ទុយគ្នា។ | ដូចជាការថ្លឹងវត្ថុមួយនៅលើជញ្ជីង៥ដង បើថ្លឹងប៉ុន្មានដងក៏ចេញទម្ងន់ដូចគ្នា មានន័យថាជញ្ជីងនោះមានភាពសុក្រឹតអាចជឿទុកចិត្តបាន។ |
| Colocasia esculenta (ដំណាំត្រាវ) | ជាឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ដំណាំត្រាវ ដែលជាប្រភេទដំណាំយកមើមសម្បូរទៅដោយម្សៅ (Starch) សារធាតុរ៉ែ និងប្រូតេអ៊ីន ហើយត្រូវបានដាំដុះយ៉ាងទូលំទូលាយដោយស្ត្រីកសិករក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ាសម្រាប់ធានាសន្តិសុខស្បៀង។ | ជាប្រភេទដំឡូងឬត្រាវដែលយើងកប់ដើមវាដាំក្នុងដី ហើយជីកយកមើមវាមកស្ងោរ ឬកែច្នៃជាអាហារ។ |
| Inferential statistics (ស្ថិតិអនុមាន) | ការវិភាគទិន្នន័យដោយប្រើរូបមន្តគណិតវិទ្យា (ដូចជា t-test) ទៅលើក្រុមគំរូតូចមួយ ដើម្បីធ្វើការសន្និដ្ឋាន ឬទស្សន៍ទាយពីលក្ខណៈទូទៅនៃប្រជាជនគោលដៅទាំងមូលដែលមានទំហំធំ។ | ដូចជាការដួសភ្លក់សម្លរបន្តិចពីក្នុងឆ្នាំង ដើម្បីសន្និដ្ឋានដឹងថាសម្លរពេញមួយឆ្នាំងនោះមានរសជាតិយ៉ាងណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
