បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពីប្រព័ន្ធអប់រំ Education 2.0 ទៅ Education 4.0 ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានៃការថយចុះចំណាប់អារម្មណ៍ និងសមត្ថភាពរបស់សិស្សក្នុងវិស័យ STEM និងដើម្បីបំពាក់បំប៉នជំនាញចាំបាច់សម្រាប់ការងារនាពេលអនាគត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះណែនាំអំពីក្របខណ្ឌ STEAME ដែលបន្ថែមភាពជាសហគ្រិន (Entrepreneurship) ទៅក្នុង STEAM ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រសិក្សាសកម្ម និងការគាំទ្រដោយប្រព័ន្ធឌីជីថល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Education (Education 2.0) ការអប់រំតាមបែបប្រពៃណី (បង្រៀនមុខវិជ្ជាដាច់ដោយឡែកពីគ្នា) |
មានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់ និងងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងតាមកម្មវិធីសិក្សាដែលមានស្រាប់។ | សិស្សខ្វះការចាប់អារម្មណ៍លើវិទ្យាសាស្ត្រ ខ្វះជំនាញទន់ (Soft Skills) និងមិនសូវចេះផ្សារភ្ជាប់ទ្រឹស្តីទៅនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ឬអាជីវកម្ម។ | ការថយចុះនៃសមត្ថភាពវិទ្យាសាស្ត្រ និងការចាប់អារម្មណ៍របស់សិស្ស (យោងតាម TIMSS, PISA)។ |
| STEAME Framework (Education 4.0) ក្របខណ្ឌ STEAME (បញ្ចូលភាពជាសហគ្រិនទៅក្នុង STEAM) |
ជំរុញការគិតបែបរិះរក (Inquiry-based) ការដោះស្រាយបញ្ហា និងបង្កើតគំនិតអាជីវកម្មតាមរយៈគម្រោងជាក់ស្តែង។ | ទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្របង្រៀនរបស់គ្រូ និងតម្រូវឱ្យមានកន្លែងពិសោធន៍ ឬបរិស្ថានសិក្សាដែលមានភាពបត់បែន។ | បង្កើតបានផែនការ L&C ចំនួន ៣៦ និងផ្តល់នូវវេទិកា Observatory សម្រាប់ចែករំលែកធនធាន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តពេញលេញទាមទារធនធានមធ្យមទៅខ្ពស់ ជាពិសេសប្រសិនបើអនុវត្តតាមគំរូស្ថាបត្យកម្មសាលារៀនថ្មី ប៉ុន្តែការចាប់ផ្តើមអាចធ្វើបានដោយចំណាយតិចតាមរយៈការប្រើប្រាស់ធនធានឌីជីថល។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងក្នុងបរិបទសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ដោយផ្អែកលើការស្ទង់មតិនិងការអនុវត្តនៅសាលារៀនអឺរ៉ុប។ ទិន្នន័យនិងឧទាហរណ៍នៃភាពជាសហគ្រិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសេដ្ឋកិច្ចលោកខាងលិច ដែលអាចខុសគ្នាពីបរិបទសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការគាំទ្រគោលនយោបាយអប់រំ STEM និងការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស។
ក្របខណ្ឌនេះផ្តល់នូវផែនទីបង្ហាញផ្លូវច្បាស់លាស់មួយដើម្បីប្រែក្លាយការអប់រំវិទ្យាសាស្ត្រឱ្យមានភាពរស់រវើក និងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយទីផ្សារការងារ ប៉ុន្តែទាមទារការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូជាចាំបាច់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| STEAME | ពាក្យកាត់តំណាងឱ្យ Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics និង Entrepreneurship។ វាគឺជាការបន្ថែម "ភាពជាសហគ្រិន" ទៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីបង្រៀនសិស្សមិនត្រឹមតែឱ្យចេះបង្កើតរបស់ប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងចេះប្រែក្លាយវាទៅជាអាជីវកម្ម ឬដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការរៀនដាំបន្លែ (កសិកម្ម/វិទ្យាសាស្ត្រ) ហើយរៀនពីរបៀបវេចខ្ចប់ និងលក់វាឱ្យដាច់ (សហគ្រិនភាព) ក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Learning & Creativity (L&C) plan | ជាឯកសារជំនួសឱ្យ "កិច្ចតែងការបង្រៀន" (Lesson Plan) បែបប្រពៃណី។ ផែនការនេះមិនផ្តោតលើការបង្រៀនតាមមេរៀនក្នុងសៀវភៅទេ ប៉ុន្តែផ្តោតលើការដឹកនាំសិស្សឱ្យបង្កើតគម្រោង និងប្រើប្រាស់គំនិតច្នៃប្រឌិតដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។ | ដូចជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវសម្រាប់គ្រូ ដើម្បីដឹកនាំសិស្សឱ្យធ្វើពិសោធន៍ និងបង្កើតស្នាដៃថ្មីៗ ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែអានមេរៀនឱ្យសិស្សស្តាប់។ |
| Project-Based Learning (PBL) | វិធីសាស្ត្រសិក្សាដែលតម្រូវឱ្យសិស្សរៀនតាមរយៈការអនុវត្តគម្រោងជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលមួយ។ សិស្សទទួលបានចំណេះដឹងដោយការចុះធ្វើការងារ ស្រាវជ្រាវ និងដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញដោយខ្លួនឯង។ | ដូចជាការរៀនសាងសង់ផ្ទះដោយការចុះទៅសាងសង់ផ្ទះគំរូផ្ទាល់ ជាជាងគ្រាន់តែអង្គុយរៀនទ្រឹស្តីសំណង់នៅក្នុងថ្នាក់។ |
| Inquiry-Based Learning (IBL) | ការសិក្សាដែលចាប់ផ្តើមដោយការចោទសួរ ការសង្ស័យ និងការចង់ដឹងចង់ឃើញរបស់សិស្ស។ គ្រូមានតួនាទីជាអ្នកសម្របសម្រួលឱ្យសិស្សស្រាវជ្រាវរកចម្លើយដោយខ្លួនឯង មិនមែនជាអ្នកប្រាប់ចម្លើយភ្លាមៗនោះទេ។ | ដូចជាអ្នកស៊ើបអង្កេតដែលត្រូវដើររកភស្តុតាងដើម្បីដោះស្រាយរឿងក្តី ដោយមិនរង់ចាំគេប្រាប់ថាអ្នកណាជាឃាតករ។ |
| STEAME Observatory | ជាឃ្លាំងទិន្នន័យ និងប្រព័ន្ធតាមដានអនឡាញមួយដែលប្រមូលផ្តុំធនធានបង្រៀន ផែនការ L&C និងគម្រោងរបស់សាលារៀននានា។ វាមានលក្ខណៈ "Dynamic" (ប្រែប្រួលជានិច្ច) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យគ្រូអាចចូលមើល និងបន្ថែមធនធានថ្មីៗបាន។ | ប្រៀបដូចជាបណ្ណាល័យឌីជីថលដ៏ធំមួយ ដែលគ្រូបង្រៀនទូទាំងពិភពលោកអាចចូលទៅយកឯកសារល្អៗ និងចែករំលែកស្នាដៃរបស់ខ្លួនទៅវិញទៅមក។ |
| Education 4.0 | ការវិវត្តនៃប្រព័ន្ធអប់រំដែលឆ្លើយតបនឹងបដិវត្តឧស្សាហកម្មទី ៤ ដោយផ្តោតលើជំនាញឌីជីថល ការសិក្សាពេញមួយជីវិត និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីរៀនដោយខ្លួនឯងនៅគ្រប់ទីកន្លែង។ | ជាការផ្លាស់ប្តូរពីការរៀនទន្ទេញមេរៀន (Education 2.0) មកជាការរៀនរបៀបបង្កើតនវានុវត្តន៍ និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើប។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
