បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងបង្កើតគំរូព្យាករណ៍ដែលភ្ជាប់អថេរនៃដំណើរការកិនពូតទៅនឹងអត្រាពង្រីកនៃម្សៅដំឡូងទឹក (Dioscorea alata) ចំនួន ៥ ប្រភេទ ដើម្បីបង្កើនគុណភាពផលិតផលអាហារសម្រន់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រផ្ទៃឆ្លើយតប (Response Surface Methodology) ដើម្បីវាយតម្លៃនិងធ្វើគំរូគណិតវិទ្យាលើអថេរនៃដំណើរការកិនពូត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Extrusion at Low Feed Moisture & High Screw Speed ការកិនពូតក្នុងលក្ខខណ្ឌសំណើមចំណីទាប (១៨%) និងល្បឿនវីសលឿន (១៨០ ជុំ/នាទី) |
ផ្តល់អត្រាពង្រីក (Expansion Ratio) ខ្ពស់បំផុត ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលស្រួយ និងមានសភាពល្អស័ក្តិសមជាអាហារសម្រន់។ | ត្រូវការការគ្រប់គ្រងកម្រិតសំណើមយ៉ាងម៉ត់ចត់មុនពេលកិនពូត ហើយការប្រើល្បឿនលឿនអាចទាមទារថាមពលម៉ាស៊ីនច្រើន។ | ទទួលបានអត្រាពង្រីកខ្ពស់រហូតដល់ ១.៩៣ សម្រាប់ពូជ TDa 00/00194។ |
| Extrusion at High Feed Moisture & Low Screw Speed ការកិនពូតក្នុងលក្ខខណ្ឌសំណើមចំណីខ្ពស់ (២៨%) និងល្បឿនវីសយឺត (៨០ ជុំ/នាទី) |
កាត់បន្ថយការកកិតខ្លាំងនៅក្នុងម៉ាស៊ីន និងងាយស្រួលក្នុងការរុញច្រានផលិតផលចេញពីរន្ធពុម្ព។ | ផ្តល់អត្រាពង្រីកទាបបំផុត ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលមិនសូវស្រួយ មិនអាចឆ្លើយតបនឹងស្តង់ដារគុណភាពអាហារសម្រន់ទូទៅបាន។ | ទទួលបានអត្រាពង្រីកទាបបំផុតត្រឹម ១.០៥ សម្រាប់ពូជ TDa 98/01183 និង TDa 297។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍កែច្នៃចំណីអាហារខ្នាតមន្ទីរពិសោធន៍ និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិជំនាញ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់ពូជដំឡូងទឹក (Dioscorea alata) ចំនួន ៥ ប្រភេទមកពីវិទ្យាស្ថានអន្តរជាតិនៃកសិកម្មតំបន់ត្រូពិច (IITA) ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។ លក្ខណៈរូបវន្ត និងគីមីនៃម្សៅអាចមានភាពខុសគ្នាអាស្រ័យលើលក្ខខណ្ឌដី និងអាកាសធាតុ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តនេះចាំបាច់ត្រូវសាកល្បងឡើងវិញជាមួយពូជដំណាំមើមក្នុងស្រុក ព្រោះបរិមាណអាមីដុង និងសមាសធាតុផ្សេងៗអាចមានកម្រិតខុសគ្នាពីពូជនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។
វិធីសាស្ត្រនៃការកិនពូតនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការកែច្នៃកសិផលដែលសម្បូរជាតិម្សៅទៅជាផលិតផលដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។
ជារួម បច្ចេកវិទ្យាកិនពូតនេះអាចជួយបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចនៃដំណាំមើមនៅកម្ពុជា និងលើកកម្ពស់សន្តិសុខស្បៀងតាមរយៈការបំប្លែងកសិផលស្រស់ទៅជាផលិតផលដែលអាចរក្សាទុកបានយូរអង្វែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Single screw extruder (ម៉ាស៊ីនកិនពូតទម្រង់វីសទោល) | ជាម៉ាស៊ីនកែច្នៃចំណីអាហារដែលមានបំពង់វែងនិងមានស្នូលវីសមួយនៅកណ្តាល សម្រាប់រុញ កិន បង្កើនកម្ដៅ និងបញ្ចេញសម្ពាធទៅលើវត្ថុធាតុដើម (ដូចជាម្សៅ) ដើម្បីបំប្លែងនិងបង្កើតជារូបរាងថ្មីនៅពេលវាឆ្លងកាត់រន្ធចុងបញ្ចេញ។ | ស្រដៀងនឹងម៉ាស៊ីនកិនសាច់ដែលមានតួវីសរុញសាច់ចេញតាមរន្ធតូចៗ ប៉ុន្តែវាមានបន្ថែមការកម្តៅនិងសម្ពាធដើម្បីធ្វើឱ្យម្សៅឆ្អិនប៉ោង។ |
| Expansion ratio (អត្រាពង្រីក) | គឺជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីទំហំកើនឡើងនៃផលិតផលបន្ទាប់ពីវាត្រូវបានរុញចេញពីរន្ធម៉ាស៊ីនកិនពូត (Extruder) ប្រៀបធៀបទៅនឹងទំហំនៃរន្ធម៉ាស៊ីននោះ។ អត្រាកាន់តែខ្ពស់មានន័យថាផលិតផលកាន់តែប៉ោងនិងស្រួយល្អ។ | ដូចជាការពោតញី (Popcorn) ដែលគ្រាប់ពោតតូចមួយផ្ទុះប៉ោងធំជាងមុនច្រើនដងនៅពេលត្រូវកម្តៅនិងសម្ពាធ។ |
| Response surface methodology (វិធីសាស្ត្រផ្ទៃឆ្លើយតប) | ជាបច្ចេកទេសគណិតវិទ្យានិងស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វិភាគ និងបង្កើតជាគំរូទស្សន៍ទាយ ដើម្បីស្វែងរកចំណុចប្រសើរតម្រូវ (Optimal) នៃអថេរជាច្រើន (ឧ. កម្រិតសំណើម កម្តៅ ល្បឿន) ដែលផ្តល់លទ្ធផលដែលយើងចង់បានបំផុត។ | ដូចជាការសាកល្បងបន្ថែមអំបិល ស្ករ និងទឹកត្រីក្នុងសម្ល ដើម្បីរកមើលរូបមន្តមួយណាដែលធ្វើឱ្យសម្លមានរសជាតិឆ្ងាញ់បំផុតដោយមិនចាំបាច់សាកល្បងគ្រប់ករណីទាំងអស់។ |
| Feed moisture content (កម្រិតសំណើមចំណី) | បរិមាណជាតិទឹកដែលមាននៅក្នុងវត្ថុធាតុដើម (ម្សៅដំឡូង) មុនពេលដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងម៉ាស៊ីនកែច្នៃ។ វាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យម្សៅរលាយ និងប៉ោងល្អក្នុងកំឡុងពេលរងសម្ពាធនិងកម្ដៅ។ | ដូចជាការលាយទឹកចូលក្នុងម្សៅធ្វើនំប៉័ង ប្រសិនបើទឹកច្រើនពេកនំនឹងហាប់រឹង តែបើកម្រិតទឹកត្រឹមត្រូវនំនឹងទន់ប៉ោងល្អ។ |
| Gelatinization (ការបំប្លែងម្សៅទៅជាជែល) | គឺជាដំណើរការដែលគ្រាប់ម្សៅស្រូបយកទឹក រួចរីកធំ និងបែកចេញនៅពេលត្រូវកម្ដៅ ដែលធ្វើឱ្យល្បាយម្សៅបាត់បង់ទម្រង់គ្រាប់ដើម ហើយក្លាយទៅជាសភាពខាប់អន្ធិលៗ (Gel)។ | ដូចជាការដាំបបរ ដែលគ្រាប់អង្ករស្រូបទឹកនិងកម្តៅ រហូតដល់រីកបែកនិងធ្វើឱ្យទឹកស៊ុបខាប់អន្ធិលៗ។ |
| Dextrinization (ការបំបែកម៉ូលេគុលម្សៅ) | ជាដំណើរការបំបែកខ្សែសង្វាក់ម៉ូលេគុលម្សៅដែលមានទំហំធំៗ ទៅជាបំណែកតូចៗ (Dextrins) ដោយសារកម្ដៅខ្ពស់ ឬការកកិតខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលងាយរលាយជាងមុន ប៉ុន្តែអាចបន្ថយសមត្ថភាពក្នុងការប៉ោង។ | ដូចជាការលីងអង្កររហូតដល់ឡើងពណ៌ត្នោត ដែលកម្តៅបានបំបែកជាតិម្សៅខ្លះៗ ធ្វើឱ្យអង្ករលីងនោះមានក្លិនឈ្ងុយនិងងាយរលាយក្នុងទឹក។ |
| Specific mechanical energy (ថាមពលមេកានិចជាក់លាក់) | ទំហំថាមពលរាងកាយដែលម៉ាស៊ីនប្រើប្រាស់ដើម្បីកិននិងរុញច្រានវត្ថុធាតុដើមមួយគីឡូក្រាមនៅក្នុងម៉ាស៊ីន Extruder ដែលវាជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ការឆ្អិន ការបំបែកម៉ូលេគុល និងភាពប៉ោងរបស់ផលិតផល។ | ដូចជាកម្លាំងដែលអ្នកប្រើដើម្បីច្របាច់ម្សៅនំប៉័ងក្នុងមួយនាទី បើប្រើកម្លាំងកាន់តែខ្លាំង ម្សៅនឹងកាន់តែស្វិតនិងឆាប់ចូលគ្នាល្អ។ |
| Shear rate (អត្រាកកិត / អត្រាកាត់) | ល្បឿននៃការកកិតឬកម្លាំងទាញដែលកើតឡើងរវាងវីសដែលកំពុងវិលយ៉ាងលឿន និងជញ្ជាំងធុងម៉ាស៊ីនដែលនៅស្ងៀម ដែលធ្វើឱ្យវត្ថុធាតុដើមរងសម្ពាធ ត្រូវកាត់ផ្តាច់ម៉ូលេគុល និងឡើងកម្ដៅ។ | ដូចជាការដុសបាតដៃទាំងពីរចូលគ្នាយ៉ាងលឿន ល្បឿននៃការដុសកាន់តែលឿន វាកាន់តែបង្កើតកម្តៅនិងកម្លាំងកកិតខ្លាំង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
