បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះធ្វើឡើងដើម្បីកំណត់ និងវិភាគកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់អាកប្បកិរិយានៃការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃថ្លៃដើមខ្ពស់ និងភាពស្មុគស្មាញផ្នែកបច្ចេកទេសនៅប្រទេសវៀតណាម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការស្ទង់មតិ និងប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិដើម្បីវាយតម្លៃកត្តាជះឥទ្ធិពលតាមរយៈការធ្វើគំរូ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Structural Equation Modeling (SEM) ការធ្វើគំរូសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ |
អាចវិភាគទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញ និងវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលប្រយោលឆ្លងកាត់កត្តាអន្តរការី (Mediating factors) ក្នុងពេលតែមួយ។ | ទាមទារទិន្នន័យច្រើន (សំណាកធំ) និងចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ក្នុងការកសាងគំរូ និងបកស្រាយលទ្ធផល។ | បញ្ជាក់ថា លក្ខខណ្ឌអំណោយផល (Favorable conditions) មានឥទ្ធិពលសរុបខ្លាំងជាងគេរហូតដល់ ៤៦,២% លើអាកប្បកិរិយាប្រើប្រាស់។ |
| Exploratory & Confirmatory Factor Analysis (EFA/CFA) ការវិភាគកត្តាស្វែងរក និងបញ្ជាក់ |
ជួយបង្រួមអថេរច្រើនទៅជាក្រុមកត្តាធំៗដែលងាយស្រួលយល់ និងបញ្ជាក់ពីភាពជឿជាក់ (Reliability) នៃទិន្នន័យស្ទង់មតិ។ | អាចបាត់បង់ព័ត៌មានលម្អិតមួយចំនួននៅពេលបង្រួមអថេរ ហើយពឹងផ្អែកខ្លាំងលើគុណភាពនៃកម្រងសំណួរដើម។ | បញ្ជាក់ថាកត្តាទាំង៧ពិតជាមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ (Cronbach’s Alpha > 0.79) ក្នុងការវាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយាកសិករ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្អែកជាចម្បងលើទិន្នន័យបឋមដែលប្រមូលបានពីការស្ទង់មតិ និងទាមទារកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិស្មុគស្មាញ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងតំបន់ឆ្នេរភាគកណ្តាលខាងត្បូង និងតំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាលនៃប្រទេសវៀតណាម លើកសិករចំនួន ២៩៧ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ លទ្ធផលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទវៀតណាមដែលមានការគាំទ្រពីរដ្ឋយ៉ាងច្បាស់លាស់ (មានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធល្អ និងឥណទាន) ដែលអាចមានភាពខុសគ្នាពីស្ថានភាពកសិករនៅកម្ពុជាដែលនៅមានកម្រិតផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងប្រភពទុននៅឡើយ។
ទោះបីជាបរិបទសេដ្ឋកិច្ចខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចក្តី ក៏វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃឯកសារនេះមានតម្លៃយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យបសុសត្វនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងពីកត្តាផ្លូវចិត្ត និងលក្ខខណ្ឌខាងក្រៅទាំងនេះ នឹងជួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់កម្ពុជារៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រចំគោលដៅ ដើម្បីពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់កសិករពីការចិញ្ចឹមបែបប្រពៃណី ទៅរកកសិកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់បានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Structural Equation Modeling (SEM) (ការធ្វើគំរូសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ) | ជាបច្ចេកទេសស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់ និងវិភាគទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញរវាងអថេរដែលអាចសង្កេតឃើញដោយផ្ទាល់ (ដូចជាចម្លើយពីកម្រងសំណួរ) និងអថេរលាក់កំបាំង (ដូចជាអាកប្បកិរិយា ឬចេតនា) ក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាការគូរប្លង់មេដ៏ធំមួយ ដើម្បីមើលពីរបៀបដែលបំណែកតូចៗនៃម៉ាស៊ីនរថយន្តភ្ជាប់និងធ្វើការប្រទាក់ក្រឡាគ្នា។ |
| Exploratory Factor Analysis (EFA) (ការវិភាគកត្តាស្វែងរក) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីស្វែងរកទម្រង់លាក់កំបាំង ឬចាត់ថ្នាក់ក្រុមនៃអថេរដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នាពីក្នុងចំណោមទិន្នន័យដ៏ច្រើន ដើម្បីបង្រួមពួកវាទៅជាកត្តាធំៗដែលងាយស្រួលយល់ និងបកស្រាយ។ | ដូចជាការតម្រៀបសៀវភៅរាប់រយក្បាលដែលនៅរាយប៉ាយ ទៅតាមប្រភេទ (ប្រវត្តិសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រ) ដើម្បីងាយស្រួលរក ដោយមិនទាន់ដឹងមុនថាមានប្រភេទអ្វីខ្លះឡើយ។ |
| Confirmatory Factor Analysis (CFA) (ការវិភាគកត្តាបញ្ជាក់) | ជាជំហានបន្ទាប់ពីការធ្វើ EFA ដែលប្រើប្រាស់ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងបញ្ជាក់ថាតើទិន្នន័យដែលបានប្រមូលមកនោះ ពិតជាស្របទៅនឹងរចនាសម្ព័ន្ធនៃកត្តាដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបានដាក់ជាទ្រឹស្តីទុកជាមុនឬអត់។ | ដូចជាការយកសៀវភៅដែលគេចាត់ថ្នាក់រួចហើយ មកពិនិត្យមើលម្តងមួយៗដើម្បីបញ្ជាក់ថា វាពិតជាត្រូវបានដាក់ត្រូវប្រអប់របស់វាមែន ឬអត់។ |
| Cronbach’s Alpha (មេគុណអាល់ហ្វារបស់ Cronbach) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់ពីភាពជឿជាក់ និងភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃកម្រងសំណួរ (scale reliability) ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រាកដថាសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងក្រុមតែមួយ កំពុងវាស់ស្ទង់រឿងតែមួយ។ (ជាទូទៅតម្លៃ > ០.៧ គឺអាចទទួលយកបាន)។ | ដូចជាការថ្លឹងវត្ថុមួយនៅលើជញ្ជីងដដែលចំនួន៣ដង ហើយទទួលបានលទ្ធផលទម្ងន់ប៉ុនគ្នាជានិច្ច ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះពិតជាអាចទុកចិត្តបាន។ |
| Expected efficiency / Performance expectancy (ការរំពឹងទុកពីប្រសិទ្ធភាព) | ជាជំនឿរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗដែលជឿជាក់ថា ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ឬប្រព័ន្ធថ្មីណាមួយ នឹងជួយពួកគេឱ្យសម្រេចបាននូវការងារកាន់តែប្រសើរឡើង ចំណេញពេលវេលា ឬទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ជាងមុន។ | ដូចជាការរំពឹងទុកថាម៉ាស៊ីនច្រូតស្រូវថ្មី នឹងជួយប្រមូលផលបានលឿនជាងការប្រើកម្លាំងមនុស្សច្រូតដោយដៃដប់ដង។ |
| Expected effort / Effort expectancy (ការរំពឹងទុកពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង) | ជាកម្រិតនៃការរំពឹងទុករបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទៅលើភាពងាយស្រួល ក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មី ពោលគឺវាស់ស្ទង់ថាតើបច្ចេកវិទ្យានោះងាយស្រួលរៀន និងងាយស្រួលធ្វើប្រតិបត្តិការកម្រិតណាសម្រាប់ពួកគេ។ | ដូចជាការទិញទូរស័ព្ទទំនើបថ្មីមួយ ហើយរំពឹងថាវាងាយស្រួលចុចប្រើដោយមិនចាំបាច់អានសៀវភៅណែនាំក្រាស់ៗនោះទេ។ |
| Favorable conditions / Facilitating conditions (លក្ខខណ្ឌអំណោយផល) | ជាកត្តាខាងក្រៅ និងបរិយាកាសជុំវិញដែលជួយគាំទ្រដល់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា ដូចជា ការមានទុនគ្រប់គ្រាន់ ការមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ (ទឹក ភ្លើង ផ្លូវ) និងគោលនយោបាយគាំទ្រពីរដ្ឋ។ | ដូចជាការចង់ដាំដើមឈើមួយដើម ដែលត្រូវការលក្ខខណ្ឌអំណោយផលដូចជា ដីល្អ ទឹក និងពន្លឺព្រះអាទិត្យគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីវាអាចលូតលាស់បាន។ |
| Mediating factor / Intermediary factor (កត្តាអន្តរការី) | ជាអថេរដែលស្ថិតនៅចន្លោះអថេរឯករាជ្យ និងអថេរអាស្រ័យ ដែលដើរតួជាអ្នកទទួលនិងបញ្ជូនឥទ្ធិពលពីកត្តាដើម ទៅកាន់លទ្ធផលចុងក្រោយ។ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនេះ "ចេតនាប្រើប្រាស់" គឺជាអន្តរការីដែលនាំកត្តាផ្សេងៗឱ្យប្រែក្លាយទៅជា "អាកប្បកិរិយាប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង"។ | ដូចជាអ្នករត់សំបុត្រប្រៃសណី ដែលទទួលសំបុត្រពីអ្នកផ្ញើ (កត្តាដើម) រួចយកទៅប្រគល់ឱ្យអ្នកទទួល (លទ្ធផលចុងក្រោយ)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
