បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាជំងឺឡើងពណ៌ត្នោតខាងក្នុង (Internal browning disorder) នៃផ្លែម្នាស់ ដែលជារឿយៗកើតឡើងកំឡុងពេលស្តុកទុកក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ និងស្វែងរកវិធានការដើម្បីការពារបញ្ហានេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយពិនិត្យលើសមាសធាតុគីមី និងឥទ្ធិពលនៃការស្រោបសំបក (Fruit coating) ទៅលើម្នាស់ពូជ Smooth Cayenne និង Queen ដែលស្តុកទុកនៅសីតុណ្ហភាព ៨ និង ១២ អង្សាសេ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Ascorbic Acid Content Pre-screening ការត្រួតពិនិត្យបឋមដោយប្រើកម្រិតអាស៊ីតអេសខ័រប៊ីក (Ascorbic Acid) |
អាចទស្សន៍ទាយពីរោគសញ្ញាឡើងពណ៌ត្នោតបានមុនពេលស្តុកទុកក្នុងបន្ទប់ត្រជាក់ ជាពិសេសមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់សម្រាប់ពូជ Smooth Cayenne។ ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យក្នុងការនាំចេញ។ | មិនមែនជាវិធានការការពារដោយផ្ទាល់ទេ ហើយភាពសុក្រឹតនៃការទស្សន៍ទាយត្រូវពឹងផ្អែកបន្ថែមលើកត្តាអាកាសធាតុកំឡុងពេលដាំដុះផងដែរ។ | ម្នាស់ដែលមានបរិមាណអាស៊ីតអេសខ័រប៊ីកខ្ពស់ (លើសពី ៨ mg/100 ml) មានអត្រាការឡើងពណ៌ត្នោតតិចតួចបំផុត បើធៀបនឹងម្នាស់មានអាស៊ីតទាប។ |
| Fruit Coating (Waxing) ការស្រោបសំបកផ្លែម្នាស់ដោយប្រើក្រមួន (Fruit Coating) |
កាត់បន្ថយការឡើងពណ៌ត្នោតខាងក្នុងយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ដោយកម្រិតការជ្រាបចូលនៃអុកស៊ីសែនទៅក្នុងផ្លែ ដែលបន្ថយសកម្មភាពអង់ស៊ីមបង្កពណ៌ត្នោត។ | ទាមទារការចំណាយបន្ថែមលើសារធាតុស្រោប និងកម្លាំងពលកម្មក្នុងការអនុវត្ត ហើយត្រូវធានាថាសារធាតុស្រោបមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកបរិភោគ។ | ការប្រើប្រាស់សារធាតុស្រោបសំបកអាចកាត់បន្ថយរោគសញ្ញានៃការឡើងពណ៌ត្នោតខាងក្នុងបានពី ៧០% ទៅ ៨០% សម្រាប់ពូជម្នាស់ទាំងពីរ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍មូលដ្ឋានសម្រាប់ការវិភាគជីវគីមី ទូត្រជាក់ និងសារធាតុស្រោបសំបកផ្លែឈើ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីផ្លែម្នាស់ដាំដុះនៅខេត្តចំនួន៣ ក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ (ពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងទឹកភ្លៀង) ខុសៗគ្នា។ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដោយសារយើងមានអាកាសធាតុត្រូពិច និងសណ្ឋានដីស្រដៀងគ្នា ហើយកំពុងជួបប្រទះបញ្ហាគុណភាពផ្លែឈើពេលនាំចេញ និងស្តុកទុកដូចគ្នា។
វិធីសាស្ត្រនៃការស្រោបសំបកផ្លែ និងការវាយតម្លៃកម្រិតអាស៊ីតមុនពេលស្តុកទុក គឺមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់វិស័យកសិឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការសហការរវាងអ្នកស្រាវជ្រាវ និងកសិករក្នុងការអនុវត្តបច្ចេកទេសទាំងនេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយការខាតបង់ក្រោយពេលប្រមូលផល និងពង្រឹងគុណភាពម្នាស់កម្ពុជានៅលើទីផ្សារបរទេស។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Internal browning disorder (ជំងឺឡើងពណ៌ត្នោតខាងក្នុង) | ជាសភាពខូចខាតកោសិកាខាងក្នុងរបស់ផ្លែម្នាស់ដែលបណ្តាលមកពីការស្តុកទុកក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ក្នុងរយៈពេលយូរ ដែលធ្វើឲ្យសាច់ម្នាស់ប្រែជាពណ៌ត្នោត និងបាត់បង់គុណភាពមិនអាចបរិភោគបាន។ វាជាប្រភេទជំងឺសរីរវិទ្យា (Physiological disorder) ពោលគឺមិនមែនបង្កឡើងដោយមេរោគនោះទេ។ | ដូចជាការយកផ្លែចេកទៅដាក់ក្នុងទូរទឹកកក ហើយសំបកនិងសាច់របស់វាប្រែជាពណ៌ខ្មៅដោយសារភាពត្រជាក់ខ្លាំងពេក។ |
| Chilling injury (ការខូចខាតដោយសារភាពត្រជាក់) | ជាការខូចខាតខាងសរីរវិទ្យានៃរុក្ខជាតិ ឬផ្លែឈើត្រូពិច (ដូចជាម្នាស់) នៅពេលដែលវាត្រូវប៉ះពាល់នឹងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ ប៉ុន្តែមិនដល់កម្រិតកក (ធម្មតាចន្លោះ ៨ ទៅ ១២ អង្សាសេ) ដែលធ្វើឲ្យភ្នាសកោសិកាដំណើរការខុសប្រក្រតី និងខូចខាតមុខងាររបស់វា។ | ដូចជាមនុស្សដែលរស់នៅតំបន់ក្តៅ ស្រាប់តែត្រូវទៅឈរហាលរងាដោយគ្មានអាវរងា ធ្វើឲ្យរាងកាយចុះខ្សោយ និងធ្លាក់ខ្លួនឈឺ។ |
| Ascorbic acid (អាស៊ីតអេសខ័រប៊ីក / វីតាមីនសេ) | ជាសមាសធាតុគីមីធម្មជាតិ (ឬជាទូទៅស្គាល់ថា វីតាមីន C) ដែលមាននៅក្នុងទឹកផ្លែម្នាស់។ វាដើរតួជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដ៏សំខាន់ ដែលជួយទប់ស្កាត់ដំណើរការអុកស៊ីតកម្ម (Oxidation) របស់អង់ស៊ីម ហេតុនេះផ្លែឈើដែលមានអាស៊ីតនេះខ្ពស់ អាចទប់ទល់នឹងការឡើងពណ៌ត្នោតបានល្អ។ | ដូចជាខែលការពារ ឬថ្នាំប្រឆាំងច្រេះ ដែលជួយការពារកោសិកាមិនឲ្យខូចខាតនៅពេលប៉ះពាល់នឹងខ្យល់អុកស៊ីសែននិងភាពត្រជាក់។ |
| Fruit coating / Waxing (ការស្រោបសំបកផ្លែឈើ) | ជាបច្ចេកទេសក្រោយពេលប្រមូលផល ដោយប្រើប្រាស់សារធាតុរាវ (ដូចជាក្រមួន ឬ Wax) មកលាបស្រោបពីលើសំបកផ្លែម្នាស់។ ស្រទាប់នេះជួយកាត់បន្ថយការជ្រាបចូលនៃអុកស៊ីសែនទៅក្នុងផ្លែ និងការពារការបាត់បង់ជាតិទឹក ដែលជាកត្តាជួយកាត់បន្ថយការឡើងពណ៌ត្នោត។ | ដូចជាការស្លៀកអាវភ្លៀងក្រាស់មួយឲ្យផ្លែម្នាស់ ដើម្បីការពារវាពីខ្យល់ និងការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពខាងក្រៅ។ |
| Polyphenol oxidase - PPO (អង់ស៊ីមប៉ូលីហ្វេណុលអុកស៊ីដាស) | ជាប្រភេទអង់ស៊ីមធម្មជាតិដែលមាននៅក្នុងកោសិការុក្ខជាតិ ដែលមានមុខងារជម្រុញប្រតិកម្មរវាងអុកស៊ីសែន និងសារធាតុហ្វេណុល បង្កើតទៅជាសមាសធាតុគីមីមានពណ៌ត្នោត (Quinone)។ សកម្មភាពរបស់វាកាន់តែខ្លាំងនៅពេលកោសិការងការខូចខាតដោយសារភាពត្រជាក់។ | ដូចជាមេជាងលាបថ្នាំ ដែលចាំតែបញ្ចេញពណ៌ត្នោតមកលាបលើសាច់ផ្លែឈើ ភ្លាមៗនៅពេលដែលសាច់ផ្លែឈើនោះត្រូវរងរបួសឬត្រូវខ្យល់ (ដូចពេលយើងពុះផ្លែប៉ោមទុកចោល)។ |
| Phenylalanine ammonia lyase - PAL (អង់ស៊ីមហ្វេនីឡាឡានីនអាម៉ូញាក់លីយ៉ាស) | ជាអង់ស៊ីមដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងរុក្ខជាតិដែលចូលរួមក្នុងដំណើរការបង្កើតសារធាតុសរីរាង្គផ្សេងៗ រួមទាំងសមាសធាតុហ្វេណុល (Phenolic compounds) នៅពេលរុក្ខជាតិរងសម្ពាធពីបរិស្ថាន។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វាមិនមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ទៅនឹងការឡើងពណ៌ត្នោតនៃផ្លែម្នាស់នោះទេ។ | ដូចជារោងចក្រផលិតវត្ថុធាតុដើម ដែលបញ្ចេញសារធាតុគីមីនៅពេលផ្លែឈើមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនកំពុងរងការគំរាមកំហែង។ |
| Titratable acidity (អាស៊ីតដែលអាចទីត្រាតបាន) | ជារង្វាស់សរុបនៃកំហាប់អាស៊ីតសរីរាង្គដែលមាននៅក្នុងទឹកផ្លែឈើ (ដូចជាអាស៊ីតស៊ីទ្រិក និងអាស៊ីតម៉ាលីក) ដែលគេអាចវាស់បានដោយប្រើប្រាស់សូលុយស្យុងបាស (Base) ដើម្បីធ្វើប្រតិកម្មបន្សាបអាស៊ីត។ វាជាសូចនាករបង្ហាញពីរស់ជាតិជូររបស់ផ្លែម្នាស់។ | ដូចជាការវាស់កម្រិតភាពជូររបស់ទឹកខ្មេះនៅក្នុងទឹកជ្រលក់ ដើម្បីចង់ដឹងថាវាមានជាតិជូរខ្លាំងកម្រិតណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
