បញ្ហា (The Problem)៖ កាកដូងប្រេង (PKC) គឺជាអនុផលពីឧស្សាហកម្មប្រេងដូងដែលមានតម្លៃថោក ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់របស់វាជាចំណីសត្វបក្សីនៅមានកម្រិតដោយសារតែវាសម្បូរសរសៃសែលុយឡូស។ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយការពង្រឹងគុណភាពអាហារូបត្ថម្ភ និងបរិមាណប្រូតេអ៊ីនតាមរយៈបច្ចេកទេសបន្ទុំ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានស្វែងរកលក្ខខណ្ឌដ៏ស័ក្តិសមសម្រាប់ការបណ្តុះបាក់តេរីប្រូបាយអូទិក Bacillus velezensis ដោយផ្អែកលើបច្ចេកទេសបន្ទុំក្នុងសភាពរឹង (SSF) លើកាកដូងប្រេង ជាមួយនឹងការបន្ថែមស្ករកាត់បន្ថយពីកាកស្ករ និងអាសូតពីអ៊ុយរ៉េ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Non-fermented Palm Kernel Cake (Negative Control) កាកដូងប្រេងដែលមិនបានឆ្លងកាត់ការបន្ទុំ (សំណាកត្រួតពិនិត្យអវិជ្ជមាន) |
មិនត្រូវការចំណាយពេលវេលា និងថវិកាលើដំណើរការបន្ទុំ ការថែទាំ ឬការទិញសារធាតុបន្ថែមផ្សេងៗនោះទេ។ | មានបរិមាណប្រូតេអ៊ីនទាប សរសៃសែលុយឡូសខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យសត្វបក្សីពិបាករំលាយ និងមិនមានបាក់តេរីប្រូបាយអូទិកមានប្រយោជន៍។ | ប្រូតេអ៊ីន ១៣.៧៩%, សរសៃសរុប ២៧.១១%, និងគ្មានសកម្មភាពអង់ស៊ីមជំនួយការរំលាយអាហារ។ |
| Solid State Fermentation (SSF) with Bacillus velezensis and 20g/kg Reducing Sugar ការបន្ទុំក្នុងសភាពរឹង (SSF) ជាមួយបាក់តេរី Bacillus velezensis និងស្ករកាត់បន្ថយ ២០ ក្រាម/គីឡូក្រាម |
បង្កើនបរិមាណប្រូតេអ៊ីនបានយ៉ាងប្រសើរ (១.៥២ ដង) បង្កើតអតិសុខុមប្រាណរស់យ៉ាងច្រើន និងជំរុញការផលិតអង់ស៊ីមដែលជួយដល់ការរំលាយអាហារសត្វ។ | ទាមទារការចំណាយលើការទិញកាកស្ករ ការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពបន្ទុំ (៣៧ អង្សាសេ) និងត្រូវការពេលវេលារហូតដល់ ៥ ថ្ងៃដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលល្អបំផុត។ | ប្រូតេអ៊ីនកើនដល់ ២០.៩៨%, អតិសុខុមប្រាណរស់ឈានដល់ 1.16 × 10^10 CFU/g, សកម្មភាពអង់ស៊ីមប្រូតេអេស 49.41 U/g និងអាមីឡាស 739.13 U/g។ |
| SSF with Bacillus velezensis, Reducing Sugar, and Nitrogen (Urea) ការបន្ទុំក្នុងសភាពរឹង (SSF) ដោយបន្ថែមស្ករកាត់បន្ថយ និងអាសូត (អ៊ុយរ៉េ) |
ជាទ្រឹស្តី អាសូតពីអ៊ុយរ៉េគឺជាប្រភពថោកដែលអាចជួយដល់ការលូតលាស់របស់អតិសុខុមប្រាណក្នុងការសំយោគប្រូតេអ៊ីន។ | ការសិក្សាជាក់ស្តែងបង្ហាញថាការបន្ថែមអាសូតក្នុងកម្រិតខ្ពស់បានរារាំងការផលិតអង់ស៊ីម និងការលូតលាស់របស់បាក់តេរី ដោយសារការបាត់បង់តុល្យភាពសមាមាត្រ កាបូន-អាសូត (C:N ratio)។ | សកម្មភាពអង់ស៊ីម និងចំនួនបាក់តេរីរស់មានកម្រិតទាបជាងដំណើរការបន្ទុំដែលមានតែការបន្ថែមស្ករកាត់បន្ថយ (RS) ដោយគ្មានអ៊ុយរ៉េ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ជីវបច្ចេកវិទ្យាជាមូលដ្ឋាន វត្ថុធាតុដើមកសិកម្មតម្លៃថោក និងសារធាតុគីមីសម្រាប់វិភាគសកម្មភាពអង់ស៊ីមយ៉ាងជាក់លាក់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍នៃប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់កាកដូងប្រេង និងកាកស្ករក្នុងស្រុក។ លទ្ធផលនៃការអនុវត្តនៅកម្ពុជាអាចមានភាពប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចអាស្រ័យលើគុណភាពដើមនៃវត្ថុធាតុដើមទាំងនេះ និងប្រភេទមេបាក់តេរីដែលរស់រានក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុក្នុងតំបន់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លក្ខខណ្ឌកសិកម្ម និងអាកាសធាតុនៅកម្ពុជាមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសថៃ ដែលធ្វើឱ្យទិន្នន័យនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានផ្ទាល់។
បច្ចេកទេសនៃការបន្ទុំនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការកែច្នៃកាកសំណល់កសិកម្មឱ្យទៅជាចំណីសត្វដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងតម្លៃថោកកម្រិតឧស្សាហកម្ម។
ការទាញយកអនុផលកសិកម្មមកកែច្នៃតាមរយៈបច្ចេកទេសបន្ទុំជីវសាស្រ្តនេះ នឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្មកសិកម្ម និងជំរុញប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចចក្រា (Circular Economy) នៅកម្ពុជាប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Solid state fermentation (ការបន្ទុំក្នុងសភាពរឹង) | គឺជាដំណើរការបណ្តុះអតិសុខុមប្រាណនៅលើវត្ថុធាតុដើមរឹង (ដូចជាកាកសំណល់កសិកម្ម) ក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលមានសំណើមទាប ដោយមិនមានទឹកដក់ជាទម្រង់រាវ ដើម្បីបង្កើតអង់ស៊ីម ឬបង្កើនគុណភាពអាហារូបត្ថម្ភ។ | ដូចជាការធ្វើប្រហុក ផ្អក ឬការបន្ទុំតៅហ៊ូ ដែលយើងទុកឱ្យមេតំបែរឬបាក់តេរីលូតលាស់លើចំណីអាហារដោយមិនចាំបាច់ត្រាំក្នុងទឹក។ |
| Palm kernel cake (កាកដូងប្រេង) | ជាអនុផលសំណល់ដែលទទួលបានបន្ទាប់ពីការសង្កត់យកប្រេងចេញពីគ្រាប់ដូងប្រេង។ វាមានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីនខ្លះៗ ប៉ុន្តែសម្បូរទៅដោយសរសៃសែលុយឡូសរឹង ដែលសត្វក្រពះទោល (ដូចជាមាន់ ជ្រូក) ពិបាករំលាយ។ | ដូចជាកាកដូងដែលយើងពូតយកខ្ទិះចេញអស់ ហើយនៅសល់តែកាកដែលស្ងួតនិងរឹង។ |
| Bacillus velezensis (បាក់តេរីបាស៊ីលឹស វីលីហ្សេនស៊ីស) | ជាប្រភេទបាក់តេរីល្អ (ប្រូបាយអូទិក) ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការផលិតអង់ស៊ីមរំលាយអាហារ (ប្រូតេអេស និងអាមីឡាស) និងជួយកម្ចាត់បាក់តេរីអាក្រក់ក្នុងពោះវៀនសត្វ។ | ដូចជាទាហានការពារពោះវៀន ដែលជួយកិនរំលាយអាហារផង និងវាយប្រហារមេរោគអាក្រក់ផង។ |
| Total viable count (ចំនួនអតិសុខុមប្រាណរស់សរុប) | ជារង្វាស់សម្រាប់រាប់ចំនួនកោសិកាបាក់តេរីឬអតិសុខុមប្រាណដែលនៅមានជីវិត និងអាចបន្តពូជបាននៅក្នុងសំណាកមួយ ដើម្បីវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃដំណើរការបន្ទុំប្រូបាយអូទិក។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនកូនត្រីដែលកំពុងហែលរស់រវើកនៅក្នុងអាង ដើម្បីដឹងថាការចិញ្ចឹមនោះទទួលបានជោគជ័យកម្រិតណា។ |
| Reducing sugar (ស្ករកាត់បន្ថយ) | ជាប្រភេទស្ករងាយៗ (ដូចជាគ្លុយកូស ឬហ្វ្រូកតូស) ដែលបាក់តេរីអាចទាញយកទៅប្រើប្រាស់ជាប្រភពថាមពល (កាបូន) សម្រាប់ការលូតលាស់និងផលិតអង់ស៊ីមបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ក្នុងការសិក្សានេះ គេទាញវាចេញពីកាកស្ករ (Molasses)។ | ដូចជាភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងសម្រាប់បាក់តេរី ដែលផឹកភ្លាមទទួលបានថាមពលភ្លាមៗដើម្បីបញ្ចេញសកម្មភាព។ |
| Protease activity (សកម្មភាពអង់ស៊ីមប្រូតេអេស) | ជាសកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីមដែលមានតួនាទីបំបែកម៉ូលេគុលប្រូតេអ៊ីនធំៗនៅក្នុងចំណី ទៅជាអាស៊ីតអាមីណូតូចៗ ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយសត្វងាយស្រួលស្រូបយកទៅចិញ្ចឹមកោសិកា។ | ដូចជាកន្ត្រៃដែលកាត់ខ្សែពួរធំៗ ឱ្យទៅជាសរសៃអំបោះតូចៗ ដើម្បីងាយស្រួលយកទៅដេរខោអាវ។ |
| Amylase activity (សកម្មភាពអង់ស៊ីមអាមីឡាស) | ជាសកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីមដែលមានតួនាទីបំបែកជាតិម្សៅ (Starch) ដែលស្មុគស្មាញ ទៅជាម៉ូលេគុលស្ករតូចៗ ដើម្បីផ្តល់ថាមពល និងជួយសម្រួលដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់សត្វ។ | ដូចជាការទំពារបាយក្នុងមាត់ ដែលទឹកមាត់របស់យើងជួយបំបែកជាតិម្សៅឱ្យទៅជាជាតិស្ករទើបយើងមានអារម្មណ៍ថាផ្អែម។ |
| Colony forming units (ឯកតាសហគមន៍កោសិការស់ ឬ CFU) | ជាឯកតារង្វាស់នៅក្នុងមីក្រូជីវសាស្ត្រ ដែលប្រើដើម្បីប៉ាន់ស្មានចំនួនកោសិកាបាក់តេរីឬផ្សិតដែលមានជីវិត និងអាចបំបែកខ្លួនបង្កើតជាបណ្តុំកោសិកា (Colony) ថ្មីមួយដែលអាចមើលឃើញនឹងភ្នែកនៅលើចានបណ្តុះ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនគ្រាប់ពូជរុក្ខជាតិដែលបានដុះពន្លកចេញជាដើមពិតប្រាកដនៅលើដី ជំនួសឱ្យការរាប់គ្រាប់ពូជទាំងអស់ទាំងគ្រាប់ស្កក។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
