បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតលើដំណាំកប្បាស ដោយវាយតម្លៃពីភាពធន់តាមបែបធម្មជាតិ (Antibiosis) នៃពូជកប្បាសពណ៌ធម្មជាតិប្រឆាំងនឹងសត្វល្អិតបំផ្លាញស្លឹកចម្បងៗ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតគីមី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈការធ្វើតេស្តនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ការវាយតម្លៃក្នុងផ្ទះកញ្ចក់ និងការសាកល្បងផ្ទាល់នៅទីវាលចំនួនពីរទីតាំងក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ និង ២០០៧។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| SR60 (White Cotton Control) ពូជកប្បាសពណ៌ស SR60 (ពូជត្រួតពិនិត្យ) |
ជម្រើសស្តង់ដារដែលមានទិន្នផលខ្ពស់នៅពេលមានការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតបានល្អ និងមានប្រវែងសរសៃកប្បាសស្ថិតក្នុងកម្រិតល្អកម្រិតខ្ពស់ (Premium) នៅតំបន់មួយចំនួន។ | ងាយរងគ្រោះខ្លាំងពីការបំផ្លាញដោយសត្វមមាចខៀវ (Leafhoppers) ដោយមានពិន្ទុខូចខាត (Hopperburn rating) ដល់ទៅ ៦,០ និងធ្លាក់ចុះទិន្នផលខ្លាំងនៅពេលមិនបាញ់ថ្នាំ។ | ទិន្នផលគ្រាប់មានការខុសគ្នាខ្លាំងរវាងឡូតិ៍បាញ់ថ្នាំ (៣៧៦២ ក្រាម) និងមិនបាញ់ថ្នាំ (៦៤៩,៧ ក្រាម) ក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ ដែលបង្ហាញពីភាពមិនធន់នឹងសត្វល្អិត។ |
| AP2 (New Cotton Line) ពូជកប្បាសថ្មី AP2 |
មានភាពធន់មធ្យមទៅនឹងសត្វមមាចខៀវ ដែលជួយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងមានភាគរយសរសៃកប្បាស (Lint percentage) ខ្ពស់ជាងគេ។ | ប្រវែងសរសៃកប្បាសអាចធ្លាក់មកនៅត្រឹមកម្រិតមូលដ្ឋាន (Base range) អាស្រ័យលើទីតាំងដាំដុះ ហើយវានៅតែត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់លើការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតផ្សេងៗ។ | ទទួលបានពិន្ទុនៃការខូចខាតស្លឹកដោយសត្វមមាចខៀវទាបបំផុតត្រឹម ៣,៥ និងមិនមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងនៃទិន្នផលរវាងការបាញ់ និងមិនបាញ់ថ្នាំ។ |
| PM1 (Brown Naturally-Colored Cotton) ពូជកប្បាសពណ៌ត្នោតធម្មជាតិ PM1 |
ផ្តល់សរសៃកប្បាសពណ៌ត្នោតពីធម្មជាតិដែលមានគុណភាពកម្រិតខ្ពស់ (Premium micronaire) និងមានភាគរយសរសៃប្រហាក់ប្រហែលនឹងពូជស្តង់ដារ ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយ។ | ងាយរងគ្រោះពីសត្វមមាចខៀវដូចទៅនឹងពូជ SR60 ដែរ (ពិន្ទុ ៦,០) ដែលតម្រូវឱ្យមានយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតច្បាស់លាស់។ | មានភាគរយសរសៃកប្បាស (Lint) ចន្លោះពី ៣៥,៣% ទៅ ៣៨,៤% និងមានតម្លៃ Micronaire ល្អប្រសើរសម្រាប់ឧស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌ។ |
| PM4 (Green Naturally-Colored Cotton) ពូជកប្បាសពណ៌បៃតងធម្មជាតិ PM4 |
ផ្តល់សរសៃកប្បាសពណ៌បៃតងពីធម្មជាតិដែលជាតម្រូវការទីផ្សារពិសេស និងមានឥទ្ធិពលប្រតិជីវកម្ម (Antibiosis) ខ្លះៗទៅលើសត្វល្អិត។ | ទាក់ទាញសត្វមមាចខៀវច្រើនជាងគេបំផុត និងមានភាគរយសរសៃកប្បាស (Lint) ទាបជាងគេនៅគ្រប់ទីតាំងសាកល្បង។ | ទាក់ទាញសត្វមមាចខៀវច្រើនជាងគេ (រហូតដល់ ៣៨,៥ ក្បាល/ដើម ក្នុងឡូតិ៍មិនបាញ់ថ្នាំ) និងមានភាគរយសរសៃត្រឹមតែ ៣០,១% - ៣៤,៥%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានកសិកម្ម និងបរិក្ខារពិសោធន៍កម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់ រួមមានផ្ទះកញ្ចក់ ដីដាំដុះ ឧបករណ៍វិភាគគុណភាពសរសៃ និងអ្នកជំនាញខាងក្សេត្រសាស្ត្រ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅខេត្ត Nakhon Ratchasima និង Kanchanaburi ប្រទេសថៃ ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ២០០៦ ទៅ ២០០៧។ ទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដោយសារអាកាសធាតុត្រូពិច លក្ខខណ្ឌដី និងប្រភេទសត្វល្អិតមានភាពស្រដៀងគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណា ការប្រែប្រួលបរិមាណទឹកភ្លៀង (ដូចដែលបានកត់សម្គាល់ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧) អាចជាកត្តាធ្វើឱ្យទិន្នផលប្រែប្រួល ដែលតម្រូវឱ្យមានការសាកល្បងបន្ថែមក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមូលដ្ឋានរបស់កម្ពុជា។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការស្តារ និងអភិវឌ្ឍវិស័យកប្បាសសរីរាង្គនៅកម្ពុជា ជាពិសេសការប្រើប្រាស់ពូជធន់នឹងសត្វល្អិត។
ការប្រើប្រាស់ពូជកប្បាសពណ៌ធម្មជាតិ និងការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតចម្រុះ នឹងជួយកម្ពុជាបង្កើតខ្សែច្រវាក់តម្លៃវាយនភ័ណ្ឌប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់សម្រាប់កសិករ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Antibiosis (ភាពធន់តាមបែបប្រតិជីវកម្ម) | លក្ខណៈជីវសាស្ត្រឬគីមីរបស់រុក្ខជាតិដែលធ្វើឱ្យសត្វល្អិតស៊ីវាហើយមានការលូតលាស់មិនប្រក្រតី ថយចុះការបន្តពូជ ឬស្លាប់មុនអាយុ។ វាកើតឡើងដោយសាររុក្ខជាតិបញ្ចេញសារធាតុគីមីការពារខ្លួន។ | ដូចជាការញ៉ាំអាហារដែលធ្វើឱ្យយើងឈឺពោះ ឬមិនរំលាយអាហារ ធ្វើឱ្យយើងមិនចង់ញ៉ាំវាម្តងទៀត ឬបាត់បង់កម្លាំង។ |
| Hopperburn rating (កម្រិតពិន្ទុនៃការខូចខាតស្លឹកដោយសត្វមមាច) | ប្រព័ន្ធវាយតម្លៃកម្រិតនៃការខូចខាតស្លឹករុក្ខជាតិ (ដូចជាការឡើងពណ៌លឿង ក្រហម និងការស្ងួតខ្លោច) ដែលបង្កឡើងដោយការជញ្ជក់ទឹកដម និងការបញ្ចេញជាតិពុលរបស់សត្វមមាចខៀវ។ | ដូចជារង្វាស់កម្រិតរលាកស្បែកពេលត្រូវកម្តៅថ្ងៃ ពីកម្រិតក្រហមតិចៗ រហូតដល់រលាកពងទឹកនិងរបកស្បែក។ |
| Micronaire (ម៉ៃក្រូណែរ / សន្ទស្សន៍ភាពម៉ត់នៃសរសៃ) | រង្វាស់សម្រាប់វាស់ភាពម៉ត់និងកម្រិតទុំនៃសរសៃកប្បាស ដែលជះឥទ្ធិពលដល់គុណភាព និងតម្លៃរបស់វានៅលើទីផ្សារវាយនភ័ណ្ឌ។ វាកំណត់ដោយទំហំបរិមាណខ្យល់ដែលអាចឆ្លងកាត់បណ្តុំសរសៃកប្បាសបាន។ | ដូចជាការវាស់ទំហំនិងភាពទន់នៃសរសៃសក់របស់យើងដែរ សក់កាន់តែទន់ល្មម និងមានសុខភាពល្អ គឺកាន់តែងាយស្រួលធ្វើម៉ូដនិងមានតម្លៃខ្ពស់។ |
| High Volume Instrument (ម៉ាស៊ីនវិភាគ HVI) | ប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិសម្រាប់ធ្វើតេស្តនិងវិភាគគុណភាពសរសៃកប្បាសក្នុងបរិមាណច្រើន ដោយវាស់នូវប្រវែង ភាពរឹងមាំ ពណ៌ និងកម្រិត Micronaire យ៉ាងរហ័សនិងច្បាស់លាស់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនស្កេនសុខភាពអូតូម៉ាតិច ដែលអាចប្រាប់យើងពីកម្ពស់ ទម្ងន់ និងសម្ពាធឈាមក្នុងពេលតែមួយយ៉ាងរហ័សដោយមិនបាច់ប្រើឧបករណ៍ច្រើន។ |
| Economic threshold (កម្រិតសេដ្ឋកិច្ចនៃការកម្ចាត់សត្វល្អិត) | ដង់ស៊ីតេឬចំនួនរបស់សត្វល្អិតបំផ្លាញដែលឈានដល់កម្រិតមួយ ដែលតម្រូវឱ្យកសិករត្រូវតែចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់វិធានការកម្ចាត់ (ដូចជាបាញ់ថ្នាំ) ដើម្បីការពារកុំឱ្យការខាតបង់ទិន្នផលមានតម្លៃខ្ពស់ជាងថ្លៃចំណាយលើការកម្ចាត់។ | ដូចជាកម្រិតទឹកភ្លៀងលិចផ្លូវ បើលិចត្រឹមភ្នែកជើងយើងអាចដើរឆ្លងបាន តែបើលិចដល់ជង្គង់យើងត្រូវតែចំណាយលុយជួលរថយន្តដើម្បីឆ្លងកាត់ ការពារកុំឱ្យខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ។ |
| Gossypol (ហ្គូស៊ីប៉ូល) | សារធាតុគីមីធម្មជាតិ (Terpenoid aldehyde) ដែលមាននៅក្នុងក្រពេញរបស់ដើម ស្លឹក និងគ្រាប់កប្បាស ដែលមានតួនាទីជាថ្នាំការពារធម្មជាតិប្រឆាំងនឹងសត្វល្អិតនិងមេរោគ ដោយសារវាមានជាតិពុលចំពោះពពួកសត្វល្អិតទាំងនោះ។ | ដូចជាជាតិហឹរនៅក្នុងម្ទេសដែលរុក្ខជាតិបង្កើតឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដើម្បីការពារកុំឱ្យសត្វមកស៊ីវាអញ្ចឹងដែរ។ |
| Lint percentage (ភាគរយសរសៃកប្បាស) | សមាមាត្រនៃទម្ងន់សរសៃកប្បាសសុទ្ធ ធៀបនឹងទម្ងន់គ្រាប់កប្បាសសរុប (រួមទាំងគ្រាប់) មុនពេលកិនបំបែកយកគ្រាប់ចេញ។ វាជាសូចនាករនៃការផ្តល់ទិន្នផលសរសៃពិតប្រាកដសម្រាប់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ | ដូចជាការគិតភាគរយនៃសាច់ផ្លែឈើដែលយើងអាចញ៉ាំបាន ធៀបនឹងទម្ងន់ផ្លែឈើទាំងមូលរួមទាំងសំបកនិងគ្រាប់។ |
| Naturally-colored cotton (កប្បាសពណ៌ធម្មជាតិ) | ពូជកប្បាសដែលត្រូវបានបង្កាត់ឱ្យមានសរសៃពណ៌ (ដូចជាពណ៌ត្នោត ឬបៃតង) ពីធម្មជាតិតែម្តង ដែលជួយកាត់បន្ថយ ឬលុបបំបាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំល័ក្ខពណ៌គីមីក្នុងការផលិតសម្លៀកបំពាក់ និងកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាន។ | ដូចជាពងមាន់ស្រែដែលមានសម្បកពណ៌ត្នោតស្រាប់ពីធម្មជាតិ ដោយយើងមិនបាច់យកវាទៅលាបពណ៌បន្ថែមនោះទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
