បញ្ហា (The Problem)៖ ប្រទេសថៃកំពុងពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើប្រភេទឈើនាំចូលសម្រាប់ផលិតថាមពលជីវម៉ាស ខណៈដែលប្រភេទឈើក្នុងស្រុកមានសក្តានុពលខ្ពស់តែនៅខ្វះខាតទិន្នន័យស្រាវជ្រាវអំពីទិន្នផល និងលក្ខណៈសម្បត្តិជាឥន្ធនៈនៅឡើយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រមូលសំណាកឈើចំនួន ៧ ប្រភេទពីតំបន់កណ្តាលនៃប្រទេសថៃ ដើម្បីយកមកធ្វើតេស្តរកលក្ខណៈរូបវន្ត និងគីមីនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Using Trema orientalis ការប្រើប្រាស់ដើម Trema orientalis (Charcoal tree) ជាជីវម៉ាស |
ផ្តល់តម្លៃកម្ដៅ (HHV) ខ្ពស់បំផុត និងមានសារធាតុងាយឆេះច្រើន ដែលល្អសម្រាប់ការផលិតថាមពល។ មានបរិមាណផេះទាបកាត់បន្ថយបញ្ហាក្នុងឡដុត។ | មានដង់ស៊ីតេឈើទាបបំផុត ដែលអាចទាមទារទំហំផ្ទុកធំ និងបង្កើនការចំណាយលើការដឹកជញ្ជូន។ | តម្លៃកម្ដៅ (HHV) 4,653 kcal/kg និងបរិមាណផេះទាបត្រឹមតែ 0.79% ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Using Melia azedarach ការប្រើប្រាស់ដើម Melia azedarach (Bead tree) ជាជីវម៉ាស |
មានបរិមាណកាបូនថេរ (Fixed Carbon) ខ្ពស់បំផុត និងផ្តល់តម្លៃកម្ដៅ (HHV) ខ្ពស់ប្រហាក់ប្រហែលនឹងដើម Trema orientalis ដែរ។ | ដង់ស៊ីតេឈើស្ថិតនៅកម្រិតមធ្យមនៅឡើយ បើធៀបនឹងពូជឈើដទៃទៀត។ | តម្លៃកម្ដៅ (HHV) 4,650 kcal/kg និងបរិមាណកាបូនថេរខ្ពស់ដល់ 18.27% ។ |
| Using Combretum quadrangulare ការប្រើប្រាស់ដើម Combretum quadrangulare (Sakae Naa) ជាជីវម៉ាស |
មានដង់ស៊ីតេឈើខ្ពស់បំផុត ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ការរក្សាទុក ការដឹកជញ្ជូន និងធន់ក្នុងការប្រើប្រាស់ជាទម្រង់រឹង។ | មានតម្លៃកម្ដៅទាបជាងគេ និងមានបរិមាណផេះខ្ពស់បំផុត ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ប្រសិទ្ធភាពនៃការដុតរំលាយ។ | ដង់ស៊ីតេឈើខ្ពស់រហូតដល់ 0.78 g/cm³ ប៉ុន្តែមានផេះរហូតដល់ 6.47% ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការវិភាគនេះទាមទារនូវឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់វាស់ស្ទង់លក្ខណៈរូបវន្ត និងគីមីនៃឈើប្រកបដោយភាពច្បាស់លាស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់កណ្តាលនៃប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើពូជឈើក្នុងស្រុកចំនួន ៧ ប្រភេទដែលមានទំហំដើមតូចៗ។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងព្រៃឈើស្រដៀងគ្នា ការរកឃើញនេះគឺជាទិន្នន័យយោងដ៏សំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រភេទឈែនាំចូល (ដូចជា អាកាស្យា និងប្រេងខ្យល់) ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យថាមពលកកើតឡើងវិញ និងការគ្រប់គ្រងព្រៃឈើនៅកម្ពុជា។
ការលើកកម្ពស់ការស្រាវជ្រាវ និងការប្រើប្រាស់ពូជឈើក្នុងស្រុកសម្រាប់ថាមពលជីវម៉ាស មិនត្រឹមតែជួយពង្រឹងសន្តិសុខថាមពលកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងគាំទ្រដល់និរន្តរភាពបរិស្ថានផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Higher Heating Value (HHV) (តម្លៃកម្ដៅកម្រិតខ្ពស់) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណថាមពលកម្ដៅសរុបដែលបញ្ចេញមកនៅពេលដែលជីវម៉ាសឬឥន្ធនៈណាមួយត្រូវបានដុតឆេះទាំងស្រុង ដោយវាស់បញ្ចូលទាំងកម្ដៅដែលបានមកពីការកកជាសំណើមនៃចំហាយទឹកផងដែរ ដែលវាបង្ហាញពីសក្តានុពលថាមពលរបស់ឥន្ធនៈនោះ។ | ដូចជាការវាស់ថាតើអាហារមួយចានអាចផ្តល់ថាមពល (កាឡូរី) ប៉ុន្មានដល់រាងកាយយើងអញ្ចឹងដែរ។ |
| Proximate analysis (ការវិភាគសមាសធាតុរូបវន្ត) | គឺជាដំណើរការមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីបំបែក និងវាស់ស្ទង់សមាមាត្រនៃសំណើម (Moisture), សារធាតុងាយឆេះ (Volatile matter), កាបូនថេរ (Fixed carbon), និងផេះ (Ash) នៅក្នុងឥន្ធនៈរឹង ដើម្បីវាយតម្លៃគុណភាពនៃការដុតរំលាយរបស់វា។ | ដូចជាការបំបែកមើលសមាសធាតុផ្សំនៃនំមួយ ថាតើមានម្សៅប៉ុន្មាន ស្ករប៉ុន្មាន និងទឹកប៉ុន្មាន ដើម្បីដឹងថានំនេះមានគុណភាពឆ្ងាញ់កម្រិតណា។ |
| Ultimate analysis (ការវិភាគធាតុផ្សំគីមី) | ជាការវិភាគរកមើលបរិមាណភាគរយនៃធាតុគីមីនីមួយៗនៅក្នុងជីវម៉ាស ដូចជា កាបូន (C), អ៊ីដ្រូសែន (H), អាសូត (N), ស្ពាន់ធ័រ (S), និងក្លរួ (Cl) ដើម្បីកំណត់ពីប្រភពថាមពល និងវាយតម្លៃសក្តានុពលនៃការបំពុលបរិស្ថាននៅពេលដុត។ | ដូចជាការយកឈាមទៅវិភាគនៅមន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីដឹងច្បាស់ថាមានជាតិស្ករប៉ុន្មាន ជាតិខ្លាញ់ប៉ុន្មាន ក្នុងកម្រិតលម្អិតបំផុត។ |
| Volatile matter (សារធាតុងាយឆេះ / សារធាតុងាយហើរ) | គឺជាផ្នែកនៃជីវម៉ាស (មិនរាប់បញ្ចូលទឹក) ដែលប្រែក្លាយទៅជាឧស្ម័ន និងហើរចេញយ៉ាងងាយស្រួលនៅពេលត្រូវកម្ដៅ។ ជីវម៉ាសដែលមានសារធាតុនេះខ្ពស់ គឺងាយនឹងឆេះ និងឆេះបានលឿន។ | ដូចជាជាតិអាល់កុលនៅក្នុងទឹកអប់ ដែលងាយនឹងហើរចូលក្នុងខ្យល់រលាយបាត់នៅពេលមានកម្តៅ។ |
| Fixed carbon (កាបូនថេរ / កាបូនសេសសល់) | គឺជាបរិមាណកាបូនរឹងដែលនៅសេសសល់ បន្ទាប់ពីសារធាតុងាយឆេះ និងសំណើមត្រូវបានបញ្ចេញអស់ពីជីវម៉ាសកំឡុងពេលដុត។ វាគឺជាប្រភពថាមពលចម្បងដែលឆេះយឺតៗ និងផ្តល់កម្ដៅបានយូរ។ | ដូចជាដុំធ្យូងដែលនៅសល់ក្រហមងំ បន្ទាប់ពីអណ្តាតភ្លើងឆេះឈើអស់ ដែលវាបន្តផ្តល់កម្ដៅយ៉ាងក្តៅ និងបានយូរ។ |
| Basic wood density (ដង់ស៊ីតេឈើជាមូលដ្ឋាន) | គឺជាផលធៀបរវាងម៉ាសរបស់ឈើដែលត្រូវបានសម្ងួតទឹកអស់ ជាមួយនឹងមាឌរបស់វានៅពេលនៅស្រស់ (មានជាតិទឹកពេញ)។ វាជួយបញ្ជាក់ថាតើឈើនោះហាប់ណែនប៉ុណ្ណា ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការផ្ទុកថាមពលក្នុងមួយឯកតាមាឌ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបរវាងដុំដែកប៉ុនកណ្តាប់ដៃ និងដុំសំឡីប៉ុនកណ្តាប់ដៃ ទោះមានទំហំប៉ុនគ្នាតែទម្ងន់ខុសគ្នាស្រឡះ។ |
| Bomb calorimeter (ឧបករណ៍វាស់កម្ដៅ) | គឺជាឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ដែលប្រើសម្រាប់ដុតសំណាកជីវម៉ាសនៅក្នុងបរិយាកាសអុកស៊ីហ្សែនបិទជិត ដែលមានសម្ពាធខ្ពស់ ដើម្បីវាស់បរិមាណកម្ដៅដែលបញ្ចេញមក (តម្លៃ HHV) យ៉ាងច្បាស់លាស់បំផុត។ | ដូចជាឆ្នាំងសំពាធ (Pressure cooker) បិទជិតមួយ ដែលគេដុតវត្ថុនៅខាងក្នុង ហើយវាស់ថាតើវាធ្វើឲ្យទឹកនៅជុំវិញនោះឡើងកម្តៅប៉ុន្មានអង្សា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
