បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស៊ើបអង្កេតពីឥទ្ធិពលនៃការប្រើប្រាស់កម្រិតខុសគ្នានៃស្ករកាកអំពៅ (ជាប្រភពកាបូអ៊ីដ្រាត) និងម្សៅសរសៃពោត (ជាប្រភពប្រូតេអ៊ីន) ដើម្បីបង្កើនទិន្នផលផ្សិតលីងជឺ Ganoderma lucidum ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តការដាំដុះលើឧបករណ៍ផ្ទុកទម្រង់រឹង (Solid-state medium) ដោយប្រើល្បាយអាចម៍រណារ និងកន្ទក់ជាមូលដ្ឋាន រួចធ្វើការប្រៀបធៀបទិន្នផល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control Treatment (Sawdust + Wheat Bran 4:1) វិធីសាស្ត្រត្រួតពិនិត្យ (អាចម៍រណារ + កន្ទក់ អត្រា ៤:១ គ្មានសារធាតុបន្ថែម) |
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ ចំណាយតិចលើវត្ថុធាតុដើម និងជានីតិវិធីស្តង់ដារ។ | ទិន្នផលនិងអត្រាលូតលាស់នៃកញ្ចុំផ្លែផ្សិតនៅមានកម្រិតមធ្យម មិនទាន់ទាញយកសក្តានុពលអតិបរមា។ | ទិន្នផល ៦១,៨៣ ក្រាម/គីឡូក្រាម និងប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រ (BE) ១៧,២០%។ |
| 1% Molasses Supplementation ការបន្ថែមស្ករកាកអំពៅកម្រិត ១% |
ផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់បំផុត និងជំរុញការលូតលាស់បានយ៉ាងល្អ ដោយសារវាជាប្រភពកាបូអ៊ីដ្រាត និងថាមពលដ៏ប្រសើរ។ | ប្រសិនបើបន្ថែមលើសពីកម្រិតកំណត់ (២% ទៅ ៣%) វានឹងផ្តល់ផលអវិជ្ជមានធ្វើឱ្យទិន្នផលធ្លាក់ចុះទៅវិញ។ | ទិន្នផលខ្ពស់បំផុត ៧៣,២០ ក្រាម/គីឡូក្រាម និងប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រ ២០,៣៧%។ |
| 1% Corn-Gluten Meal Supplementation ការបន្ថែមម្សៅសរសៃពោតកម្រិត ១% |
ជួយបង្កើនទិន្នផលបានប្រសើរជាងវិធីសាស្ត្រត្រួតពិនិត្យ ដោយផ្តល់ប្រភពប្រូតេអ៊ីនបន្ថែម។ | ប្រសិទ្ធភាពនៅទាបជាងការប្រើស្ករកាកអំពៅ ហើយការប្រើក្នុងកម្រិតខ្ពស់មិនផ្តល់ផលល្អនោះទេ។ | ទិន្នផល ៦៨,៤០ ក្រាម/គីឡូក្រាម និងប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រ ១៩,០០%។ |
| Higher Dosages (3% Molasses / 3% Gluten) ការបន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹមក្នុងកម្រិតខ្ពស់ (៣%) |
ផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមក្នុងកម្រិតកំហាប់ខ្ពស់ដែលអាចសាកល្បងសម្រាប់ប្រភេទផ្សិតផ្សេងទៀត។ | ធ្វើឱ្យទិន្នផលនិងការលូតលាស់របស់ផ្សិត Ganoderma lucidum ធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ | ទិន្នផលធ្លាក់ចុះទាបបំផុតត្រឹម ៤៧,០៣ ក្រាម/គីឡូក្រាម (សម្រាប់ស្ករកាកអំពៅ ៣%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ធនធានកសិកម្មដែលងាយស្រួលរកក្នុងតម្លៃសមរម្យ ប៉ុន្តែទាមទារបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍មូលដ្ឋានសម្រាប់ការសម្លាប់មេរោគ និងការបណ្តុះមេផ្សិត។
ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសតួកគី (តំបន់ Marmara) ដោយប្រើប្រាស់ពូជផ្សិត Ganoderma lucidum ក្នុងស្រុក និងប្រើអាចម៍រណារឈើ Poplar។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការទាញយកលទ្ធផលនេះទៅអនុវត្តផ្ទាល់ទាមទារឱ្យមានការធ្វើតេស្តសាកល្បងឡើងវិញជាមួយនឹងប្រភេទឈើក្នុងស្រុក (ដូចជា អាចម៍រណារឈើកៅស៊ូ) និងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិចរបស់យើង។
វិធីសាស្ត្របន្ថែមស្ករកាកអំពៅនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការកែច្នៃកាកសំណល់កសិកម្មឱ្យមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់។
សរុបមក ការប្រើប្រាស់ស្ករកាកអំពៅក្នុងកម្រិតត្រឹម ១% ជាជម្រើសដ៏សន្សំសំចៃ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ដែលកសិករកម្ពុជាអាចយកទៅអនុវត្តបានយ៉ាងងាយស្រួលដើម្បីបង្កើនទិន្នផលផ្សិត។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ganoderma lucidum (ផ្សិតលីងជឺ) | ជាប្រភេទផ្សិតឱសថបុរាណដែលមានតម្លៃខ្ពស់ ត្រូវបានគេស្គាល់ថា Reishi ឬ Lingzhi ដែលមានផ្ទុកសារធាតុសកម្មសម្រាប់ជំនួយសុខភាព និងព្យាបាលជំងឺ។ | ដូចជា 'ស្តេចឱសថ' នៅក្នុងពិភពរុក្ខជាតិដែលគេយកមកដាំដើម្បីចម្រាញ់ជាថ្នាំប៉ូវកម្លាំង។ |
| Substrate (ស៊ុបស្ត្រាត ឬ មជ្ឈដ្ឋានបណ្តុះ) | ជាល្បាយវត្ថុធាតុដើម (ដូចជាអាចម៍រណារ និងកន្ទក់) ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីផ្តល់ជាទីជម្រក និងប្រភពអាហារសម្រាប់មេផ្សិតលូតលាស់ និងបង្កើតជាកញ្ចុំផ្លែ។ | ប្រៀបដូចជា 'ដី' ដែលមានជីជាតិសម្រាប់ដាំរុក្ខជាតិឱ្យលូតលាស់។ |
| Biological efficiency (ប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រ) | ជារង្វាស់ភាគរយដែលប្រៀបធៀបទម្ងន់ស្រស់នៃផ្សិតដែលប្រមូលផលបាន ទៅនឹងទម្ងន់ស្ងួតនៃស៊ុបស្ត្រាត ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើផ្សិតអាចទាញយកសារធាតុចិញ្ចឹមពីមជ្ឈដ្ឋានបណ្តុះបានល្អកម្រិតណា។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថា តើសាំងមួយលីត្រអាចធ្វើឱ្យម៉ូតូរត់បានចម្ងាយប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ។ |
| Mycelial growth (ការលូតលាស់សរសៃផ្សិត) | ជាដំណើរការលូតលាស់នៃបណ្តាញសរសៃតូចៗពណ៌សរបស់ផ្សិត ដែលចាក់ឫសចូលទៅក្នុងស៊ុបស្ត្រាតដើម្បីបញ្ចេញអង់ស៊ីម និងស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹម មុនពេលវាវិវត្តទៅជាក្បាលផ្សិត។ | ប្រៀបដូចជា 'ឫស' របស់ដើមឈើដែលចាក់ចូលដីដើម្បីបឺតស្រូបទឹក និងជីមុនពេលលូតលាស់ជាដើម។ |
| Basidiocarp / Fruiting body (កញ្ចុំផ្លែផ្សិត ឬ ក្បាលផ្សិត) | ជាផ្នែកនៃផ្សិតដែលដុះចេញមកក្រៅមានរូបរាងជាផ្សិតដែលយើងមើលឃើញ និងអាចប្រមូលផលបាន។ វាមានតួនាទីក្នុងការបន្តពូជ និងជាផ្នែកដែលគេយកមកប្រើប្រាស់ជាអាហារ ឬឱសថ។ | ប្រៀបដូចជា 'ផ្លែឈើ' ដែលដុះចេញពីដើមឈើ បន្ទាប់ពីវាលូតលាស់ពេញវ័យ។ |
| Molasses (ស្ករកាកអំពៅ) | ជាវត្ថុរាវខាប់ពណ៌ត្នោតចាស់ដែលនៅសល់ពីការចម្រាញ់ស្ករស ដែលសម្បូរទៅដោយកាបូអ៊ីដ្រាត (ស្ករស៊ុយក្រូស គ្លុយកូស) និងត្រូវបានប្រើជាប្រភពថាមពលចម្បងសម្រាប់ជំរុញការលូតលាស់របស់ផ្សិត។ | ដូចជា 'ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង' សម្រាប់ផ្តល់ថាមពលរហ័សដល់អត្តពលិក។ |
| Solid state fermentation / SSF (ការបំប្លែងជីវសាស្ត្រលើទម្រង់រឹង) | ជាបច្ចេកទេសបណ្តុះមេរោគ ឬផ្សិតនៅលើវត្ថុធាតុដើមរឹង (គ្មានទឹកដក់) ដោយប្រើប្រាស់សំណើមក្នុងកម្រិតសមស្រប ដើម្បីផលិតជីវម៉ាស ឬទាញយកសារធាតុសកម្ម។ | ដូចជាការផ្អាប់ 'មេស្រា' ឬ 'ត្រីប្រហុក' ដែលប្រើវត្ថុធាតុដើមរឹង និងសំណើមតិចតួចដើម្បីឱ្យមេដំបែ ឬបាក់តេរីធ្វើការ។ |
| Corn gluten meal (ម្សៅសរសៃពោត) | ជាអនុផលទទួលបានពីការកែច្នៃពោត ដែលមានផ្ទុកបរិមាណប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ និងត្រូវបានប្រើជាសារធាតុបន្ថែមដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ប្រភពអាសូតដល់ការលូតលាស់របស់ផ្សិត។ | ដូចជា 'ម្សៅប្រូតេអ៊ីន' ដែលអ្នកហាត់ប្រាណផឹកដើម្បីសាងសង់សាច់ដុំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
