បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីឥទ្ធិពលនៃពណ៌ពន្លឺ LED ផ្សេងៗគ្នាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការលូតលាស់ ទិន្នផល និងការផលិតសារធាតុសកម្ម (Cordycepin និង Adenosine) របស់ផ្សិត Cordyceps militaris (ផ្សិតដង្កូវមាស)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់បន្ទះអំពូល LED ដែលអាចបញ្ជាពណ៌បាន (RGB Controller) ដើម្បីបាញ់ពន្លឺពណ៌ផ្សេងៗគ្នាទៅលើកញ្ចប់បណ្តុះផ្សិត ដើម្បីជំរុញការដុះកញ្ចុំផ្កាផ្សិត និងវាស់ស្ទង់ទិន្នផលនិងសារធាតុសកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Green LED Light ការប្រើប្រាស់ពន្លឺ LED ពណ៌បៃតង |
ផ្តល់ទិន្នផលស្រស់នៃកញ្ចុំផ្កាផ្សិតខ្ពស់បំផុត និងមានប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រខ្ពស់ (៦៨,១០%)។ | បរិមាណសារធាតុសកម្ម (Cordycepin និង Adenosine) មានកម្រិតមធ្យម មិនខ្ពស់ដូចការពន្លឺពណ៌ទឹកប៊ិចបៃតងនោះទេ។ | ទិន្នផលប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រ ៦៨,១០%, សារធាតុ Cordycepin ២៣,៤០ ក្រាម/គីឡូក្រាម, Adenosine ១២,១៩ ក្រាម/គីឡូក្រាម។ |
| Turquoise LED Light ការប្រើប្រាស់ពន្លឺ LED ពណ៌ទឹកប៊ិចបៃតង (Turquoise) |
ជំរុញការផលិតសារធាតុឱសថ Cordycepin និង Adenosine បានខ្ពស់ជាងគេបំផុត ដែលល្អសម្រាប់ការកែច្នៃជាឱសថ។ | ទិន្នផលស្រស់ (ទម្ងន់) ទាបជាងការប្រើប្រាស់ពន្លឺពណ៌បៃតង និងពណ៌ស។ | សារធាតុ Cordycepin ខ្ពស់បំផុត ២៦,០៥ ក្រាម/គីឡូក្រាម, Adenosine ១២,៦៨ ក្រាម/គីឡូក្រាម, ទិន្នផលប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រ ៥៥,៩០%។ |
| White LED Light ការប្រើប្រាស់ពន្លឺ LED ពណ៌ស |
ផ្តល់ទិន្នផលប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រខ្ពស់គួរសម (៦៦,៤០%) ងាយស្រួលរកទិញ និងចំណាយតិចលើការរៀបចំអំពូល។ | ផលិតសារធាតុឱសថ Cordycepin បានទាបជាងគេបំផុតក្នុងចំណោមពណ៌ដែលដុះលូតលាស់បាន។ | ទិន្នផលប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រ ៦៦,៤០%, សារធាតុ Cordycepin ទាបបំផុតត្រឹម ១៩,០០ ក្រាម/គីឡូក្រាម។ |
| Red and Yellow LED Light ការប្រើប្រាស់ពន្លឺ LED ពណ៌ក្រហម និងលឿង |
មិនមានគុណសម្បត្តិក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះទេ។ | បញ្ចេញកម្តៅខ្ពស់ (រហូតដល់ ៣១-៣២ អង្សាសេ) ដែលធ្វើឱ្យផ្សិត Cordyceps militaris មិនអាចបង្កើតកញ្ចុំផ្កាបាន ឬងាប់តែម្តង។ | បរាជ័យក្នុងការដុះកញ្ចុំផ្កាផ្សិត (មិនមានទិន្នផល)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះទាមទារការវិនិយោគលើប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបរិស្ថាន និងឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់វាស់ស្ទង់គុណភាព។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវសាកវប្បកម្មឈៀងរ៉ាយ ប្រទេសថៃ ដែលផ្តោតលើការរក្សាសីតុណ្ហភាពយ៉ាងតឹងរ៉ឹងចន្លោះពី ២០ ទៅ ២២ អង្សាសេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលមានអាកាសធាតុក្តៅ ការរក្សាសីតុណ្ហភាពកម្រិតនេះទាមទារការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ជាប់លាប់ ដែលអាចធ្វើឱ្យថ្លៃដើមថាមពលអគ្គិសនីកើនឡើងខ្ពស់ ប៉ះពាល់ដល់ប្រាក់ចំណេញរបស់កសិករខ្នាតតូច។
បច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងពន្លឺ LED នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់អនុវត្តនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មបែបទំនើប (Smart Farming) នៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់កសិដ្ឋានដាំដុះក្នុងផ្ទះ (Indoor Farming)។
ការជ្រើសរើសពណ៌ពន្លឺ LED ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យកសិករនិងអ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាអាចកំណត់គោលដៅផលិតកម្ម (ផ្តោតលើទម្ងន់ ឬគុណភាពឱសថ) នៃផ្សិត Cordyceps militaris បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cordycepin (កូឌីសេពីន) | សារធាតុសកម្មជីវសាស្ត្រចម្បងដែលចម្រាញ់ចេញពីផ្សិត Cordyceps ដែលមានសក្តានុពលក្នុងការព្យាបាលជំងឺ ប្រឆាំងការរលាក ប្រឆាំងដុំសាច់មហារីក និងជួយបង្កើនថាមពលក្នុងរាងកាយកោសិកា។ | វាប្រៀបបាននឹង "វីតាមីនទិព្វ" នៅក្នុងផ្សិត ដែលជួយការពាររាងកាយពីជំងឺផ្សេងៗ និងធ្វើឱ្យមានកម្លាំង។ |
| Adenosine (អាដេណូស៊ីន) | សមាសធាតុគីមីធម្មជាតិមួយប្រភេទទៀតដែលមានក្នុងផ្សិតដង្កូវមាស ដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្ទេរថាមពលកោសិកា និងជួយសម្រួលដល់ដំណើរការសរសៃឈាមបេះដូង តម្រងនោម ព្រមទាំងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ។ | ប្រៀបបាននឹង "ប្រេងសាំង" ដែលផ្តល់ថាមពលដល់កោសិការបស់យើងឱ្យដំណើរការបានល្អ។ |
| Biological efficiency / B.E. (ប្រសិទ្ធភាពជីវសាស្ត្រ) | រង្វាស់គណនាជាភាគរយដែលប្រៀបធៀបទម្ងន់ស្រស់នៃកញ្ចុំផ្កាផ្សិតដែលប្រមូលផលបាន ទៅនឹងទម្ងន់ស្ងួតនៃមជ្ឈដ្ឋានបណ្តុះ (Substrate) ដើម្បីវាយតម្លៃពីភាពជោគជ័យនិងសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចនៃការបណ្តុះផ្សិត។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថា តើការចំណាយដាក់ជី១គីឡូ អាចជួយឱ្យយើងប្រមូលផលបន្លែបានប៉ុន្មានគីឡូត្រឡប់មកវិញ។ |
| Stroma / Fruit body (កញ្ចុំផ្កាផ្សិត / ដើមផ្សិត) | ផ្នែកខាងលើនៃផ្សិតដែលដុះលូតលាស់ចេញពីសរសៃផ្សិត (Mycelium) ឡើងមកលើដើម្បីផលិតស្ព័រសម្រាប់ការបន្តពូជ ហើយវាក៏ជាផ្នែកចម្បងដែលត្រូវប្រមូលផលយកទៅប្រើប្រាស់ជាឱសថ ឬអាហារ។ | វាស្រដៀងនឹង "ផ្លែឈើ" របស់ដើមឈើ ដែលជាផ្នែកលេចចេញមកក្រៅសម្រាប់យើងបេះយកមកហូប ឬធ្វើថ្នាំ។ |
| High performances liquid chromatography / HPLC (ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វីអង្គធាតុរាវកម្រិតខ្ពស់) | បច្ចេកទេសវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដ៏ទំនើបមួយ ដែលប្រើប្រាស់សម្ពាធខ្ពស់ដើម្បីបំបែក កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងវាស់បរិមាណសមាសធាតុគីមីនីមួយៗ (ដូចជា Cordycepin និង Adenosine) ដែលមានលាយឡំគ្នានៅក្នុងសូលុយស្យុង។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនរែងដ៏ឆ្លាតវៃដែលអាចបំបែកគ្រាប់ខ្សាច់ គ្រាប់ក្រួស និងគ្រាប់ពេជ្រចេញពីគ្នា ហើយរាប់ចំនួនរបស់វានីមួយៗបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ |
| CIE Lab* color system (ប្រព័ន្ធវាស់ពណ៌ CIE Lab*) | ប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិសម្រាប់វាស់និងកំណត់ពណ៌វត្ថុដោយប្រើកូអរដោណេបីគឺ L* (ពន្លឺ/ភាពភ្លឺ) a* (ពណ៌បៃតងទៅក្រហម) និង b* (ពណ៌ខៀវទៅលឿង) ដើម្បីធានាភាពសុក្រឹតនៃការប្រៀបធៀបពណ៌តាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ។ | ដូចជាកូដលេខពណ៌នៅលើកុំព្យូទ័រ ដែលជួយឱ្យម៉ាស៊ីនអាចប្រាប់បានច្បាស់ថាពណ៌នេះជា "ពណ៌លឿងចាស់" ឬ "ពណ៌លឿងខ្ចី" ដោយមិនពឹងផ្អែកលើការស្មានដោយភ្នែកមនុស្ស។ |
| Substrate / Cultured grain (មជ្ឈដ្ឋានបណ្តុះ) | ល្បាយចំណីអាហារបណ្តុះ (ក្នុងករណីនេះគឺអង្ករម្លិះលាយជាមួយសារធាតុចិញ្ចឹមរាវ) ដែលត្រូវបានសម្លាប់មេរោគរួច ប្រើសម្រាប់ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះឱ្យសរសៃផ្សិតតោងភ្ជាប់ និងស្រូបយកជីវជាតិដើម្បីដុះលូតលាស់ជាដើមផ្សិត។ | វាដើរតួដូចជា "ដី និងជី" សម្រាប់ឱ្យគ្រាប់ពូជរុក្ខជាតិដុះចេញជាដើម និងផ្លែផ្កា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
