បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការបាត់បង់គុណភាពសារធាតុចិញ្ចឹម ដោយស្វែងរកវិធីសាស្ត្រសម្ងួតដ៏ល្អបំផុតដើម្បីរក្សាលក្ខណៈរូប និងគីមី (ដូចជាបរិមាណក្លរ៉ូហ្វីល និងពណ៌) នៃម្សៅទឹកស្មៅស្រូវផ្កាម្លិះថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្ត និងប្រៀបធៀបវិធីសាស្ត្រសម្ងួតចំនួនពីរប្រភេទទៅលើទឹកស្មៅស្រូវផ្កាម្លិះស្រស់ រួមមាន៖
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Freeze Drying Method ការសម្ងួតដោយបង្កក |
រក្សាបាននូវគុណភាពពណ៌ បរិមាណក្លរ៉ូហ្វីល និងតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភបានល្អបំផុតប្រហាក់ប្រហែលនឹងទឹកស្រូវស្រស់។ កម្រិតសកម្មភាពទឹក (aw) ទាប (<0.6) ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការរក្សាទុកបានយូរ។ | ទាមទារឧបករណ៍ដែលមានតម្លៃថ្លៃ ចំណាយថាមពលច្រើន និងប្រើប្រាស់ពេលវេលាយូរជាងវិធីសាស្ត្រផ្សេងទៀត។ | បរិមាណក្លរ៉ូហ្វីលសរុបចន្លោះពី 0.910 ដល់ 0.990 mg/g និងរក្សាបានពណ៌បៃតងល្អបំផុតក្រោយពេលរំលាយក្នុងទឹកវិញ។ |
| Hot Air Drying at 40°C ការសម្ងួតដោយខ្យល់ក្តៅនៅសីតុណ្ហភាព ៤០ អង្សាសេ |
រក្សាបរិមាណក្លរ៉ូហ្វីលបានខ្ពស់ល្អ ចំណាយដើមទុនទាប និងងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់ផលិតកម្មខ្នាតតូចនិងមធ្យម។ | គុណភាពពណ៌មានការប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួច (ពណ៌លឿង ឬក្រហមរាងកើនឡើង) បើធៀបនឹងការសម្ងួតដោយបង្កក។ | ទទួលបានបរិមាណក្លរ៉ូហ្វីលសរុបរហូតដល់ 0.999 mg/g ដែលជាកម្រិតខ្ពស់គួរឱ្យកត់សម្គាល់។ |
| Hot Air Drying at 60°C ការសម្ងួតដោយខ្យល់ក្តៅនៅសីតុណ្ហភាព ៦០ អង្សាសេ |
ប្រើប្រាស់ពេលវេលាសម្ងួតខ្លីបំផុត និងងាយស្រួលក្នុងការទាញយកជាតិទឹកចេញពីផលិតផល។ | កម្តៅខ្ពស់ធ្វើឱ្យខូចរចនាសម្ព័ន្ធក្លរ៉ូហ្វីលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងធ្វើឱ្យពណ៌នៃម្សៅប្រែទៅជាពណ៌លឿង ឬត្នោតខ្លាំង។ | បរិមាណក្លរ៉ូហ្វីលសរុបធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងមកនៅត្រឹម 0.398 mg/g។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ឯកទេសសម្រាប់ការសម្ងួត ការវាស់វែងពណ៌ និងការវិភាគសមាសធាតុគីមី ទោះបីជាមិនបានបញ្ជាក់តម្លៃលម្អិតនៅក្នុងឯកសារក៏ដោយ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតតែលើពូជស្រូវផ្កាម្លិះ ១០៥ (Thai Hom Mali 105) តែមួយមុខគត់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ជាគោល ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវមានការធ្វើតេស្តផ្ទៀងផ្ទាត់បន្ថែមលើពូជស្រូវក្រអូបក្នុងស្រុក (ដូចជា ផ្ការំដួល ឬ នាងមិញ) ដោយសារលក្ខខណ្ឌដី អាកាសធាតុ និងវិធីសាស្ត្រដាំដុះអាចធ្វើឱ្យបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹម និងក្លរ៉ូហ្វីលមានភាពខុសគ្នា។
វិធីសាស្ត្រសម្ងួតនៅសីតុណ្ហភាពទាបនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍផលិតផលកសិកម្មកែច្នៃ និងអាហារបំប៉ននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការជ្រើសរើសការសម្ងួតដោយខ្យល់ក្តៅនៅសីតុណ្ហភាព ៤០ អង្សាសេ គឺជាជម្រើសដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះវាផ្តល់តុល្យភាពរវាងការសន្សំសំចៃថវិកា និងការរក្សាបាននូវគុណភាពជីវជាតិខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Freeze drying method (ការសម្ងួតដោយបង្កក) | គឺជាដំណើរការដកជាតិទឹកចេញពីផលិតផលដោយយកវាទៅបង្កកសិន រួចបូមខ្យល់ចេញ (បង្កើតជាលំហអាកាសកម្រិតទាប ឬ Vacuum) ដើម្បីឱ្យទឹកកកប្រែជាចំហាយដោយមិនឆ្លងកាត់ទម្រង់ជារាវ។ វាជួយរក្សារចនាសម្ព័ន្ធ ពណ៌ និងសារធាតុចិញ្ចឹមបានយ៉ាងល្អបំផុត។ | ដូចជាការធ្វើឱ្យដុំទឹកកករលាយបាត់ទៅក្នុងអាកាសដោយមិនបន្សល់ស្នាមទឹកសើម ធ្វើឱ្យរបស់ដែលនៅសល់ស្ងួតស្រួយតែនៅរក្សារូបរាងនិងពណ៌ដើម។ |
| Water activity / a_w (សកម្មភាពទឹក) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណទឹកសេរីនៅក្នុងចំណីអាហារដែលអាចឱ្យពពួកមេរោគ ឬបាក់តេរីប្រើប្រាស់ដើម្បីលូតលាស់បាន។ តម្លៃ a_w កាន់តែទាប (<0.6 សម្រាប់ម្សៅ) ផលិតផលនោះកាន់តែមានសុវត្ថិភាព និងអាចរក្សាទុកបានយូរដោយមិនងាយខូច។ | ដូចជាលុយហោប៉ៅដែលយើងអាចចាយបានភ្លាមៗ (ទឹកសេរី) ចំណែកលុយក្នុងធនាគារ (ទឹកដែលជាប់ក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធម្ហូប) មិនអាចយកមកចាយផ្តេសផ្តាសបានទេ។ បើគ្មានលុយហោប៉ៅ ចោរ (មេរោគ) ក៏មិនមកឆក់ដែរ។ |
| Chlorophyll (ក្លរ៉ូហ្វីល) | ជាសារធាតុពណ៌បៃតងដែលមាននៅក្នុងរុក្ខជាតិ ដែលមានតួនាទីស្រូបយកពន្លឺព្រះអាទិត្យសម្រាប់ធ្វើរស្មីសំយោគ។ នៅក្នុងការកែច្នៃអាហារ ក្លរ៉ូហ្វីលងាយនឹងខូចគុណភាព និងប្រែពណ៌នៅពេលត្រូវកម្តៅខ្លាំង។ | ដូចជាថ្នាំលាបពណ៌បៃតងធម្មជាតិរបស់ស្លឹកឈើ ដែលនឹងប្រែជាពណ៌ក្រៀមឬលឿងនៅពេលត្រូវកម្តៅថ្ងៃខ្លាំងពេក។ |
| Physicochemical properties (លក្ខណៈរូប និងគីមី) | សំដៅលើការសិក្សាពីលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងផ្នែករូបវន្ត (ដូចជា ទំហំ ពណ៌ រូបរាង ភាពរលាយ) និងផ្នែកគីមី (ដូចជា បរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹម កម្រិតអាស៊ីត សកម្មភាពទឹក) របស់ផលិតផលមួយដើម្បីវាស់ស្ទង់គុណភាព។ | ដូចជាការពិពណ៌នាអំពីមនុស្សម្នាក់ដោយមើលទាំងរូបរាងខាងក្រៅ (កម្ពស់ សម្បុរ) និងពិនិត្យមើលសុខភាពខាងក្នុង (កម្រិតជាតិស្ករ ឬគ្រាប់ឈាម)។ |
| Rehydration (ការរំលាយក្នុងទឹកវិញ ឬ ការស្រូបទឹកវិញ) | គឺជាសមត្ថភាពរបស់ផលិតផលដែលបានសម្ងួតរួច ក្នុងការស្រូបយកទឹកត្រលប់មកវិញ និងត្រលប់ទៅរកសភាពដើម (ឬប្រហាក់ប្រហែលសភាពដើម) នៅពេលគេយកវាទៅឆុង ឬត្រាំក្នុងទឹក។ | ដូចជាអេប៉ុងស្ងួតដែលរួញតូច ហើយនៅពេលយើងជ្រលក់ទឹក វានឹងស្រូបទឹកប៉ោងឡើងវិញដូចដើម។ |
| Colour values (L*, a*, b*) (តម្លៃពណ៌ L*, a*, b*) | ជាប្រព័ន្ធវាស់ពណ៌តាមខ្នាតស្តង់ដារអន្តរជាតិ (CIELAB) ដោយ L* តំណាងឱ្យពន្លឺ (ស ទៅ ខ្មៅ), a* តំណាងឱ្យពណ៌បៃតងទៅក្រហម (បើ -a* គឺបៃតង) និង b* តំណាងឱ្យពណ៌ខៀវទៅលឿង (បើ +b* គឺលឿង)។ វាជួយឱ្យការវាយតម្លៃពណ៌មានភាពសុក្រឹតជាតួលេខ។ | ដូចជាការប្រាប់ទីតាំងនៅលើផែនទីដោយប្រើកូអរដោនេ X, Y, Z ដើម្បីកុំឱ្យមានការជជែកគ្នាថានេះជាពណ៌ "បៃតងចាស់" ឬ "បៃតងខ្ចី"។ |
| Freezing point (ចំណុចកក) | ជាសីតុណ្ហភាពដែលអង្គធាតុរាវ (ដូចជាទឹកស្មៅស្រូវ) ចាប់ផ្តើមប្រែស្ថានភាពទៅជាអង្គធាតុរឹង (ទឹកកក)។ ការដឹងពីចំណុចនេះគឺចាំបាច់ដើម្បីកំណត់សីតុណ្ហភាពម៉ាស៊ីនមុនពេលចាប់ផ្តើមដំណើរការសម្ងួតដោយបង្កក។ | ដូចជាសីតុណ្ហភាពព្រំដែនដែលតម្រូវឱ្យទឹកផ្លាស់ប្តូរសម្លៀកបំពាក់ពីរាវ ទៅជារឹង (ទឹកកក) ដើម្បីត្រៀមខ្លួនចូលក្នុងទូកក។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖