Original Title: การพัฒนาผลิตภัณฑ์ซุปเห็ดอูดิมานกึ่งสำเร็จรูป (Development of instant mushroom Oudemansiell canarii soup product)
Source: bas.dss.go.th
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការអភិវឌ្ឍផលិតផលស៊ុបផ្សិត Oudemansiella canarii ពាក់កណ្តាលសម្រេច

ចំណងជើងដើម៖ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ซุปเห็ดอูดิมานกึ่งสำเร็จรูป (Development of instant mushroom Oudemansiell canarii soup product)

អ្នកនិពន្ធ៖ Jiraporn Burakorn (Department of Science Service), Pran Pintong (Department of Science Service), Apirusht Somrith (Department of Agriculture)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2019 (Bulletin of Applied Sciences)

វិស័យសិក្សា៖ Food Science

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយលើការអភិវឌ្ឍផលិតផលស៊ុបផ្សិតពាក់កណ្តាលសម្រេចពីផ្សិត Oudemansiella canarii ដើម្បីផ្តល់ជាជម្រើសអាហារថ្មីដែលមានកាឡូរីទាប និងប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ ព្រមទាំងបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់កសិផល។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានវាយតម្លៃលើវិធីសាស្ត្រសម្ងួតចំនួនបី និងការធ្វើតេស្តគុណភាពផ្សេងៗដើម្បីអភិវឌ្ឍរូបមន្តស៊ុបផ្សិតដ៏ល្អបំផុត។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Drying the mixed mushroom soup by hot air
ការសម្ងួតស៊ុបផ្សិតដែលលាយរួចដោយប្រើខ្យល់ក្តៅ (Hot Air Drying)
ងាយស្រួលអនុវត្ត និងមិនទាមទារដំណើរការច្រើនដំណាក់កាល។ ផលិតផលមានពណ៌ត្នោតចាស់ ពិបាករលាយចូលគ្នាវិញពេលឆុងទឹក និងមានរសជាតិសាបមិនសូវឆ្ងាញ់។ ទទួលបានពិន្ទុវាយតម្លៃផ្នែកសតិអារម្មណ៍ទាប និងមានកម្រិតសំណើមមិនល្អ (៨.៥-៨.៧)។
Drying ingredients separately by hot air then mixing
ការសម្ងួតគ្រឿងផ្សំដោយឡែកពីគ្នាដោយខ្យល់ក្តៅ រួចទើបលាយបញ្ចូលគ្នា
ផលិតផលមានពណ៌លឿងខ្ចីល្អ ងាយស្រួលរលាយក្នុងទឹកក្តៅ មានវាយនភាពម៉ត់ និងរក្សារសជាតិបានល្អបំផុត។ ចំណាយពេលច្រើនក្នុងការរៀបចំ និងត្រូវសម្ងួតគ្រឿងផ្សំ (ផ្សិត ដំឡូងបារាំង ខ្ទឹមបារាំង) ផ្សេងៗពីគ្នា។ ទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់បំផុតលើការធ្វើតេស្តសតិអារម្មណ៍ (៦.០/៩.០) និងគុណភាពរូបវន្ត (សំណើម ៩.០)។
Drying by spray dryer
ការសម្ងួតស៊ុបដោយប្រើម៉ាស៊ីនបាញ់ស្ងួត (Spray Dryer)
ទទួលបានផលិតផលជាម្សៅម៉ត់ និងមានពណ៌លឿងខ្ចីល្អបំផុត។ ទាមទារម៉ាស៊ីនបាញ់ស្ងួតដែលមានតម្លៃថ្លៃ ហើយស៊ុបមានសភាពរាវពេកពេលឆុង រួមទាំងមានរសជាតិសាប។ ទទួលបានពិន្ទុវាយតម្លៃមធ្យម តែវាយនភាពពេលឆុងទឹកមិនសូវខាប់ល្អដូចវិធីសម្ងួតគ្រឿងផ្សំដាច់ដោយឡែកនោះទេ (សំណើម ៨.៩)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍផលិតផលនេះតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍កែច្នៃម្ហូបអាហារជាមូលដ្ឋាន និងម៉ាស៊ីនសម្ងួតកសិផលដែលអាចរកបានសម្រាប់សហគ្រាសខ្នាតតូច។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ពូជផ្សិតដែលប្រមូលបានពីខេត្តតាក (Tak) និងធ្វើតេស្តសតិអារម្មណ៍ដោយអ្នកភ្លក់ជនជាតិថៃចំនួន ៩៥ នាក់។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុស្រដៀងគ្នាដែលអាចដាំដុះផ្សិតនេះបាន ប៉ុន្តែចំណូលចិត្តរសជាតិ (Sensory preference) របស់ប្រជាជនខ្មែរអាចមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលរូបមន្តរសជាតិ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តល់នូវបច្ចេកទេសដ៏មានសក្តានុពលសម្រាប់កែច្នៃកសិផល និងបង្កើតផលិតផលអាហារថ្មីៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ជារួម ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រសម្ងួតខ្យល់ក្តៅដើម្បីបង្កើតស៊ុបកញ្ចប់ គឺជាដំណោះស្រាយដែលមានចំណាយទាប និងអាចជំរុញការផលិតអាហារជំនួសដែលមានសុខភាពល្អនៅក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីការរៀបចំវត្ថុធាតុដើម និងការជ្រើសរើសផ្សិត: ធ្វើការស្រាវជ្រាវលើប្រភេទផ្សិតដែលមានស្រាប់នៅកម្ពុជា (ដូចជាផ្សិតចំបើង ឬផ្សិតអំបោះ) ដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ ដើម្បីយកមកប្រើប្រាស់ជំនួស ឬធ្វើការដាំដុះផ្សិតពូជ Oudemansiella canarii តាមការណែនាំពីក្រសួងកសិកម្ម។
  2. រៀបចំឧបករណ៍កែច្នៃ និងសម្ងួតមូលដ្ឋាន: រៀបចំឧបករណ៍ដែលចាំបាច់ដូចជា Hot Air Oven សម្រាប់សម្ងួតនៅសីតុណ្ហភាព ៧០°C និងម៉ាស៊ីនកិនខ្នាតតូច ព្រមទាំងទិញសម្ភារៈវេចខ្ចប់ Aluminum foil pouches ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់កម្រិត SMEs។
  3. អភិវឌ្ឍរូបមន្ត និងធ្វើតេស្តសតិអារម្មណ៍ (Sensory Test): អនុវត្តការសម្ងួតគ្រឿងផ្សំដោយឡែកពីគ្នារយៈពេល ៦ម៉ោង រួចលាយបញ្ចូលគ្នាដោយកែច្នៃបន្ថែមរសជាតិក្នុងស្រុក (Local flavors)។ បន្ទាប់មក ធ្វើការវាយតម្លៃ Sensory Evaluation ជាមួយអ្នកស្ម័គ្រចិត្តខ្មែរ ដើម្បីកែសម្រួលកម្រិតជាតិប្រៃ សភាពខាប់ និងក្លិនឱ្យត្រូវនឹងចំណូលចិត្តទីផ្សារគោលដៅ។
  4. ធ្វើតេស្តអាយុកាលរក្សាទុក និងសុវត្ថិភាពអតិសុខុមប្រាណ: យកផលិតផលដែលវេចខ្ចប់រួចទៅរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់ និងបញ្ជូនគំរូទៅវិភាគរកមេរោគ (Microbial analysis) នៅវិទ្យាស្ថានស្តង់ដារកម្ពុជា (ISC) ឬវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា ដើម្បីធានាថាផលិតផលមានសុវត្ថិភាពស្របតាមស្តង់ដារចំណីអាហារ មុននឹងបញ្ចេញលក់។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Oudemansiella canarii ជាប្រភេទពូជផ្សិតដែលត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងព្រៃនៃខេត្ត Tak ប្រទេសថៃ និងកន្លែងផ្សេងទៀត ដែលមានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីន ជាតិរ៉ែខ្ពស់ ប៉ុន្តែមានជាតិខ្លាញ់ទាប ព្រមទាំងមានសារធាតុជីវសាស្ត្រដែលអាចប្រឆាំងនឹងមហារីក និងបាក់តេរីបង្កជំងឺ។ ដូចជាផ្សិតចំបើង ឬផ្សិតប៉ក់ដែរ ប៉ុន្តែវាជារបកគំហើញពូជផ្សិតព្រៃប្រភេទថ្មីមួយដែលមានជីវជាតិខ្ពស់ខុសពីធម្មតា និងអាចយកមកបណ្តុះជាលក្ខណៈកសិកម្មបាន។
Hot air drying ជាដំណើរការកម្ចាត់ជាតិទឹកចេញពីគ្រឿងផ្សំចំណីអាហារដោយប្រើចរន្តខ្យល់ក្ដៅផ្លុំកាត់ក្នុងទូសម្ងួត ដើម្បីធ្វើឱ្យអាហារស្ងួត ងាយស្រួលកិនជាម្សៅ និងអាចរក្សាទុកបានយូរដោយមិនដុះផ្សិត។ ដូចជាការហាលត្រីងៀតក្រោមកម្ដៅថ្ងៃដែរ ប៉ុន្តែគេប្រើម៉ាស៊ីនផ្លុំខ្យល់ក្ដៅបិទជិតដើម្បីឱ្យឆាប់ស្ងួត និងមានអនាម័យខ្ពស់។
Spray dry ជាបច្ចេកវិទ្យាសម្ងួតរាវទៅជាម្សៅស្ងួតភ្លាមៗ ដោយបាញ់វត្ថុរាវនោះជាល្អងធូលីតូចៗចូលទៅក្នុងបន្ទប់ ឬស៊ីឡាំងដែលមានខ្យល់ក្ដៅខ្លាំង ធ្វើឱ្យទឹកហួតរលាយបាត់ភ្លាមៗ។ ដូចជាការបាញ់ទឹកអប់ចេញពីដប តែនៅពេលបាញ់ចូលក្នុងទូក្ដៅ ទឹកហួតអស់ភ្លាមៗ សល់តែម្សៅធ្លាក់មកក្រោម។
Sensory evaluation ជាការវាស់ស្ទង់ និងវិភាគប្រតិកម្មរបស់មនុស្សចំពោះផលិតផលចំណីអាហារ តាមរយៈសតិអារម្មណ៍ទាំង ៥ ដូចជា ការមើលឃើញពណ៌ ការហិតក្លិន ការភ្លក់រសជាតិ និងការទទួលអារម្មណ៍ពីវាយនភាព។ ដូចជាការធ្វើជាគណៈកម្មការភ្លក់ម្ហូបក្នុងកម្មវិធីប្រឡងធ្វើម្ហូប ដើម្បីដាក់ពិន្ទុថាម្ហូបនោះឆ្ងាញ់ មានសភាពល្អ និងមានក្លិនឈ្ងុយឬអត់។
9-point hedonic scale ជាឧបករណ៍រង្វាស់ស្តង់ដារនៅក្នុងការធ្វើតេស្តសតិអារម្មណ៍ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកភ្លក់ផ្តល់ពិន្ទុពី ១ (ស្អប់បំផុត) ដល់ ៩ (ចូលចិត្តបំផុត) ដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃការទទួលយកផលិតផលពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់។ ដូចជាការចុចផ្តល់ផ្កាយ (Rating) ឱ្យហាងកាហ្វេពី ១ ដល់ ៥ ផ្កាយដែរ តែនេះប្រើលេខ ១ ដល់ ៩ ដើម្បីឱ្យការវាយតម្លៃកាន់តែមានភាពលម្អិត។
Shelf-life ជារយៈពេលដែលផលិតផលអាហារមួយអាចរក្សាទុកបានដោយសុវត្ថិភាព និងនៅរក្សាគុណភាពដើម (រសជាតិ ក្លិន ពណ៌ សភាព) មុនពេលវាចាប់ផ្តើមខូច ឬលែងស័ក្តិសមក្នុងការបរិភោគ។ គឺអាយុកាល ឬកាលបរិច្ឆេទផុតកំណត់ (Expire date) ដែលគេបោះពុម្ពនៅលើកញ្ចប់នំ ឬកំប៉ុងត្រីខ។
Randomized Complete Block Design (RCBD) ជាវិធីសាស្ត្ររៀបចំប្លង់ពិសោធន៍ក្នុងស្ថិតិ ដោយបែងចែកវត្ថុសាកល្បងជាក្រុមៗ (ប្លុក) ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា រួចផ្តល់តេស្តដោយចៃដន្យ ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពល្អៀងនៃលទ្ធផលដែលបណ្ដាលមកពីកត្តាខាងក្រៅ។ ដូចជាការចែកសិស្សជាក្រុមៗដែលមានសិស្សពូកែ និងខ្សោយស្មើៗគ្នា មុននឹងប្រឡងប្រណាំង ដើម្បីឱ្យការប្រកួតមានភាពយុត្តិធម៌បំផុត។
Aerobic Plate count ជាវិធីសាស្ត្រនៅក្នុងមីក្រូជីវសាស្ត្រ ដើម្បីរាប់ចំនួនសរុបនៃបាក់តេរីដែលអាចលូតលាស់បាននៅក្នុងលក្ខខណ្ឌមានអុកស៊ីហ្សែន ក្នុងគោលបំណងវាយតម្លៃកម្រិតអនាម័យ និងសុវត្ថិភាពនៃចំណីអាហារ។ ដូចជាការយកកែវយឹតមកឆ្លុះរាប់ចំនួនសត្វល្អិតនៅលើស្លឹកឈើ ដើម្បីដឹងថាស្លឹកឈើនោះស្អាតឬអត់។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖