បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការរីករាលដាល និងការកកកុញនៃគ្រាប់ពូជស្រូវក្រហម ឬស្រូវព្រៃ (Red rice) នៅក្នុងស្រែសាបព្រោះទឹកដក់ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទិន្នផល និងគុណភាពគ្រាប់ពូជស្រូវ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការពិសោធន៍ផ្ទាល់នៅទីវាល ដោយប្រៀបធៀបរវាងការគ្រប់គ្រងស្រូវក្រហមតាមបែបចម្រុះ និងការអនុវត្តតាមទម្លាប់ធម្មតារបស់កសិករ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pretilachlor + Integrated Practices ការគ្រប់គ្រងចម្រុះរួមជាមួយថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅ Pretilachlor |
ផ្តល់ទិន្នផលស្រូវខ្ពស់ និងកាត់បន្ថយស្រូវក្រហមបានរហូតដល់ ៩៨,២១%។ គ្រាប់ពូជទទួលបានមានគុណភាពល្អ (លាយឡំស្រូវក្រហមត្រឹមតែ ០,០០០៥%)។ | ថ្លៃដើមថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅរាងខ្ពស់បន្តិច (១៦០ បាត/រ៉ៃ) បើធៀបនឹង Alachlor។ | ទិន្នផល ៦៣១±៧២,៤៧ គ.ក្រ/រ៉ៃ និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ ៩២១,៨៥ បាត/រ៉ៃ។ អត្រាលាយឡំស្រូវក្រហមដោយទម្ងន់គឺ ០,០០០៥%។ |
| Alachlor + Integrated Practices ការគ្រប់គ្រងចម្រុះរួមជាមួយថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅ Alachlor |
ថ្លៃដើមថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅទាបជាងគេបំផុត (៥៩,៩៤ បាត/រ៉ៃ) និងកាត់បន្ថយស្រូវក្រហមបាន ៩៦,៣០%។ | ផ្តល់ទិន្នផលទាបជាងគេក្នុងចំណោមវិធីសាស្ត្រចម្រុះ (៥៩១ គ.ក្រ/រ៉ៃ)។ | ទិន្នផល ៥៩១±៨០,៦៣ គ.ក្រ/រ៉ៃ និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ ៧៦៧,៩០ បាត/រ៉ៃ។ អត្រាលាយឡំស្រូវក្រហមដោយទម្ងន់គឺ ០,០២៨៨%។ |
| 2,4-D+thiobencarb + Integrated Practices ការគ្រប់គ្រងចម្រុះរួមជាមួយថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅ 2,4-D+thiobencarb |
ផ្តល់ទិន្នផល និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធខ្ពស់ជាងគេបំផុត កាត់បន្ថយស្រូវក្រហមបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពរហូតដល់ ៩៩,៣២%។ | ទាមទារការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធទឹក និងបច្ចេកទេសបាញ់ថ្នាំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងទាន់ពេលវេលា។ | ទិន្នផល ៦៨០±៩៩,៩០ គ.ក្រ/រ៉ៃ និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ ១២៩៦,៣២ បាត/រ៉ៃ។ អត្រាលាយឡំស្រូវក្រហមដោយទម្ងន់គឺ ០,០០២៥%។ |
| Farmer Practices (Butachlor/propanil) ការអនុវត្តតាមទម្លាប់របស់កសិករ (ប្រើថ្នាំ Butachlor/propanil) |
ជាទម្លាប់ដែលកសិករធ្លាប់អនុវត្តស្រាប់ មិនទាមទារការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកទេសរៀបចំដីច្រើន។ | ថ្លៃដើមផលិតសរុបខ្ពស់ (៣១១៩ បាត/រ៉ៃ) ទិន្នផលទាប និងមានការលាយឡំស្រូវក្រហមខ្ពស់រហូតដល់ ១,៩១២៥% ដែលមិនអាចយកធ្វើជាពូជបាន។ | ទិន្នផលត្រឹមតែ ៥៥៣±១១៧,៧៤ គ.ក្រ/រ៉ៃ និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ ៣៩២,៥៥ បាត/រ៉ៃ។ គ្រាប់ពូជគ្មានគុណភាពតាមស្តង់ដារ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះទាមទារឱ្យមានការចំណាយលើការរៀបចំដី ការទិញពូជស្រូវ ជី ថ្នាំសម្លាប់ស្មៅ កម្លាំងពលកម្ម (សម្រាប់កាត់កួរស្រូវក្រហម) ព្រមទាំងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទឹក។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្ត Suphan Buri និងខេត្ត Pathum Thani ប្រទេសថៃ ដែលជាតំបន់ដាំដុះស្រូវសាបព្រោះទឹកដក់។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ដី និងប្រព័ន្ធកសិកម្មស្រដៀងគ្នា ជាពិសេសនៅតំបន់វាលទំនាប ដែលជួបប្រទះបញ្ហាការរាលដាលនៃស្រូវក្រហម (ស្រូវព្រៃ) ដូចគ្នា។
បច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងចម្រុះនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំង និងអាចយកមកអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យកសិកម្មនៃប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្រូវក្រហម និងបង្កើនគុណភាពគ្រាប់ពូជ។
ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃការគ្រប់គ្រងដី ពូជស្រូវសុទ្ធ និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅត្រឹមត្រូវ នឹងជួយកសិករកម្ពុជាបង្កើនទិន្នផល និងប្រាក់ចំណេញយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Red rice / weedy rice (ស្រូវក្រហម ឬស្រូវព្រៃ) | ជាប្រភេទស្រូវដែលដុះលាយឡំក្នុងស្រែ មានចរិតលក្ខណៈដូចស្មៅ លូតលាស់លឿន ងាយជ្រុះគ្រាប់មុនពេលប្រមូលផល និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់គុណភាពព្រមទាំងទិន្នផលស្រូវដែលយើងដាំ។ | ដូចជាសត្រូវលាក់មុខដែលតែងខ្លួនដូចជាមិត្តភក្តិ ចូលមកដណ្តើមអាហារ និងកន្លែងរស់នៅរបស់មិត្តយើងអញ្ចឹង។ |
| Wet seeded rice (ការសាបព្រោះស្រូវក្នុងលក្ខខណ្ឌទឹកដក់ ឬស្រូវពង្រោះ) | ជាវិធីសាស្ត្រដាំដុះស្រូវដោយសាបព្រោះគ្រាប់ពូជដែលបានបណ្តុះពន្លករួច ទៅលើដីស្រែដែលមានភក់ ឬមានទឹកដក់តិចៗដោយផ្ទាល់។ | ដូចជាការសាបគ្រាប់រុក្ខជាតិនៅលើដីដែលមានសំណើមស្រាប់ ដើម្បីឱ្យវាឆាប់ចាប់ឫស និងលូតលាស់ដោយមិនបាច់ស្ទូង។ |
| Integrated management (ការគ្រប់គ្រងចម្រុះ) | ជាការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រជាច្រើនបញ្ចូលគ្នា (ដូចជាការភ្ជួររាស់ ការទុកដីចោល ការប្រើពូជសុទ្ធ ការប្រើថ្នាំ និងការដកស្មៅដោយដៃ) ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកសិកម្មណាមួយឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងនិរន្តរភាព។ | ដូចជាការវាយលុកសត្រូវពីច្រើនទិសដៅព្រមៗគ្នា ដោយប្រើកងទ័ពជើងគោកផង ជើងទឹកផង និងអាកាសផង ដើម្បីឱ្យប្រាកដថាសត្រូវបរាជ័យទាំងស្រុង។ |
| Soil resting / Stale seedbed (ការទុកដីឱ្យសម្រាក) | ជាបច្ចេកទេសទុកដីស្រែឱ្យនៅទំនេរក្នុងលក្ខខណ្ឌស្ងួត ឬសើមក្នុងរយៈពេលកំណត់មួយ ដើម្បីជំរុញឱ្យគ្រាប់ស្មៅ ឬស្រូវព្រៃដែលសេសសល់ដុះឡើងមក រួចទើបប្រើត្រាក់ទ័រភ្ជួរលុបកម្ចាត់ចោលមុនពេលសាបព្រោះពូជស្រូវពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការដាក់នុយទាក់ទាញសត្វកណ្តុរឱ្យចេញពីរន្ធ រួចទើបចាប់ពួកវាម្ដងមួយៗ។ |
| Panicle cutting (ការកាត់កួរស្រូវ) | ជាសកម្មភាពចុះពិនិត្យស្រែ និងដើរកាត់កួរ ឬផ្កាស្រូវក្រហមចេញពីស្រែដោយដៃ មុនពេលវាទុំនិងជ្រុះគ្រាប់ទៅក្នុងដីវិញ ដើម្បីកាត់ផ្តាច់វដ្តជីវិតរបស់វាមិនឱ្យបន្តពូជនៅរដូវក្រោយ។ | ដូចជាការកាត់ផ្កាស្មៅចោលមុនពេលវាបង្កើតគ្រាប់ហោះហើរតាមខ្យល់ទៅដុះនៅកន្លែងផ្សេងទៀត។ |
| Pre-emergence herbicide (ថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅមុនពេលដុះពន្លក) | ជាប្រភេទសារធាតុគីមីកម្ចាត់ស្មៅ (ដូចជា Pretilachlor ឬ Alachlor) ដែលគេប្រើសម្រាប់បាញ់ទៅលើដី ដើម្បីទប់ស្កាត់ការដុះពន្លករបស់គ្រាប់ស្មៅ និងស្រូវព្រៃនៅក្នុងដីតាំងពីវានៅជាគ្រាប់។ | ដូចជាវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺដែលយើងចាក់ឱ្យដី ដើម្បីកុំឱ្យគ្រាប់ស្មៅអាក្រក់អាចដុះកូនឡើងមកបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
