Original Title: Bulk density, chemical composition and in vitro gas production parameters of Iranian barley grain cultivars grown at different selected climates
Source: doi.org/10.46882/FAFT/1151
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ដង់ស៊ីតេម៉ាស សមាសធាតុគីមី និងប៉ារ៉ាម៉ែត្រនៃការផលិតឧស្ម័ន in vitro នៃពូជស្រូវបាឡេអ៊ីរ៉ង់ដែលដាំដុះនៅអាកាសធាតុជ្រើសរើសផ្សេងៗគ្នា

ចំណងជើងដើម៖ Bulk density, chemical composition and in vitro gas production parameters of Iranian barley grain cultivars grown at different selected climates

អ្នកនិពន្ធ៖ Einollah Abdi Ghezeljeh (Department of Animal Science, Ferdowsi University of Mashhad), Mohsen Danesh Mesgaran (Department of Animal Science, Ferdowsi University of Mashhad), Hassan Nassiri Moghaddam (Department of Animal Science, Ferdowsi University of Mashhad), Alireza Vakili (Department of Animal Science, Ferdowsi University of Mashhad)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2018 Frontiers of Agriculture and Food Technology

វិស័យសិក្សា៖ Animal Science

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃពីភាពខុសគ្នានៃដង់ស៊ីតេម៉ាស សមាសធាតុគីមី និងការរំលាយនៅក្នុងក្រពះសត្វ (តាមរយៈការផលិតឧស្ម័ន in vitro) ក្នុងចំណោមពូជស្រូវបាឡេអ៊ីរ៉ង់ចំនួន ១៦ ដែលដាំដុះក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីកំណត់តម្លៃអាហារូបត្ថម្ភរបស់វាសម្រាប់បសុសត្វ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់ការវិភាគគីមី និងបច្ចេកទេសផលិតឧស្ម័ន in vitro ដោយប្រើប្រាស់ទឹកក្រពះចៀមដើម្បីវាយតម្លៃសំណាក។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Chemical Composition Analysis & Bulk Density (BD)
ការវិភាគសមាសធាតុគីមី និងការវាស់ដង់ស៊ីតេម៉ាស		 ផ្តល់ទិន្នន័យមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់អំពីសមាសធាតុចិញ្ចឹម (ដូចជា ប្រូតេអ៊ីនឆៅ NDF និង ADF) និងងាយស្រួលប្រៀបធៀបគុណភាពរវាងពូជដំណាំ។ មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងស្រុងពីដំណើរការនៃការរំលាយ និងការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមនៅក្នុងក្រពះសត្វជាក់ស្តែងនោះទេ។ ប្រូតេអ៊ីនឆៅ (CP) មានមធ្យម ១០៨ ក្រាម/គីឡូក្រាម ហើយដង់ស៊ីតេម៉ាសមានមធ្យម ៦៧៩ គីឡូក្រាម/ម៉ែត្រគូប ដោយមានទំនាក់ទំនងអវិជ្ជមានជាមួយកម្រិតសរសៃ ADF។
In vitro Gas Production Technique
បច្ចេកទេសផលិតឧស្ម័ន in vitro (ក្រៅសព៌ាង្គកាយ)		 ជាវិធីសាស្ត្ររហ័សដែលអាចរកឃើញភាពខុសគ្នាតិចតួចនៃលក្ខណៈជីវជាតិ និងធ្វើត្រាប់តាមការរំលាយអាហារក្នុងក្រពះសត្វ ដោយមិនចំណាយប្រាក់ច្រើនដូចការធ្វើតេស្តលើសត្វផ្ទាល់ (in vivo)។ ទាមទារឱ្យមានសត្វដែលត្រូវវះកាត់បំពង់ក្រពះ (fistulated sheep) ដើម្បីយកទឹកក្រពះធ្វើជាមេ និងទាមទារការគ្រប់គ្រងបរិស្ថានគ្មានអុកស៊ីហ្សែនយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ ការរំលាយសារធាតុសរីរាង្គ (OMD) មានចន្លោះពី ៧៥% ទៅ ៨១% ហើយថាមពលមេតាបូលីស (ME) មានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានជាមួយដង់ស៊ីតេម៉ាស។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កសិកម្មស្តង់ដារ សារធាតុគីមីជាក់លាក់ និងសត្វរស់សម្រាប់ផ្តល់ទឹកក្រពះ ដែលត្រូវការការវិនិយោគកម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយប្រើប្រាស់ពូជស្រូវបាឡេក្នុងស្រុកចំនួន ១៦ ពូជ ដែលដាំដុះនៅក្នុងអាកាសធាតុត្រជាក់ មធ្យម និងក្តៅ (ពី -៣.១ ដល់ ៣៤.៣ អង្សាសេ)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលមានអាកាសធាតុត្រូពិចក្តៅសើម ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យស្រូវបាឡេនេះដោយផ្ទាល់អាចមានកម្រិត ប៉ុន្តែវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះគឺមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តលើដំណាំចំណីសត្វក្នុងស្រុក (ដូចជា ពោត សណ្តែកសៀង ឬស្មៅចំណី)។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃចំណីសត្វតាមរយៈការផលិតឧស្ម័ន in vitro និងសមាសធាតុគីមីនេះ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យបសុសត្វនៅប្រទេសកម្ពុជា។

ជារួម បច្ចេកទេសនេះផ្តល់នូវក្របខណ្ឌដ៏រឹងមាំមួយក្នុងការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្តល់ចំណីសត្វ និងកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្មតាមរយៈការវាយតម្លៃធនធានចំណីក្នុងស្រុកប្រកបដោយវិទ្យាសាស្ត្រជាក់លាក់។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីទ្រឹស្តីអាហារូបត្ថម្ភសត្វទំពារអៀង (Ruminant Nutrition Theory): ស្វែងយល់ពីប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់សត្វទំពារអៀង និងទំនាក់ទំនងរវាងសារធាតុគីមី (NDF, ADF) ជាមួយកម្រិតនៃការផលិតឧស្ម័ន ដោយប្រើប្រាស់សៀវភៅគោល NRC (National Research Council) Guidelines។
  2. អនុវត្តការវិភាគសមាសធាតុគីមីមូលដ្ឋាន (Proximate & Fiber Analysis): ហ្វឹកហាត់ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ដូចជា Kjeldahl system ដើម្បីរកបរិមាណប្រូតេអ៊ីន និងវិធីសាស្ត្រវាស់កាកសំណល់សរសៃតាមរយៈ Van Soest's Detergent Fiber System។
  3. រៀបចំប្រព័ន្ធផលិតឧស្ម័នក្នុងកែវពិសោធន៍ (In vitro Gas Production Setup): សិក្សារៀបចំប្រព័ន្ធ Manual pressure transducer ឬប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិ ដោយអានការណែនាំលម្អិតរបស់ Menke and Steingass (1988) និងអនុវត្តការរក្សាបរិស្ថាន Anaerobic condition ជាមួយឧស្ម័ន CO2។
  4. ការប្រមូល និងគ្រប់គ្រងទឹកក្រពះសត្វ (Rumen Fluid Management): រៀនពីបច្ចេកទេសក្នុងការប្រមូលទឹកក្រពះពីសត្វដែលមានវះកាត់បំពង់ក្រពះ (Fistulated donor animal) ការច្រោះយកកាកសំណល់ចេញ និងការរក្សាសីតុណ្ហភាពនៅ ៣៩ អង្សាសេ ដើម្បីធានាថាពពួកមីក្រុបរស់រានបានល្អ។
  5. ការវិភាគទិន្នន័យ និងការគណនាថាមពល (Data Analysis & Modeling): ប្រើប្រាស់កម្មវិធី SAS ឬ R Studio ដើម្បីធ្វើការគូសខ្សែកោងនៃការផលិតឧស្ម័ន (Gas production kinetics: Y=b(1-e^(-ct))) និងគណនាថាមពលមេតាបូលីស (ME) ព្រមទាំងភាគរយនៃការរំលាយសារធាតុសរីរាង្គ (OMD)។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Bulk density (ដង់ស៊ីតេម៉ាស) ទម្ងន់នៃគ្រាប់ធញ្ញជាតិក្នុងមួយឯកតាមាឌ (ឧទាហរណ៍ គីឡូក្រាមក្នុងមួយម៉ែត្រគូប) ដែលវាបញ្ជាក់ពីភាពហាប់ណែន ការលូតលាស់ពេញលេញនៃគ្រាប់ និងសក្តានុពលនៃបរិមាណជាតិម្សៅនៅក្នុងគ្រាប់។ ដូចជាការថ្លឹងស្រូវមួយធុងពេញដើម្បីមើលថាតើវាហាប់ណែនល្អឬអត់ បើធ្ងន់មានន័យថាវាហាប់និងមានសាច់ច្រើន។
In vitro gas production (ការផលិតឧស្ម័នក្រៅសព៌ាង្គកាយ) ជាបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍ដែលយកទឹកក្រពះសត្វមកលាយជាមួយចំណីក្នុងកែវបិទជិត ដើម្បីវាស់បរិមាណឧស្ម័នដែលភាយចេញពីដំណើរការផ្អាប់មេរោគ ដែលវាជួយបញ្ជាក់ពីកម្រិតនិងល្បឿននៃការរំលាយអាហារ។ ដូចជាការធ្វើត្រាប់តាមក្រពះរបស់គោដោយដាក់ចំណីនិងទឹកក្រពះចូលក្នុងដបបិទជិត ហើយវាស់បរិមាណខ្យល់ដែលភើចេញមកដើម្បីដឹងថាចំណីនោះរំលាយបានល្អកម្រិតណា។
Organic matter digestibility / OMD (ការរំលាយសារធាតុសរីរាង្គ) សមាមាត្រនៃសារធាតុសរីរាង្គ (ប្រូតេអ៊ីន ខ្លាញ់ កាបូអ៊ីដ្រាត) នៅក្នុងចំណីដែលសត្វអាចរំលាយ និងស្រូបយកទៅប្រើប្រាស់បាននៅក្នុងរាងកាយ។ ដូចជាការវាស់ថាតើចំណីដែលសត្វស៊ីចូលទៅ អាចបំប្លែងទៅជាសាច់និងឈាមបានប៉ុន្មានភាគរយ ហើយបញ្ចេញចោលតាមលាមកប៉ុន្មានភាគរយ។
Metabolizable energy / ME (ថាមពលមេតាបូលីស) ជាបរិមាណថាមពលសរុបដែលនៅសេសសល់ពីចំណី បន្ទាប់ពីដកចេញនូវថាមពលដែលបាត់បង់តាមរយៈលាមក ទឹកនោម និងឧស្ម័នមេតាន ហើយសត្វអាចយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់ការលូតលាស់និងផលិតកម្មបានយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ដូចជាប្រាក់ខែសុទ្ធដែលអ្នកទទួលបានក្រោយពីកាត់ពន្ធនិងចំណាយផ្សេងៗរួចរាល់ ដែលអ្នកអាចយកទៅចាយវាយបាន។
Neutral detergent fiber / NDF (សរសៃរុក្ខជាតិ NDF) ជាបរិមាណសរុបនៃសរសៃរចនាសម្ព័ន្ធរបស់កោសិការុក្ខជាតិ (រួមមាន ហ៊ីមីសែលុយឡូស សែលុយឡូស និងលីញីន) ដែលជាអ្នកកំណត់ទំហំចំណីនិងភាពឆ្អែតរបស់សត្វនៅពេលស៊ី។ ដូចជាបរិមាណកន្ទក់ឬសរសៃបន្លែសរុបដែលសត្វស៊ីទៅធ្វើឱ្យឆាប់ឆ្អែត តែត្រូវចំណាយពេលយូរក្នុងការរំលាយ។
Acid detergent fiber / ADF (សរសៃរុក្ខជាតិ ADF) ជាផ្នែកនៃសរសៃរុក្ខជាតិដែលពិបាករំលាយជាងគេបំផុត (មានសែលុយឡូស និងលីញីន)។ បើចំណីមានភាគរយ ADF កាន់តែខ្ពស់ កម្រិតនៃការរំលាយកាន់តែទាប។ ដូចជាផ្នែកដែលរឹងជាងគេបំផុតរបស់ដើមឈើ (ឧ. សំបក ឬខ្លឹមឈើ) ដែលសូម្បីតែក្រពះគោមានមេរោគជួយកិនក៏ពិបាកនឹងរំលាយវាដែរ។
Rumen fluid (ទឹកក្រពះសត្វទំពារអៀង) ជាសារធាតុរាវដែលបូមចេញពីថតក្រពះទី១របស់សត្វទំពារអៀង (ដូចជាគោឬចៀម) ដែលសម្បូរទៅដោយមីក្រូសរីរាង្គសម្រាប់ជួយផ្អាប់និងបំបែកសរសៃចំណីឱ្យទៅជាថាមពល។ ដូចជាទឹកត្រីប្រហុក ឬទឹកមេតៅហ៊ូ ដែលមានផ្ទុកមេដំបែរាប់លាន សម្រាប់ជួយបន្ទុំនិងរំលាយចំណីអាហារសរសៃៗដែលសត្វបានស៊ីចូលទៅ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖