បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងប្រៀបធៀបលក្ខណៈលូតលាស់និងការបន្តពូជរបស់ពូជអាព្រីកូតជប៉ុន (Prunus mume) ចំនួនពីរពូជគឺ Ping Ting និង Jen Toa ដែលដាំដុះនៅស្ថានីយ Royal Ang Khang ខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានធ្វើការប្រមូលទិន្នន័យដោយវាស់វែងផ្ទាល់លើលក្ខណៈរូបសាស្ត្រនៃដើម ស្លឹក ផ្កា និងផ្លែ ព្រមទាំងវិភាគគុណភាពផ្លែនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Ping Ting Variety Assessment ការវាយតម្លៃពូជ Ping Ting |
ផ្លែមានទំហំធំ ទម្ងន់ធ្ងន់ (ជាមធ្យម 10.9 ក្រាម) និងសាច់ក្រាស់ល្អ។ ត្របកផ្កាធំ និងវែង ដែលងាយស្រួលក្នុងការចំណាំពូជ។ | កម្រិតជាតិស្ករ (%TSS) និងជាតិអាស៊ីតទាបជាងពូជ Jen Toa។ ស្លឹកមានទំហំខ្លីជាង។ | ផ្តល់ផលជាផ្លែធំល្អ ស័ក្តិសមសម្រាប់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃដែលត្រូវការសាច់ផ្លែច្រើន និងទម្ងន់ធ្ងន់។ |
| Jen Toa Variety Assessment ការវាយតម្លៃពូជ Jen Toa |
មានកម្រិតជាតិស្ករ (%TSS) រហូតដល់ 7.2% និងកម្រិតជាតិអាស៊ីតសរុប 10.4% ដែលខ្ពស់ជាងពូជ Ping Ting។ ស្លឹកមានទំហំវែងជាង។ | ផ្លែមានទំហំតូច ទម្ងន់ស្រាល (ជាមធ្យមត្រឹម 7.0 ក្រាម) និងមានសាច់ស្តើងជាងពូជ Ping Ting។ | ផ្តល់ផ្លែដែលមានគុណភាពរសជាតិ (ស្ករនិងអាស៊ីត) ខ្ពស់ ស័ក្តិសមសម្រាប់ការផលិតដែលផ្តោតលើរសជាតិដើម និងភេសជ្ជៈ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍វាស់វែងកសិកម្ម សារធាតុគីមីមូលដ្ឋាន និងឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍សាមញ្ញសម្រាប់ការវិភាគគុណភាពផ្លែឈើ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើសំណាករុក្ខជាតិដែលដាំដុះនៅស្ថានីយ Royal Ang Khang ខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ដែលជាតំបន់ខ្ពង់រាបមានអាកាសធាតុត្រជាក់។ លទ្ធផលនៃការលូតលាស់និងគុណភាពផ្លែអាចមានភាពលម្អៀងទៅលើលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ដី និងរយៈកម្ពស់នៃតំបន់ជាក់លាក់នោះ ដែលកម្ពុជាត្រូវពិចារណាមុននឹងយកពូជនេះមកសាកល្បងដាំដុះ។
លទ្ធផល និងវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍដំណាំឈើហូបផ្លែនៅតំបន់ខ្ពង់រាបនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងពីលក្ខណៈរូបសាស្ត្រ និងគុណភាពផ្លែនៃពូជខុសៗគ្នា នឹងជួយដល់កសិករ និងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជាក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសពូជដំណាំឱ្យស្របតាមស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ និងតម្រូវការទីផ្សារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Vegetative characters (លក្ខណៈលូតលាស់) | លក្ខណៈរូបសាស្ត្ររបស់រុក្ខជាតិដែលទាក់ទងនឹងការលូតលាស់ផ្នែករាងកាយ ដូចជាទំហំ ប្រវែង និងរូបរាងរបស់ស្លឹក មែក និងដើម ដែលមិនពាក់ព័ន្ធនឹងសរីរាង្គបន្តពូជ។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់ ទំហំខ្លួន ឬប្រវែងដៃជើងរបស់មនុស្ស ដើម្បីដឹងពីការលូតលាស់រាងកាយទូទៅ។ |
| Reproductive characters (លក្ខណៈបន្តពូជ) | លក្ខណៈរូបសាស្ត្រដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសរីរាង្គបន្តពូជរបស់រុក្ខជាតិ រួមមានទំហំផ្កា ចំនួនត្របកផ្កា លក្ខណៈលំអងផ្កា និងទំហំឬទម្ងន់នៃផ្លែនិងគ្រាប់។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលលក្ខណៈពិសេសនៃផ្កា និងផ្លែ ដើម្បីវាយតម្លៃពីសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតទិន្នផលនិងកូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ |
| Pollen viability (ភាគរយរស់នៃលំអងផ្កា) | សមត្ថភាពរបស់លំអងផ្កាឈ្មោលក្នុងការរស់រានមានជីវិត និងអាចបង្កកំណើតជាមួយកេសរញីបានជោគជ័យ ដែលគេអាចធ្វើតេស្តដឹងដោយការជ្រលក់ពណ៌ក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលគុណភាពមេជីវិតឈ្មោលថាមានសុខភាពល្អ និងមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់អាចបង្កកំណើតបានឬអត់។ |
| Total soluble solids / TSS (កម្រិតសារធាតុរំលាយសរុប) | រង្វាស់នៃបរិមាណសារធាតុរឹងដែលរលាយក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដែលភាគច្រើនតំណាងឱ្យកម្រិតជាតិស្ករសរុប និងត្រូវបានវាស់ដោយឧបករណ៍ Refractometer គិតជាភាគរយ ឬដឺក្រេប៊្រីក (Brix)។ | ដូចជាការភ្លក់ ឬវាស់កម្រិតភាពផ្អែមរបស់ទឹកផ្លែឈើ ដើម្បីដឹងថាវាមានជាតិស្ករច្រើនកម្រិតណា។ |
| Titration (ការត្រួតពិនិត្យកម្រិតអាស៊ីតដោយប្រើទីតរាស្យុង) | វិធីសាស្ត្រគីមីវិភាគនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដើម្បីកំណត់កំហាប់នៃអាស៊ីតសរុបនៅក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដោយប្រើប្រាស់សូលុយស្យុងបាស (ដូចជា NaOH) បន្តក់បន្តិចម្តងៗរហូតដល់ប្រតិកម្មឈានដល់ចំណុចអព្យាក្រឹត។ | ដូចជាការបន្ថែមទឹកស៊ីរ៉ូផ្អែមបន្តិចម្តងៗទៅក្នុងទឹកក្រូចឆ្មារជូរ រហូតទាល់តែបាត់ជាតិជូរ ដើម្បីគណនាថាទឹកក្រូចឆ្មារនោះជូរកម្រិតណា។ |
| Hand sugar refractometer (ឧបករណ៍វាស់ជាតិស្ករប្រភេទកាន់នឹងដៃ) | ឧបករណ៍អុបទិកខ្នាតតូចដែលប្រើសម្រាប់វាស់កម្រិតចំណាំងបែរនៃពន្លឺពេលឆ្លងកាត់ទឹកផ្លែឈើ ដើម្បីកំណត់កម្រិតភាគរយនៃជាតិស្ករ ឬសារធាតុរំលាយសរុប (TSS) ភ្លាមៗនៅនឹងកន្លែង។ | ដូចជាកែវពង្រីកពិសេសមួយ ដែលគ្រាន់តែបន្តក់ទឹកផ្លែឈើលើវា វានឹងប្រាប់យើងថាតើផ្លែឈើនោះផ្អែមកម្រិតណាភ្លាមៗ។ |
| Planimeter (ឧបករណ៍វាស់ក្រឡាផ្ទៃ) | ឧបករណ៍មេកានិច ឬអេឡិចត្រូនិកដែលគេប្រើសម្រាប់វាស់ក្រឡាផ្ទៃនៃរូបរាងមិនស្មើគ្នា ដូចជាទំហំក្រឡាផ្ទៃរបស់ស្លឹករុក្ខជាតិ ដោយគ្រាន់តែអូសចុងវាស់តាមគែមជុំវិញនៃរូបភាពនោះ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនស្កេនខ្នាតតូចដែលគ្រាន់តែអូសតាមគែមសន្លឹកសៀវភៅ វានឹងគណនាទំហំផ្ទៃក្រឡារបស់សៀវភៅនោះឱ្យយើងដឹងតែម្តង។ |
| Aceto-carmine staining (ការលាបពណ៌អាសេតូកាមីន) | បច្ចេកទេសជ្រលក់ពណ៌ក្នុងមីក្រូទស្សន៍ ដោយប្រើសារធាតុគីមី Aceto-carmine ដើម្បីធ្វើឱ្យកោសិកាដែលមានជីវិត (ដូចជាលំអងផ្កា) ប្តូរទៅជាពណ៌ក្រហម ដែលជួយឱ្យងាយស្រួលក្នុងការរាប់ចំនួនលំអងរស់ និងស្លាប់ (មិនប្រែពណ៌)។ | ដូចជាការចាក់ថ្នាំពណ៌ចូលទៅក្នុងហ្វូងត្រីក្នុងអាង ប្រសិនបើត្រីណានៅរស់វានឹងស៊ីថ្នាំពណ៌នោះហើយប្រែពណ៌ក្រហម ធ្វើឱ្យយើងងាយស្រួលរាប់ត្រីដែលរស់រានមានជីវិត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
