បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើការស្វែងរកលក្ខខណ្ឌដ៏ប្រសើរបំផុតដើម្បីផលិតអូលីហ្គោហ្វ្រុកតាន (Oligofructans) ដែលជាសារធាតុព្រីបាយអូទិក (Prebiotic) ដ៏មានប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាព តាមរយៈការបំប្លែងទឹកអំពៅស្រស់ដោយប្រើប្រាស់បាក់តេរី Bacillus subtilis TISTR001 ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើតេស្តបំប្លែងទឹកអំពៅក្នុងកម្រិតកំហាប់ pH សីតុណ្ហភាព និងសារធាតុចិញ្ចឹមផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីវាស់ស្ទង់សកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីម និងវាយតម្លៃទិន្នផលនៃផលិតផលដែលទទួលបាន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Fermentation at 30°C (Optimal Conditions) ការបំប្លែងនៅសីតុណ្ហភាព 30°C (លក្ខខណ្ឌល្អបំផុត) |
ផ្តល់សកម្មភាពអង់ស៊ីម Levansucrase ខ្ពស់បំផុត និងជំរុញការផលិតអូលីហ្គោហ្វ្រុកតានបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ ការប្រើប្រាស់ជាតិស្ករមានភាពសព្វជ្រុងជ្រោយ។ | ទាមទាររយៈពេលយូរ (រហូតដល់ ៨៤ ម៉ោង) ដែលអាចស៊ីភ្លើង និងបង្កើនថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការ។ | ទទួលបានទិន្នផលអូលីហ្គោហ្វ្រុកតាន 3.79% (w/v) និងផលិតភាព 0.045 g/L/h ។ |
| Fermentation at 37°C ការបំប្លែងនៅសីតុណ្ហភាព 37°C |
ជាសីតុណ្ហភាពដែលស័ក្តិសមសម្រាប់ការលូតលាស់ទូទៅរបស់កោសិកាបាក់តេរី Bacillus subtilis TISTR001 ។ | សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ធ្វើឱ្យសកម្មភាពអង់ស៊ីម Levansucrase ធ្លាក់ចុះ ដែលបណ្តាលឱ្យទិន្នផលនៃការផលិតមានកម្រិតទាប។ | ទិន្នផលអូលីហ្គោហ្វ្រុកតានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម 1.29% (w/v) ឯផលិតភាពបានត្រឹម 0.013 g/L/h ។ |
| Fermentation with full nutrient supplementation (Experiment 5) ការបំប្លែងដោយបន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹមពេញលេញ (ពិសោធន៍ទី៥) |
ជួយជំរុញសកម្មភាពអង់ស៊ីមយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងពន្លឿនការប្រើប្រាស់ជាតិស្ករស៊ូក្រូសអស់ទាំងស្រុងក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី។ | បង្កើនចំណាយលើការទិញសារធាតុចិញ្ចឹមបន្ថែម (ដូចជា Peptone និង Yeast extract) សម្រាប់ការផលិតទ្រង់ទ្រាយធំ។ | ផ្តល់អត្រានៃការទាញយកនិងបំប្លែងជាតិស្ករបានល្អបំផុត និងបង្កើតអង់ស៊ីមបានច្រើនជាងគេ។ |
| Fermentation without nutrient supplementation (Experiment 2) ការបំប្លែងដោយមិនបន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹម (ពិសោធន៍ទី២) |
ចំណាយដើមតិច ដោយសារមិនត្រូវការទិញសារធាតុគីមី ឬសារធាតុចិញ្ចឹមបន្ថែមសម្រាប់ដាក់ក្នុងទឹកអំពៅ។ | បាក់តេរីមិនអាចប្រើប្រាស់ជាតិស្ករស៊ូក្រូសអស់នោះទេ ដែលបន្សល់ទុកជាតិស្ករច្រើន ហើយសកម្មភាពអង់ស៊ីមក៏ខ្សោយ។ | បរិមាណអូលីហ្គោហ្វ្រុកតានផលិតបានតិចតួចបំផុត បើធៀបនឹងការបន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ សារធាតុចិញ្ចឹមបាក់តេរី និងប្រព័ន្ធវិភាគដែលមានភាពសុក្រឹត ដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពនៃការបំប្លែងនិងការវាស់ស្ទង់ត្រឹមត្រូវ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ទឹកអំពៅក្នុងស្រុករបស់គេ។ ដោយសារកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ លក្ខខណ្ឌកសិកម្ម និងប្រភេទពូជអំពៅស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសថៃ លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះអាចយកមកប្រៀបធៀប និងអនុវត្តនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងប្រសើរ ប៉ុន្តែអាចទាមទារការកែសម្រួលបន្តិចបន្តួចអាស្រ័យលើបរិមាណជាតិស្ករធម្មជាតិនៃពូជអំពៅខ្មែរ។
វិធីសាស្រ្តនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការកែច្នៃកសិផលឱ្យមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ ជាពិសេសក្នុងវិស័យចំណីអាហារសុខភាព។
ការអភិវឌ្ឍនិងអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះនឹងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកស្ទួយកសិ-ឧស្សាហកម្មកម្ពុជា និងកាត់បន្ថយការនាំចូលផលិតផល Prebiotic ពីបរទេស។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Oligofructans (អូលីហ្គោហ្វ្រុកតាន) | ជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាត ឬជាតិសរសៃ (Fiber) ដែលរាងកាយមនុស្សមិនអាចរំលាយនៅក្នុងក្រពះ ឬពោះវៀនតូចបាន ប៉ុន្តែវាធ្វើជាចំណីដ៏ល្អសម្រាប់បាក់តេរីមានប្រយោជន៍នៅក្នុងពោះវៀនធំ។ វាកើតចេញពីការតភ្ជាប់គ្នានៃម៉ូលេគុលស្ករហ្វ្រុកតូស។ | ដូចជាជីធម្មជាតិដែលយើងយកទៅដាក់ក្នុងដី ដើម្បីជួយឱ្យតែរុក្ខជាតិមានប្រយោជន៍ដុះលូតលាស់រឹងមាំ ដោយមិនចិញ្ចឹមស្មៅចង្រៃ។ |
| Prebiotics (ព្រីបាយអូទិក) | ជាសារធាតុអាហារ (ភាគច្រើនជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាតស្មុគស្មាញ) ដែលរាងកាយមិនអាចស្រូបយកបានដោយខ្លួនឯង តែវាដើរតួជាអាហារបំប៉នពិសេសសម្រាប់ជំរុញការលូតលាស់ និងសកម្មភាពរបស់មីក្រូសរីរាង្គល្អៗ (Probiotics) នៅក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ | ដូចជាចំណីពិសេសដែលគេផលិតឡើងសម្រាប់ឱ្យតែត្រីចិញ្ចឹមស៊ី ដើម្បីឱ្យត្រីនោះធំធាត់ល្អ ឯត្រីព្រៃធម្មតាមិនអាចស៊ីចំណីនេះបានទេ។ |
| Bacillus subtilis (បាក់តេរី Bacillus subtilis) | ជាប្រភេទបាក់តេរីមានប្រយោជន៍ និងមានសុវត្ថិភាពកម្រិតខ្ពស់ (GRAS) ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មចំណីអាហារ និងជីវបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីផលិតអង់ស៊ីម ឬបំប្លែងសារធាតុចិញ្ចឹម (ឧទាហរណ៍៖ ការធ្វើសណ្តែកផ្អាប់ ឬ ណាតូ)។ | ដូចជាមេចុងភៅដ៏ចំណានម្នាក់ ដែលអាចច្នៃវត្ថុធាតុដើមសាមញ្ញ (ទឹកអំពៅ) ទៅជាមុខម្ហូបលំដាប់ខ្ពស់និងមានតម្លៃថ្លៃ (សារធាតុព្រីបាយអូទិក)។ |
| Levansucrase (អង់ស៊ីមឡេវ៉ង់ស៊ូក្រាស) | ជាអង់ស៊ីម (Enzyme) ផលិតដោយបាក់តេរី ដែលមានតួនាទីកាត់ផ្តាច់ម៉ូលេគុលស្ករស៊ូក្រូស ហើយទាញយកតែផ្នែកស្ករហ្វ្រុកតូសទៅតភ្ជាប់គ្នាបង្កើតជាខ្សែច្រវាក់វែងៗហៅថា អូលីហ្គោហ្វ្រុកតាន។ | ដូចជាជាងកាត់ដេរដែលកាត់ផ្តាច់សម្លៀកបំពាក់ចាស់ៗ រួចយកបំណែកក្រណាត់ទាំងនោះមកដេរភ្ជាប់គ្នាជាខ្សែក្រវាត់ដ៏វែងមួយ។ |
| Brix (ប្រ៊ីក / រង្វាស់កំហាប់ជាតិស្ករ) | ជារង្វាស់ខ្នាតសម្រាប់វាស់កម្រិតកំហាប់នៃសារធាតុរឹង (ជាទូទៅគឺជាតិស្ករសុទ្ធ) ដែលរលាយនៅក្នុងអង្គធាតុរាវក្នុងបរិមាណ ១០០ក្រាម ដូចជាកម្រិតជាតិស្ករក្នុងទឹកផ្លែឈើ ឬទឹកអំពៅ។ | ដូចជារង្វាស់ប្រៃសាបនៃទឹកសម្លរ ប្រសិនបើលេខរង្វាស់ Brix កាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាទឹកនោះកាន់តែខាប់ និងមានជាតិស្ករកាន់តែច្រើន។ |
| Fructo-oligosaccharides / FOS (ហ្វ្រុកតូអូលីហ្គោសាការីត) | ជាប្រភេទស្ករខ្សែច្រវាក់ខ្លី ដែលមានបរិមាណកាឡូរីទាប (១ ទៅ ១.៥ កាឡូរីក្នុងមួយក្រាម) និងមិនធ្វើឱ្យកើនឡើងជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើយ ប៉ុន្តែវាផ្តល់ភាពផ្អែម និងជួយសម្រួលដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ | ដូចជាស្ករគ្រាប់ដែលញ៉ាំទៅមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ ប៉ុន្តែមិនធ្វើឱ្យយើងឡើងទម្ងន់ ឬខូចធ្មេញឡើយ។ |
| High Performance Liquid Chromatography / HPLC (ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វីអង្គធាតុរាវកម្រិតខ្ពស់) | ជាបច្ចេកវិទ្យាវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដ៏សុក្រឹត ដែលប្រើប្រាស់សំពាធខ្ពស់ដើម្បីបំបែក កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងវាស់បរិមាណសារធាតុនីមួយៗ (ដូចជាប្រភេទជាតិស្ករផ្សេងៗ) ដែលមានលាយឡំគ្នានៅក្នុងសូលុយស្យុងរាវ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនរាប់កាក់អូតូម៉ាទិក ដែលអាចបែងចែកនិងប្រាប់យើងច្បាស់ថាមានកាក់ប្រភេទណាខ្លះ (១០០រៀល ៥០០រៀល) និងមានចំនួនប៉ុន្មានក្នុងកញ្ចប់លាយឡំគ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖