បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃពីប្រសិទ្ធភាពនៃសារធាតុគីមី Paclobutrazol ក្នុងការជំរុញការចេញផ្កាមុនរដូវ និងការកែលម្អទិន្នផលព្រមទាំងគុណភាពផ្លែរបស់ធុរេនពូជចានី (Chanee)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវត្រូវបានបែងចែកជា ៣ ពិសោធន៍ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដោយធ្វើការបាញ់ថ្នាំលើស្លឹកដើម្បីវាយតម្លៃពីឥទ្ធិពលនៃពេលវេលាបាញ់ ទីតាំងបាញ់លើដើម និងអាយុរបស់ដើមធុរេន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control (No Paclobutrazol applied) មិនប្រើសារធាតុគីមីប៉ាក្លូប៊ុយត្រាហ្សូល (Control) |
ដើមធុរេនលូតលាស់តាមធម្មជាតិ ទងផ្លែមានប្រវែងវែងល្អកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការខូចទ្រង់ទ្រាយផ្លែដោយសារការប្រជ្រៀតគ្នា ហើយដើមវ័យក្មេងអាចផ្តល់ផ្លែមានទំហំធំ។ | អាំងតង់ស៊ីតេនៃការចេញផ្កា (ចំនួនមែកដែលមានផ្កា) មានកម្រិតទាបជាងបើប្រៀបធៀបនឹងដើមដែលបានប្រើថ្នាំ។ | អត្រាមែកចេញផ្កាមានពី ៨៣% ទៅ ៩៣% និងប្រវែងទងផ្លែមធ្យមពី ៥.៣ ទៅ ៦.២ សង់ទីម៉ែត្រ។ |
| Foliar Spray of Paclobutrazol (500-1000 ppm) ការបាញ់ថ្នាំប៉ាក្លូប៊ុយត្រាហ្សូលលើស្លឹក និងមែក (Foliar Spray) |
បង្កើនភាគរយនៃមែកដែលចេញផ្កាបានយ៉ាងខ្ពស់ និងជួយគ្រប់គ្រងទំហំផ្លែឲ្យនៅកម្រិតមធ្យម (០.៥-១.០ គីឡូក្រាម) ដែលត្រូវប៉ាន់សម្រាប់ទីផ្សារនាំចេញ។ | មិនអាចជំរុញការចេញផ្កាមុនរដូវ (Off-season flowering) បានទេ ហើយវាធ្វើឲ្យទងផ្លែខ្លីដែលអាចបណ្តាលឲ្យផ្លែប្រជ្រៀតគ្នាខូចរាង។ ការស្រូបយកថ្នាំតាមស្លឹកមានកម្រិតទាប។ | អត្រាមែកចេញផ្កាកើនឡើងដល់ ៩៦-៩៧% ប៉ុន្តែប្រវែងទងផ្លែថយចុះមកត្រឹម ៤.៩-៥.៤ សង់ទីម៉ែត្រ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារនូវធនធានកសិកម្ម និងឧបករណ៍មូលដ្ឋានមួយចំនួន ព្រមទាំងការយល់ដឹងពីបច្ចេកទេសលាយថ្នាំ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងចម្ការឯកជនមួយក្នុងខេត្តរ៉ាក់យ៉ង (Rayong) ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតតែទៅលើធុរេនពូជចានី (Chanee)។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសតំបន់ដាំធុរេនដូចជា ខេត្តកំពត កែប និងត្បូងឃ្មុំ ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមានភាពស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែវាប្រហែលជាមានប្រតិកម្មខុសគ្នាប្រសិនបើអនុវត្តលើពូជផ្សេងដូចជា ម៉ាន់ថង (Monthong)។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំ Paclobutrazol នេះមានសក្តានុពលក្នុងការអនុវត្តនៅកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនបរិមាណផ្កា និងគ្រប់គ្រងទំហំផ្លែសម្រាប់ការនាំចេញ។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ប៉ាក្លូប៊ុយត្រាហ្សូលតាមការបាញ់លើស្លឹកមិនអាចជំរុញឲ្យធុរេនចេញផ្កាមុនរដូវនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ប្រសើរមួយសម្រាប់ការបង្កើនបរិមាណផ្កា និងគ្រប់គ្រងទំហំផ្លែឱ្យត្រូវនឹងស្តង់ដារទីផ្សារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| paclobutrazol (ប៉ាក្លូប៊ុយត្រាហ្សូល) | ជាសារធាតុគីមីម្យ៉ាង (Plant Growth Regulator) ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យកសិកម្មដើម្បីទប់ស្កាត់ការលូតលាស់ផ្នែកស្លឹក និងមែក ហើយជំរុញឲ្យរុក្ខជាតិចេញផ្កាខុសរដូវ ឬបង្កើនបរិមាណផ្កា។ វាធ្វើការដោយកាត់បន្ថយការផលិតអរម៉ូនលូតលាស់ (Gibberellin) នៅក្នុងរុក្ខជាតិ។ | ដូចជាហ្វ្រាំងឡានដែលបន្ថយល្បឿនលូតលាស់មែកធាងរុក្ខជាតិ ដើម្បីឲ្យដើមឈើផ្តោតកម្លាំងទៅលើការបញ្ចេញផ្កាវិញ។ |
| foliar spray (ការបាញ់ថ្នាំលើស្លឹក) | គឺជាបច្ចេកទេសនៃការផ្តល់ជី ឬថ្នាំកសិកម្មជាទម្រង់រាវ ដោយបាញ់ដោយផ្ទាល់ទៅលើស្លឹករុក្ខជាតិ ដើម្បីឲ្យរុក្ខជាតិស្រូបយកសារធាតុទាំងនោះតាមរយៈរន្ធខ្យល់តូចៗនៅលើស្លឹក (Stomata) ចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធកោសិកា។ | ដូចជាការលាបថ្នាំលើស្បែកមនុស្ស ដើម្បីឲ្យថ្នាំជ្រាបចូលទៅក្នុងខ្លួនលឿន ជាជាងការលេបចូលពោះ។ |
| soil drench (ការស្រោចថ្នាំតាមគល់) | គឺជាការលាយសារធាតុគីមី ឬជីទៅក្នុងទឹក រួចស្រោចជុំវិញគល់រុក្ខជាតិ ដើម្បីឲ្យប្រព័ន្ធឫសរបស់វាស្រូបយកសារធាតុទាំងនោះបញ្ជូនទៅកាន់ដើម មែក និងស្លឹកតាមរយៈបំពង់ទឹករុក្ខជាតិ។ | ដូចជាការឲ្យចំណីអាហារឬថ្នាំទៅមនុស្សតាមរយៈការទទួលទានតាមមាត់ ដើម្បីឲ្យក្រពះពោះវៀនស្រូបយក។ |
| surfactant (សារធាតុជំនួយការតោងជាប់) | ជាសារធាតុគីមីបន្ថែមដែលគេលាយជាមួយថ្នាំកសិកម្ម ដើម្បីបំបែកកម្លាំងស្អិតរបស់ទឹក (Surface tension) ជួយឲ្យទឹកថ្នាំអាចសាយភាយបានល្អ និងតោងជាប់ផ្ទៃស្លឹករុក្ខជាតិបានយូរដោយមិនងាយរអិលធ្លាក់ចុះមកដីវិញ។ | ដូចជាសាប៊ូដែលជួយរំលាយជាតិខ្លាញ់ និងធ្វើឲ្យទឹកអាចជ្រាបចូលសម្លៀកបំពាក់បានសព្វល្អនៅពេលបោកគក់។ |
| floral bud differentiation (ការផ្ដុំរូបរាងជាត្រួយផ្កា) | ជាដំណាក់កាលផ្លាស់ប្តូរខាងក្នុងនៃកោសិការុក្ខជាតិ ដែលត្រួយធម្មតាចាប់ផ្តើមប្រែក្លាយខ្លួនទៅជាត្រួយផ្កា ក្រោមឥទ្ធិពលនៃអរម៉ូន ឬអាកាសធាតុ មុនពេលដែលយើងអាចមើលឃើញវាលេចចេញជាផ្កាពិតប្រាកដនៅខាងក្រៅ។ | ដូចជាការធ្វើប្លង់ និងចាក់គ្រឹះសាងសង់ផ្ទះ មុនពេលដែលយើងមើលឃើញជញ្ជាំងផ្ទះលេចជារូបរាងឡើង។ |
| total soluble solids (TSS) (កម្រិតជាតិស្ករសរុប) | ជារង្វាស់សម្រាប់កំណត់បរិមាណសារធាតុរឹងដែលរលាយក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដែលភាគច្រើនបំផុតគឺជាជាតិស្ករ (Sucrose, Fructose)។ នៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម វាត្រូវបានគេប្រើដើម្បីវាស់កម្រិតភាពផ្អែម និងភាពទុំល្អនៃផ្លែឈើ។ | ដូចជាការភ្លក់កម្រិតភាពផ្អែមនៃទឹកស្ករ ដើម្បីដឹងថាតើយើងបានដាក់ស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាចូលក្នុងទឹកនោះ។ |
| endogenous hormonal level (កម្រិតអរម៉ូនធម្មជាតិក្នុងដើម) | ជាបរិមាណនៃសារធាតុអរម៉ូនដែលរុក្ខជាតិផលិតឡើងដោយខ្លួនឯងពីធម្មជាតិ ដើម្បីគ្រប់គ្រងការលូតលាស់ ការចេញផ្កា និងការបញ្ចេញផ្លែ ដោយឆ្លើយតបទៅនឹងកត្តាអាកាសធាតុ និងអាយុកាលរបស់វា។ | ដូចជាអរម៉ូនក្នុងរាងកាយមនុស្សដែលកំណត់ការលូតលាស់កម្ពស់ ឬភាពពេញវ័យតាមធម្មជាតិដោយមិនបាច់លេបថ្នាំ។ |
| gibberellic acid (អាស៊ីតហ្គីបបេរ៉េលីក) | ជាអរម៉ូនលូតលាស់ម្យ៉ាងរបស់រុក្ខជាតិដែលជំរុញការលូតវែងនៃកោសិកា។ គេជារឿយៗប្រើវាជាថ្នាំបាញ់បន្ថែមដើម្បីពន្លូតទងផ្លែឈើ ឬធ្វើឲ្យផ្លែមានទំហំធំ និងកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលធ្វើឲ្យក្រិនរបស់សារធាតុ Paclobutrazol។ | ដូចជាវីតាមីន ឬថ្នាំបំប៉នដែលជួយកុមារឲ្យឆាប់លូតកម្ពស់លឿនជាងធម្មតា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
