បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មកែច្នៃផ្លែត្នោត ដោយស្វែងរកវិធីសាស្រ្តប្រើប្រាស់ទឹកលាងសាច់ផ្លែត្នោតឡើងវិញ ដើម្បីបង្កើតជាសារធាតុផ្សំដែលមានតម្លៃបន្ថែមសម្រាប់ផលិតផលអាហារ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តចម្រាញ់យកសារធាតុប៉ិចទីន និងការធ្វើតេស្តគុណភាពវាយនភាពលើផលិតផលនំត្នោត ដោយរួមមាន៖
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control (No Pectin, No Calcium) នំត្នោតធម្មតា (មិនបន្ថែមប៉ិចទីន និងគ្មានកាល់ស្យូម) |
ងាយស្រួលធ្វើតាមរូបមន្តប្រពៃណី មិនត្រូវការធាតុផ្សំបន្ថែម និងចំណាយតិច។ | គុណភាពវាយនភាពមានកម្រិតធម្មតា ងាយប្រែពណ៌នៅពេលចំហុយ និងមិនសូវមានមាឌធំ (Specific volume)។ | មានភាពរឹង 2.59 N, មាឌជាក់លាក់ 2.08 mL/g និងសន្ទស្សន៍ភាពយឺតត្រឹម 0.83។ |
| Adding Calcium only (Ca-136, Ca-272) ការបន្ថែមតែកាល់ស្យូមដោយគ្មានប៉ិចទីន |
អាចបង្កើនបរិមាណសារធាតុរ៉ែកាល់ស្យូមនៅក្នុងចំណីអាហារ។ | ធ្វើឱ្យនំឡើងរឹងខ្លាំង បាត់បង់ភាពផុយស្រួយនៃផ្ទៃ និងមាឌរួញតូចជាងមុនយ៉ាងខ្លាំង។ | ភាពរឹងកើនឡើងដល់ 41.07 N (សម្រាប់ Ca-272) និងមាឌជាក់លាក់ធ្លាក់ចុះដល់ 0.88 mL/g។ |
| Adding Crude Pectin Powder (CPP) + Calcium ការបន្ថែមម្សៅប៉ិចទីនឆៅ (CPP) រួមជាមួយកាល់ស្យូម |
ធ្វើឱ្យនំទន់ល្អ បង្កើនភាពយឺត ការពារការប្រែពណ៌ និងប្រើប្រាស់កាកសំណល់ឡើងវិញ (តម្លៃប្រហែល ០.២០ ដុល្លារ/ក្រាម)។ | ទាមទារឱ្យមានដំណើរការទាញយកដោយប្រើអេតាណុល និងតម្រូវឱ្យមានប្រព័ន្ធកែច្នៃអេតាណុលប្រើឡើងវិញដើម្បីចំណេញថ្លៃដើម។ | ភាពរឹងថយចុះមកនៅត្រឹម 1.07 N, សន្ទស្សន៍ភាពយឺតកើនដល់ 0.93 និងមាឌជាក់លាក់កើនដល់ 2.33 mL/g។ |
| Adding Commercial Pectin (COM) + Calcium ការបន្ថែមម្សៅប៉ិចទីនពាណិជ្ជកម្ម (COM) រួមជាមួយកាល់ស្យូម |
ផ្តល់គុណភាពវាយនភាពនំល្អ និងងាយស្រួលរកទិញស្រាប់នៅលើទីផ្សារ។ | មានតម្លៃថ្លៃជាង (០.២៩ ដុល្លារ/ក្រាម) ធៀបនឹងការចម្រាញ់ខ្លួនឯង និងមិនបានចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាកាកសំណល់កសិកម្ម។ | លទ្ធផលប្រហាក់ប្រហែលនឹង CPP ដោយភាពរឹងស្ថិតនៅចន្លោះ 0.80 N ទៅ 2.12 N អាស្រ័យលើកម្រិតកាល់ស្យូម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការចំណាយធំបំផុតនៅក្នុងការសិក្សានេះគឺទៅលើសារធាតុរំលាយ (អេតាណុល) សម្រាប់ការទាញយកប៉ិចទីន ដែលឯកសារបញ្ជាក់ថាត្រូវតែមានប្រព័ន្ធកែច្នៃអេតាណុលប្រើប្រាស់ឡើងវិញទើបទទួលបានប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ច (តម្លៃប៉ាន់ស្មាន ០.២០ ដុល្លារ ក្នុងមួយក្រាមប៉ិចទីន)។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅខេត្តសុផាន់បុរី ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ផ្លែត្នោតប្រភេទ Borassus flabellifer L. ដែលដុះនៅតំបន់នោះ។ ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ភូមិសាស្ត្រ និងប្រភេទពូជដើមត្នោតនៅប្រទេសថៃមានភាពដូចគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅកម្ពុជាដោយមិនមានគម្លាតទិន្នន័យ (Data bias) ដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភនោះទេ។
វិធីសាស្ត្រចម្រាញ់ប៉ិចទីនពីកាកសំណល់ត្នោតនេះ មានសក្តានុពលខ្លាំង និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់បរិបទប្រទេសកម្ពុជា ដែលដើមត្នោតជារុក្ខជាតិជាតិ។
ការទាញយកប៉ិចទីនមេតូស៊ីលទាបពីកាកសំណល់ត្នោត មិនត្រឹមតែជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្តល់នូវសារធាតុផ្សំធម្មជាតិដែលមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់លើកកម្ពស់គុណភាពផលិតផលអាហារក្នុងស្រុក។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Low methoxyl pectin (ប៉ិចទីនមេតូស៊ីលទាប) | ជាប្រភេទសារធាតុប៉ូលីសាខារ៉ាយ (Polysaccharide) ឬប៉ិចទីនដែលមានកម្រិតអេស្ទែរកម្មទាបជាង ៥០%។ លក្ខណៈពិសេសរបស់វាគឺអាចបង្កើតជាទម្រង់ជែល (Gel) បានដោយគ្រាន់តែមានវត្តមានអ៊ីយ៉ុងកាល់ស្យូម ដោយមិនតម្រូវឱ្យមានជាតិស្ករច្រើន ឬអាស៊ីតនោះទេ ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ផលិតម្ហូបអាហារកាត់បន្ថយជាតិស្ករ។ | ដូចជាស៊ីម៉ងត៍ដែលអាចកកជាប់គ្នាបានដោយគ្រាន់តែលាយជាមួយទឹក (កាល់ស្យូម) ដោយមិនចាំបាច់ត្រូវមានខ្សាច់ច្រើន (ស្ករ) នោះទេ។ |
| Degree of esterification (កម្រិតអេស្ទែរកម្ម) | ជាភាគរយនៃក្រុមការបុកស៊ីល (Carboxyl groups) នៅក្នុងម៉ូលេគុលប៉ិចទីនដែលបានភ្ជាប់ជាមួយនឹងមេតាណុល។ កម្រិតនេះជាអ្នកកំណត់ថាតើប៉ិចទីននោះត្រូវការលក្ខខណ្ឌអ្វីខ្លះ (ដូចជាស្ករ ឬកាល់ស្យូម) ដើម្បីអាចកកជាជែលបាន។ | ដូចជាកម្រិតនៃភាពស្អិតរបស់បង់កាវកម្រិតទាប ឬខ្ពស់ ដែលកំណត់ថាតើវាត្រូវការកម្លាំងសង្កត់ប៉ុណ្ណា ឬកត្តាអ្វីខ្លះដើម្បីឱ្យវាអាចបិទជាប់គ្នាបានល្អ។ |
| Rheological properties (លក្ខណៈរេអូឡូស៊ី) | ជាការសិក្សាផ្នែករូបវិទ្យាទៅលើរបៀបដែលវត្ថុធាតុហូរ ឬខូចទ្រង់ទ្រាយនៅពេលមានកម្លាំងសង្កត់ទៅលើវា ជាពិសេសសម្រាប់សារធាតុដែលមានលក្ខណៈពាក់កណ្តាលរាវពាក់កណ្តាលរឹង ដូចជាសូលុយស្យុងប៉ិចទីន ឬម្សៅនំជាដើម។ | ដូចជាការសិក្សាពីភាពខុសគ្នារវាងការហូរចុះនៃទឹកឃ្មុំ និងទឹកធម្មតា នៅពេលដែលយើងចាក់វាចេញពីដប និងកម្រិតខាប់របស់វានៅពេលយើងកូរ។ |
| Storage modulus (ម៉ូឌុលស្តុកទុក ឬ G') | ជារង្វាស់នៃថាមពលដែលត្រូវបានស្តុកទុកនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធនៃវត្ថុធាតុ នៅពេលវាទទួលរងកម្លាំង។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ ការកើនឡើងនៃតម្លៃ G' បង្ហាញថាសូលុយស្យុងបានប្រែក្លាយពីលក្ខណៈរាវ ទៅជាមានទម្រង់ជារចនាសម្ព័ន្ធជែល (ភាពរឹង និងយឺត)។ | ដូចជារង្វាស់នៃភាពរឹងមាំរបស់ចាហួយ ដែលវាស់ថាតើវាអាចទប់ទល់ និងត្រលប់មករាងដើមវិញបានកម្រិតណាពេលយើងយកម្រាមដៃសង្កត់វា។ |
| Specific volume (មាឌជាក់លាក់) | ជាផលធៀបរវាងមាឌ (ទំហំ) របស់ផលិតផលទៅនឹងទម្ងន់របស់វា (mL/g)។ សម្រាប់នំ មាឌជាក់លាក់កាន់តែខ្ពស់មានន័យថានំមានសភាពកាន់តែស្រាល ផុយ និងមានរន្ធខ្យល់ច្រើននៅខាងក្នុង ដែលធ្វើឱ្យវាយនភាពនំកាន់តែល្អ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបរវាងនំប៉័ងដែលឡើងប៉ោងល្អ (ទំហំធំតែស្រាល) និងនំប៉័ងដែលតាន់ (ទំហំតូចតែធ្ងន់) ទោះបីជាប្រើម្សៅក្នុងបរិមាណដូចគ្នាក៏ដោយ។ |
| Springiness index (សន្ទស្សន៍ភាពយឺត) | ជាប៉ារ៉ាម៉ែត្រសម្រាប់វាស់វាយនភាព ដែលបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់ផលិតផលអាហារ (ដូចជានំ) ក្នុងការលោតត្រលប់មកកម្ពស់ដើមវិញ បន្ទាប់ពីវាត្រូវបានគេសង្កត់ឱ្យខូចទ្រង់ទ្រាយលើកទីមួយរួច។ | ដូចជាអេប៉ុងលាងចាន ដែលអាចលោតត្រលប់មករាងដើមវិញភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីយើងច្របាច់វារួច។ |
| Water activity (សកម្មភាពទឹក ឬ aw) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណទឹក "សេរី" ដែលមិនបានចងភ្ជាប់ជាមួយនឹងសារធាតុផ្សំផ្សេងៗនៅក្នុងចំណីអាហារ។ វាជាកត្តាសំខាន់បំផុតដែលកំណត់ពីលទ្ធភាពនៃការលូតលាស់របស់មេរោគ និងអាយុកាលរក្សាទុករបស់ផលិតផល។ | ដូចជាការស្វែងរកបរិមាណទឹកដែលនៅ "ទំនេរ" នៅក្នុងម្ហូប ដែលមេរោគអាចយកទៅផឹកនិងប្រើប្រាស់ដើម្បីលូតលាស់ និងធ្វើឱ្យម្ហូបនោះឆាប់ផ្អូមបាន។ |
| Fourier-transform infrared spectroscopy (វិសាលគមអ៊ិនហ្វ្រារ៉េដបំប្លែងហ្វូរីយ៉េ ឬ FTIR) | ជាបច្ចេកទេសវិភាគដែលប្រើប្រាស់កាំរស្មីអ៊ិនហ្វ្រារ៉េដ ដើម្បីស្វែងយល់ពីចំណងគីមី និងក្រុមមុខងារ (Functional groups) របស់ម៉ូលេគុល ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវអាចបញ្ជាក់ពីអត្តសញ្ញាណរបស់សារធាតុ (ដូចជាការបញ្ជាក់ថាម្សៅនោះជាប៉ិចទីនមែនឬមិនមែន)។ | ដូចជាការថតកាំរស្មីអ៊ិច (X-ray) ដើម្បីមើលរចនាសម្ព័ន្ធឆ្អឹងនៅខាងក្នុងរាងកាយអញ្ចឹងដែរ ប៉ុន្តែនេះគឺសម្រាប់ឆ្លុះមើលរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុលរបស់វត្ថុធាតុ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
