បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស៊ើបអង្កេតពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់សូលុយស្យុងកៅស៊ូប៉ារ៉ា (ប៉ូលីមែរធម្មជាតិ) ជាជម្រើសចំណាយទាបជំនួសសារធាតុគីមី ដើម្បីគ្រប់គ្រងជំងឺផ្សិត និងវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់របស់វាទៅលើសរីរវិទ្យា និងទិន្នផលនៃដំណាំទំពាំងបាយជូរ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តជាពីរដំណាក់កាលគឺរដូវវស្សា និងរដូវប្រាំង ដោយបាញ់សូលុយស្យុងកៅស៊ូប៉ារ៉ាក្នុងកំហាប់ផ្សេងៗគ្នា (០ ដល់ ៥%) លើពូជទំពាំងបាយជូរពីរប្រភេទផ្សេងគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Water Application (Control Baseline) ការបាញ់ទឹកធម្មតា (វត្ថុបញ្ជា) |
មិនចំណាយថវិកា និងងាយស្រួលអនុវត្តបំផុត។ មិនមានផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការការពារជំងឺផ្សិត ហើយក៏មិនមានឥទ្ធិពលជំរុញទិន្នផល ឬភាពផ្អែមរបស់ទំពាំងបាយជូរឡើយ។ | អត្រាជាប់ផ្លែ (Fruit set) មានកម្រិតទាបត្រឹម ២៨.២៤% និងមានអត្រាកើតជំងឺផ្សិតខ្ពស់រហូតដល់ ៧៣.៩០%។ |
| 5% Para Rubber Solution ការប្រើប្រាស់សូលុយស្យុងកៅស៊ូប៉ារ៉ាកំហាប់ ៥% |
ជួយបង្កើនអត្រាជាប់ផ្លែបានយ៉ាងខ្ពស់ និងបង្កើនបរិមាណសារធាតុរឹងរលាយ (ភាពផ្អែម) នៃផ្លែ។ វាជាវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិដែលជួយកាត់បន្ថយរំហួតទឹកបានខ្លះៗ។ | ធ្វើឱ្យសាច់ទំពាំងបាយជូរប្រែជាទន់ជាងមុន និងមិនអាចកម្ចាត់ជំងឺផ្សិតបានទាំងស្រុងនោះទេ (ត្រឹមពន្យារពេលការកកើតស្ប៉ូរ៉ង់បាន១ថ្ងៃ)។ | អត្រាជាប់ផ្លែកើនដល់ ៨០.៩២% និងកម្រិតភាពផ្អែម (SSC) កើនដល់ ១៥.៧៦% ប៉ុន្តែភាពរឹងរបស់ផ្លែធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ០.៤៨ គីឡូក្រាម។ |
| Chemical Fungicide (Dithane M 45) ការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់ផ្សិតគីមី (Dithane M 45) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការគ្រប់គ្រង និងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺផ្សិតស្លឹក (Downy mildew) លើដំណាំទំពាំងបាយជូរ។ | ជាសារធាតុគីមីដែលអាចបន្សល់ទុកនូវសំណល់ពុល ប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងតម្រូវឱ្យចំណាយថវិកាខ្ពស់ក្នុងការទិញ។ | អាចបញ្ឈប់ការកកើតស្ប៉ូរ៉ង់នៃផ្សិត Plasmopara viticola បានទាំងស្រុងចាប់ពីថ្ងៃទី២ ក្រោយពេលបាញ់ថ្នាំរួច។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្រ្តនេះទាមទារវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិដែលអាចរកបានក្នុងស្រុក ព្រមទាំងឧបករណ៍វិភាគកសិកម្មមួយចំនួននៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តនគរបឋម ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើពូជទំពាំងបាយជូរ 'White Malaga' និង 'Cardinal'។ អាកាសធាតុត្រូពិចនៅក្នុងតំបន់នេះគឺស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ ពិសេសសម្រាប់កសិករកម្ពុជាដែលកំពុងស្វែងរកដំណោះស្រាយចំណាយទាបពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិដើម្បីបង្កើនទិន្នផល និងទប់ទល់ជំងឺផ្សិតក្នុងរដូវវស្សា។
ការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកសាកល្បងអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យកសិកម្មរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់ការដាំដុះដំណាំទំពាំងបាយជូរ។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ជ័ររាវកៅស៊ូប៉ារ៉ាគឺជាជម្រើសបឋមដ៏មានសក្តានុពលមួយសម្រាប់ការបង្កើនទិន្នផល និងគុណភាពទំពាំងបាយជូរ ទោះបីជាវាមិនអាចជំនួសថ្នាំសម្លាប់ផ្សិតគីមីបាន១០០% ក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺ Downy mildew ក៏ដោយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Transpiration (រំហួតទឹកពីសរីរាង្គរុក្ខជាតិ) | ជាដំណើរការដែលទឹករំហួតចេញពីរុក្ខជាតិទៅក្នុងបរិយាកាស ភាគច្រើនតាមរយៈរន្ធតូចៗនៅលើផ្ទៃស្លឹកដែលហៅថាស្តូម៉ាត (stomata) ដើម្បីជួយទាញទឹកពីឫសមកចិញ្ចឹមដើម។ | ដូចជាការបែកញើសរបស់មនុស្សនៅពេលក្តៅ ដើម្បីធ្វើឱ្យរាងកាយត្រជាក់ និងបញ្ចេញជាតិទឹកពីក្នុងខ្លួន។ |
| Downy mildew (ជំងឺផ្សិតសីរា ឬផ្សិតម្សៅ) | ជាជំងឺម្យ៉ាងបង្កឡើងដោយមេរោគផ្សិត Plasmopara viticola ដែលបំផ្លាញស្លឹក និងផ្លែទំពាំងបាយជូរ ធ្វើឱ្យមានស្នាមអុចៗពណ៌លឿងនៅលើស្លឹក និងដុះសរសៃផ្សិតពណ៌សនៅផ្នែកខាងក្រោមស្លឹកនារដូវវស្សា។ | ដូចជាជំងឺផ្តាសាយធំដែលឆ្លងលឿននៅរដូវភ្លៀង ធ្វើឱ្យដើមឈើចុះខ្សោយ និងខូចផល។ |
| Sporangiophore (ទងបង្កើតស្ប៉ឺផ្សិត) | ជារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ផ្សិតដែលដុះលូតលាស់ចេញមកក្រៅ (ជាទូទៅតាមរន្ធស្តូម៉ាតរបស់ស្លឹក) ដើម្បីបង្កើត និងបញ្ចេញស្ប៉ឺ (spores) សម្រាប់ការបន្តពូជ និងការឆ្លងរាលដាលទៅដើមរុក្ខជាតិផ្សេងទៀត។ | ដូចជាដើមផ្កាដែលលូតចេញមកដើម្បីបញ្ចេញលម្អងហើរតាមខ្យល់ទៅបង្កាត់ពូជនៅកន្លែងផ្សេង។ |
| Fruit set (ការជាប់ផ្លែ) | ជាដំណាក់កាលដែលផ្ការបស់រុក្ខជាតិប្រែខ្លួនទៅជាកូនផ្លែបានសម្រេច បន្ទាប់ពីការបង្កកំណើត (លម្អង) រួចរាល់។ អត្រាជាប់ផ្លែខ្ពស់មានន័យថាផ្កាភាគច្រើនមិនជ្រុះ និងប្រែជាផ្លែ។ | ដូចជាការប្រែក្លាយពីពងមាន់ដែលបង្កកំណើតរួច ទៅជាកូនមាន់នៅក្នុងសំបកដោយជោគជ័យ។ |
| Soluble solid content (បរិមាណសារធាតុរឹងរលាយ ឬកម្រិតភាពផ្អែម) | ជារង្វាស់ទម្ងន់នៃសារធាតុដែលរលាយក្នុងទឹកផ្លែឈើ (គិតជាភាគរយ) ដែលភាគច្រើនតំណាងឱ្យបរិមាណជាតិស្ករសរុប និងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីវាយតម្លៃភាពផ្អែម និងកម្រិតភាពទុំរបស់ផ្លែទំពាំងបាយជូរ។ | ដូចជាការវាស់ថាតើយើងបានដាក់ស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាទៅក្នុងកែវទឹកក្រូចឆ្មារ ដើម្បីដឹងថាវាផ្អែមកម្រិតណា។ |
| Phytotoxicity (ការពុលលើរុក្ខជាតិ) | ជាឥទ្ធិពលពុលដែលបង្កឡើងដោយការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី ឬថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតខុសកម្រិត ដែលធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិរលាកស្លឹក ក្រិន លូតលាស់មិនល្អ ឬងាប់។ | ដូចជាការលាបឡេលើស្បែកខុសប្រភេទ ឬច្រើនពេក ដែលធ្វើឱ្យស្បែករបស់យើងរលាកក្រហម។ |
| Natural polymer (ប៉ូលីមែរធម្មជាតិ) | ជាម៉ូលេគុលខ្សែវែងដែលកើតឡើងដោយធម្មជាតិ (ដូចជាជ័រកៅស៊ូប៉ារ៉ា) ដែលត្រូវបានប្រើក្នុងកសិកម្មដើម្បីបង្កើតជាស្រទាប់ស្តើងរុំព័ទ្ធស្លឹកឈើ សម្រាប់ការពារការបាត់បង់ជាតិទឹក ឬទប់ស្កាត់ការជ្រៀតចូលនៃមេរោគផ្សិត។ | ដូចជាការប្រើស្លឹកចេក ឬថង់ប្លាស្ទិកមករុំនំដើម្បីកុំឱ្យវាស្ងួត និងការពារពីធូលីដីនៅខាងក្រៅ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
