បញ្ហា (The Problem)៖ ការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិច (Antibiotics) ក្នុងចំណីសត្វទាមទារឱ្យមានការស្វែងរកសារធាតុបន្ថែមពីធម្មជាតិដើម្បីជំរុញការលូតលាស់ និងធានាសុវត្ថិភាពសាច់សត្វសម្រាប់អ្នកបរិភោគ។ ហេតុនេះ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់រុក្ខជាតិឱសថចម្រុះជាសារធាតុបន្ថែមក្នុងចំណីជ្រូក។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការពិសោធន៍លើជ្រូកកាត់ចំនួន ៤៨ ក្បាល ដោយផ្តល់ចំណីដែលមានលាយម្សៅរុក្ខជាតិឱសថក្នុងកម្រិតផ្សេងៗគ្នា រយៈពេល ១៥ សប្តាហ៍ ដើម្បីវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់ និងគុណភាពសាច់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Basal Diet (Control - T0) របបចំណីស្តង់ដារ (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ T0) |
ងាយស្រួលអនុវត្ត និងចំណាយតិចលើការរៀបចំចំណី ព្រោះមិនត្រូវការលាយម្សៅរុក្ខជាតិបន្ថែមឡើយ។ | កម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុល (Cholesterol) ក្នុងសាច់មានកម្រិតខ្ពស់ជាង និងមិនមានការលើកកម្ពស់បរិមាណប្រូតេអ៊ីនបន្ថែមពីធម្មជាតិទេ។ | សាច់ជ្រូកមានកម្រិតប្រូតេអ៊ីនត្រឹម ២២.៧% និងកូឡេស្តេរ៉ុល ៦០.១ mg/100g ឯទម្ងន់ខ្លួនចុងក្រោយគឺ ១០៤.៣ គីឡូក្រាម។ |
| Dietary Supplementation with 60g/kg Medicinal Plant Powder (T60) ការបន្ថែមម្សៅរុក្ខជាតិឱសថ ៦០ក្រាម/គីឡូក្រាម ក្នុងចំណី (T60) |
ជួយបង្កើនកម្រិតប្រូតេអ៊ីន និងកាត់បន្ថយកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុលក្នុងសាច់ជ្រូកយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ព្រមទាំងអាចកាត់បន្ថយកម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នង (Backfat thickness)។ | ទាមទារការចំណាយពេល និងកម្លាំងពលកម្មបន្ថែមក្នុងការប្រមូល សម្ងួត និងកិនរុក្ខជាតិឱសថជាច្រើនប្រភេទដើម្បីលាយបញ្ចូលគ្នា។ | កម្រិតប្រូតេអ៊ីនកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ (P=0.02) ដល់ ២៤.១% និងកូឡេស្តេរ៉ុលថយចុះ (P=0.04) មកត្រឹម ៥៤.១ mg/100g ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់អត្រាលូតលាស់ទូទៅ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាឯកសារមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីតម្លៃជាទឹកប្រាក់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែការអនុវត្តវិធីសាស្រ្តនេះទាមទារនូវធនធានសម្ភារៈ ឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ និងពេលវេលាសម្រាប់ការកែច្នៃរុក្ខជាតិឱសថ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកឯកជនមួយក្នុងខេត្ត Hai Duong ប្រទេសវៀតណាម ដោយប្រើប្រាស់ជ្រូកកាត់ពូជក្រោមលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិច។ ដោយសារកម្ពុជាមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ភូមិសាស្ត្រ និងការអនុវត្តកសិកម្មប្រហាក់ប្រហែលនឹងប្រទេសវៀតណាម លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ និងអាចយកមកសាកល្បងអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងបរិបទនៃការចិញ្ចឹមជ្រូកនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្រ្តនៃការប្រើប្រាស់ម្សៅរុក្ខជាតិឱសថចម្រុះជាសារធាតុបន្ថែមក្នុងចំណីសត្វនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់លើកកម្ពស់គុណភាពសាច់ក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តវិធីសាស្រ្តនេះមិនត្រឹមតែជួយលើកកម្ពស់គុណភាពសាច់ជ្រូក និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយជំរុញការប្រើប្រាស់ធនធានរុក្ខជាតិក្នុងស្រុក និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើសារធាតុគីមីក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Average daily gain (ADG) (អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ) | ជារង្វាស់នៃល្បឿននៃការលូតលាស់របស់សត្វ ដោយគណនាពីទម្ងន់ដែលកើនឡើងសរុប ចែកនឹងចំនួនថ្ងៃនៃការចិញ្ចឹម ដើម្បីដឹងថាក្នុងមួយថ្ងៃសត្វសាច់កើនទម្ងន់បានប៉ុន្មានក្រាម ឬប៉ុន្មានគីឡូក្រាម។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់កូនក្មេងរៀងរាល់ខែ រួចចែកនឹងចំនួនថ្ងៃ ដើម្បីមើលថាតើក្នុងមួយថ្ងៃគេឡើងទម្ងន់បានប៉ុន្មានក្រាម។ |
| Feed conversion ratio (FCR) (អនុបាតបំលែងចំណី) | ជាសូចនាករវាស់ស្ទង់ប្រសិទ្ធភាពនៃចំណី ដោយគណនាបរិមាណចំណីដែលសត្វស៊ី ដើម្បីបង្កើតបានទម្ងន់ខ្លួនសត្វ ១ គីឡូក្រាម។ តួលេខ FCR កាន់តែតូច បង្ហាញថាការឱ្យចំណីកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងចំណេញថវិកា។ | ប្រៀបដូចជាការចាក់សាំងម៉ូតូ ដែលយើងចង់ដឹងថាតើសាំង១លីត្រ អាចជិះបានចម្ងាយប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ។ |
| Longissimus dorsi muscle (LDM) (សាច់ដុំខ្នង ឬសាច់ខ្នង) | ជាសាច់ដុំទ្រវែងដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តោយឆ្អឹងខ្នងរបស់ជ្រូក ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវតែងតែយកមកធ្វើការវិភាគគុណភាពសាច់ ព្រោះវាជាផ្នែកដែលមានតម្លៃខ្ពស់ មានសាច់ច្រើន និងនិយមបរិភោគជាងគេក្នុងការធ្វើតេស្ត។ | វាគឺជាសាច់ខ្នងជ្រូក ឬសាច់បន្ទះ (Pork loin) ដែលគេតែងតែយកមកអាំង ឬធ្វើស្តេក ព្រោះវាផុយនិងមានគុណភាពល្អ។ |
| Backfat thickness (BFT) (កម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នង) | ជារង្វាស់នៃកម្រាស់ស្រទាប់ខ្លាញ់ដែលស្ថិតនៅក្រោមស្បែកផ្នែកខ្នងរបស់ជ្រូក ដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតខ្លាញ់នៃគ្រោងឆ្អឹង (Carcass) ថាតើសាច់ជ្រូកនោះមានខ្លាញ់ច្រើន ឬមានសាច់ក្រហមច្រើន (Lean meat)។ | ដូចជាការវាស់កម្រាស់ខ្លាញ់ក្បាលពោះរបស់យើង ដើម្បីចង់ដឹងថាយើងមានជាតិខ្លាញ់ច្រើន ឬមានសាច់ដុំច្រើន។ |
| Gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) (បច្ចេកទេសវិភាគម៉ាស និងឧស្ម័នក្រូម៉ាតូក្រាហ្វី) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ដែលបំបែកសមាសធាតុគីមីជាទម្រង់ឧស្ម័ន (GC) និងកំណត់អត្តសញ្ញាណសារធាតុនីមួយៗតាមរយៈម៉ាសរបស់វា (MS) ដែលក្នុងទីនេះប្រើដើម្បីវាស់បរិមាណកូឡេស្តេរ៉ុលលម្អិតនៅក្នុងសាច់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនស្កេនទំនិញនៅព្រលានយន្តហោះ ដែលអាចស្កេនបំបែក និងប្រាប់យើងយ៉ាងច្បាស់ថា នៅក្នុងវ៉ាលីមានផ្ទុករបស់របរអ្វីខ្លះ និងមានចំនួនប៉ុន្មាន។ |
| Polyphenols (ប៉ូលីហ្វេណុល) | ជាសមាសធាតុសរីរាង្គដែលមានច្រើននៅក្នុងរុក្ខជាតិឱសថ ដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម (Antioxidant) ជួយកាត់បន្ថយការកកើតខ្លាញ់មិនល្អ (Lipid oxidation) និងធ្វើឱ្យសាច់ជ្រូកមានពណ៌ល្អនិងរក្សាទុកបានយូរ។ | វាដើរតួដូចជាថ្នាំការពារច្រេះ ដែលជួយការពារកោសិកាសាច់កុំឱ្យឆាប់ខូច ឬកុំឱ្យមានក្លិនមិនល្អនៅពេលរក្សាទុកយូរ។ |
| Drip loss (ការបាត់បង់ជាតិទឹក ឬការស្រក់ទឹកពីសាច់) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណទឹកដែលហូរស្រក់ចេញពីសាច់ឆៅដោយឯកឯងនៅពេលរក្សាទុកក្នុងទូរទឹកកក ដែលវាបង្ហាញពីសមត្ថភាពរក្សាជាតិទឹក (Water holding capacity) របស់សាច់។ សាច់ដែលមានទឹកស្រក់ចេញច្រើន គឺសាច់ខ្សោះ និងមិនសូវមានគុណភាព។ | ប្រៀបដូចជាអេប៉ុងបូមទឹក ដែលយើងចង់ដឹងថាវាអាចរក្សាទឹកនៅក្នុងខ្លួនវាបានល្អកម្រិតណា ដោយមិនឱ្យស្រក់ចេញមកក្រៅដោយឯកឯង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
