បញ្ហា (The Problem)៖ ផ្លែម្នាស់តែងតែជួបប្រទះបញ្ហាឡើងពណ៌ត្នោតខាងក្នុង (Internal browning) និងជំងឺរលួយផ្លែអំឡុងពេលស្តុកទុកនៅសីតុណ្ហភាពទាប ដែលកាត់បន្ថយគុណភាព និងអាយុកាលរក្សាទុកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំស្រោបសែលឡាក់ផ្សំពីអេតាណុលនិងប្រេងដូងកែច្នៃ (ES-MCO) ក្នុងការរក្សាគុណភាព និងកាត់បន្ថយជំងឺលើផ្លែម្នាស់ពូជ ‘Pattavia’ ដែលស្តុកទុកនៅសីតុណ្ហភាព ១៣°C។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Uncoated (Control) ការទុកចោលធម្មតា (មិនមានការស្រោបថ្នាំ) |
ងាយស្រួល និងមិនមានការចំណាយបន្ថែមលើសារធាតុគីមី ឬកម្លាំងពលកម្មក្នុងការស្រោបផ្លែឈើ។ | ផ្លែម្នាស់ឆាប់ខូចគុណភាព បាត់បង់ទម្ងន់លឿន ងាយឡើងពណ៌ត្នោតខាងក្នុង និងងាយរងការវាយប្រហារដោយមេរោគផ្សិតដែលបណ្តាលឱ្យរលួយផ្លែ។ | នៅថ្ងៃទី២០ នៃការស្តុកទុក អត្រាជំងឺរលួយផ្លែបានកើនឡើងដល់ ១០០% ហើយសន្ទស្សន៍នៃភាពឡើងពណ៌ត្នោតមានកម្រិតខ្ពស់។ |
| ES-MCO Coating (8% Shellac + 2% MCO) ការស្រោបដោយសូលុយស្យុង ES-MCO (សែលឡាក់ ៨% និងប្រេងដូងកែច្នៃ ២%) |
ជួយកាត់បន្ថយអត្រាដកដង្ហើម កាត់បន្ថយការបាត់បង់ទម្ងន់ រក្សាពណ៌សម្បុរ ទប់ស្កាត់ការឡើងពណ៌ត្នោតខាងក្នុង និងបន្ថយការរលួយ។ | ទាមទារការចំណាយពេលវេលា សម្ភារៈ និងជំនាញបច្ចេកទេសក្នុងការរៀបចំសូលុយស្យុងថ្នាំស្រោបឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ | អត្រាជំងឺរលួយផ្លែធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ១៦,៦៧% ហើយពិន្ទុនៃភាពឡើងពណ៌ត្នោតត្រូវបានកាត់បន្ថយចំនួន ៣៣,២៦% បើធៀបនឹងក្រុមមិនបានស្រោប។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះទាមទារនូវសារធាតុគីមីសម្រាប់ធ្វើថ្នាំស្រោប សម្ភារៈមន្ទីរពិសោធន៍មូលដ្ឋាន និងម៉ាស៊ីនវិភាគគុណភាពកសិផលកម្រិតខ្ពស់មួយចំនួន។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យផ្តាច់មុខពីផ្លែម្នាស់ពូជ ‘Pattavia’ ដែលដាំដុះនៅខេត្ត Chonburi ប្រទេសថៃ។ លទ្ធផលអាចមានភាពខុសប្លែកគ្នាខ្លះប្រសិនបើអនុវត្តលើពូជម្នាស់ក្នុងស្រុករបស់កម្ពុជា (ដូចជាម្នាស់ទឹកឃ្មុំនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ឬខេត្តបាត់ដំបង) ដោយសារភាពខុសគ្នានៃអាកាសធាតុ សមាសភាពដី និងលក្ខណៈជីវសាស្ត្ររបស់ពូជនិមួយៗ។ ដូច្នេះវាទាមទារឱ្យមានការសិក្សាសាកល្បងបន្ថែមក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
បច្ចេកទេសស្រោបផ្លែឈើនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់និងអាចយកមកអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា ដើម្បីពន្យារអាយុកាលនិងកាត់បន្ថយការខូចខាតក្រោយពេលប្រមូលផល។
ការកែច្នៃនិងប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស ES-MCO នឹងជួយលើកកម្ពស់ស្តង់ដារគុណភាពម្នាស់កម្ពុជាឱ្យកាន់តែប្រសើរ ស្របតាមតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុកនិងទីផ្សារនាំចេញអន្តរជាតិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Internal browning (ភាពឡើងពណ៌ត្នោតខាងក្នុង) | វាគឺជាបញ្ហាខូចខាតសរីរវិទ្យានៅក្នុងផ្លែឈើ (ដូចជាម្នាស់) ដែលកើតឡើងនៅពេលស្តុកទុកក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ពេក ធ្វើឱ្យអង់ស៊ីមនៅក្នុងផ្លែឈើមានប្រតិកម្មជាមួយអុកស៊ីសែន បង្កើតទៅជាពណ៌ត្នោតខ្មៅនៅសាច់ខាងក្នុង។ | ដូចជាផ្លែប៉ោមដែលប្រែពណ៌ត្នោតបន្ទាប់ពីយើងចិតទុកចោលក្រៅទូទឹកកកយូរ ដោយសារប្រតិកម្មខ្យល់ជាមួយសាច់ផ្លែឈើ។ |
| Modified coconut oil (ប្រេងដូងកែច្នៃ) | វាគឺជាប្រេងដូងដែលត្រូវបានឆ្លងកាត់ដំណើរការបំប្លែងគីមី (Glycerolysis) ដើម្បីបំបែកអាស៊ីតខ្លាញ់ឱ្យទៅជាម៉ូណូគ្លីសេរីត (Monoglycerides) ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការសម្លាប់មេរោគផ្សិត និងបាក់តេរី សម្រាប់យកមកប្រើជាថ្នាំស្រោបផ្លែឈើ។ | ដូចជាការយកប្រេងធម្មតាមកចម្រាញ់បន្ថែមសារធាតុពិសេស ដើម្បីប្រែក្លាយវាជាខែលការពារមេរោគមិនឱ្យតោងជាប់និងស៊ីបំផ្លាញផ្លែឈើ។ |
| Polyphenol oxidase (អង់ស៊ីម Polyphenol oxidase ឬ PPO) | វាគឺជាប្រភេទអង់ស៊ីមម្យ៉ាងនៅក្នុងរុក្ខជាតិ ដែលនៅពេលជញ្ជាំងកោសិការងការខូចខាត (ឧ. ដោយសារភាពត្រជាក់) វានឹងទៅចាប់យកអុកស៊ីសែនមកធ្វើប្រតិកម្មបំប្លែងសារធាតុគីមីក្នុងផ្លែឈើឱ្យក្លាយទៅជាសារធាតុពណ៌ត្នោត។ | ដូចជាជាងលាបពណ៌ដែលយកថ្នាំពណ៌ត្នោតមកលាបលើសាច់ម្នាស់ នៅពេលដែលសំបកការពារ (កោសិកា) របស់វាត្រូវរហែកឬខូចខាត។ |
| Malondialdehyde (សារធាតុ Malondialdehyde ឬ MDA) | វាគឺជាសារធាតុគីមីដែលបញ្ចេញមកក្រៅនៅពេលដែលស្រទាប់ជាតិខ្លាញ់នៃជញ្ជាំងកោសិការុក្ខជាតិរងការបំផ្លាញ (Lipid peroxidation)។ កម្រិត MDA កាន់តែខ្ពស់ បញ្ជាក់ថាកោសិកាផ្លែឈើកំពុងរងការខូចខាតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ | ដូចជាផ្សែងដែលហុយចេញពីម៉ាស៊ីន ដែលប្រាប់យើងថាម៉ាស៊ីន (កោសិការុក្ខជាតិ) នោះកំពុងតែមានបញ្ហាខូចរេចរឹលខាងក្នុង។ |
| Chilling injury (រោគសញ្ញាខូចខាតដោយសារភាពត្រជាក់) | វាគឺជាការខូចខាតកោសិកានិងដំណើរការមេតាប៉ូលីសរបស់ផ្លែឈើ ដែលបណ្តាលមកពីការរក្សាទុកក្នុងបន្ទប់ដែលមានសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ពេក (ប៉ុន្តែមិនដល់កម្រិតកក) ដែលធ្វើឱ្យផ្លែឈើឡើងពណ៌ត្នោត និងងាយរលួយ។ | ដូចជាមនុស្សដែលផ្តាសាយនិងគ្រុនញាក់ដោយសារត្រូវទឹកភ្លៀងឬរងាខ្លាំងពេក ដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធការពាររាងកាយចុះខ្សោយ។ |
| Respiration rate (អត្រាដកដង្ហើម) | វាគឺជាល្បឿននៃការស្រូបយកអុកស៊ីសែន និងបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិករបស់ផ្លែឈើក្រោយពេលបេះពីដើម។ អត្រាដកដង្ហើមលឿនធ្វើឱ្យផ្លែឈើឆាប់ទុំ និងឆាប់ខូចគុណភាព។ ការស្រោបផ្លែឈើជួយបន្ថយអត្រានេះ។ | ដូចជាអ្នករត់ម៉ារ៉ាតុងដែលដកដង្ហើមញាប់ ធ្វើឱ្យឆាប់អស់កម្លាំងនិងចាស់ជរា បើធៀបនឹងអ្នកដែលសម្រាកនិងដកដង្ហើមយឺតៗ។ |
| Reactive oxygen species (ម៉ូលេគុលអុកស៊ីសែនសកម្ម ឬ ROS) | វាគឺជាម៉ូលេគុលគីមីដែលមានសកម្មភាពខ្លាំង (ដូចជាអ៊ីដ្រូសែនពែអុកស៊ីត) ដែលកើតឡើងច្រើនខុសធម្មតានៅពេលផ្លែឈើជួបប្រទះភាពតានតឹង (ដូចជាត្រជាក់ពេក) ដែលម៉ូលេគុលទាំងនេះដើរទម្លុះទម្លាយបំផ្លាញជញ្ជាំងកោសិកាខាងក្នុង។ | ដូចជាច្រេះដែលស៊ីបំផ្លាញដែកបន្តិចម្តងៗនៅពេលត្រូវទឹក ដែល ROS គឺជាច្រេះបំផ្លាញជញ្ជាំងកោសិកាផ្លែឈើ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
