បញ្ហា (The Problem)៖ តើកសិករអាចកែច្នៃផ្លែមៀន និងផ្លែឈើផ្សេងៗទៀតទៅជាផលិតផលកំប៉ុងថ្មីៗ ដើម្បីបង្កើនតម្លៃបន្ថែម និងពន្យារអាយុកាលរក្សាទុកដោយរក្សាបាននូវស្តង់ដារសុវត្ថិភាពចំណីអាហារយ៉ាងដូចម្តេច?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានធ្វើការស្ទង់មតិអ្នកប្រើប្រាស់ និងអភិវឌ្ឍរូបមន្តផលិតផលមៀនកំប៉ុងចំនួនពីរប្រភេទ ដោយឆ្លងកាត់ការធ្វើតេស្តគុណភាព និងវាយតម្លៃថ្លៃដើមផលិត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Canned longan stuffed with mango in syrup ការផលិតមៀនកំប៉ុងស្នូលស្វាយក្នុងទឹកស៊ីរ៉ូ |
មានថ្លៃដើមផលិតទាបជាង (៤១,៨០-៤៦,១៨ បាត/កំប៉ុង) និងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកប្រើប្រាស់ខ្ពស់បន្តិច (២៦,៧៧%)។ ការរួមបញ្ចូលផ្លែឈើពីរមុខជួយបង្កើនភាពទាក់ទាញនៃផលិតផល។ | ទាមទារកម្លាំងពលកម្មច្រើនក្នុងការខួងយកគ្រាប់មៀនចេញ និងញាត់សាច់ស្វាយចូល។ មានបរិមាណជាតិស្ករខ្ពស់ដែលយកមកធ្វើជាទឹកស៊ីរ៉ូ (២៧,៦៥%)។ | អាយុកាលរក្សាទុកមានសុវត្ថិភាពរហូតដល់ ១០ខែ ដោយមានបរិមាណសំណប៉ាហាំង (Tin content) កម្រិត ១២៩,២១ mg/kg ដែលស្ថិតក្រោមស្តង់ដារអនុញ្ញាត (<២៥០ mg/kg)។ |
| Canned longan in orange juice ការផលិតមៀនកំប៉ុងក្នុងទឹកក្រូច |
មានរសជាតិប្លែកដោយប្រើទឹកក្រូចជំនួសទឹកស៊ីរ៉ូ និងមិនតម្រូវឱ្យមានការញាត់ស្នូលស្វាយ ដែលជួយសន្សំសំចៃពេលវេលាក្នុងដំណាក់កាលរៀបចំ។ | មានថ្លៃដើមផលិតខ្ពស់ជាង (៥៧,៨៣-៦១,០៣ បាត/កំប៉ុង) ដោយសារតម្លៃនៃទឹកក្រូច និងអាចប្រឈមនឹងការប្រែប្រួលគុណភាពដោយសារជាតិអាស៊ីតខ្ពស់។ | អាយុកាលរក្សាទុកបាន ១០ខែ ប្រកបដោយសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ដោយមានកម្រិតសំណប៉ាហាំងត្រឹមតែ ៩៧,៤០ mg/kg ប៉ុណ្ណោះ ដែលទាបជាងមៀនក្នុងទឹកស៊ីរ៉ូ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកទេសផលិតនេះទាមទារការវិនិយោគលើម៉ាស៊ីនបិទកំប៉ុង និងប្រព័ន្ធក្រៀវសម្លាប់មេរោគ ប៉ុន្តែវត្ថុធាតុដើមគឺមានតម្លៃថោក និងងាយស្រួលរកក្នុងស្រុក។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៥ ដល់ ២០០៧ ដោយផ្តោតលើសហគមន៍កសិករថៃ។ ទោះបីជាប្រភេទកសិផលមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងកម្ពុជាក៏ដោយ ការចំណាយលើថ្លៃដើម (គិតជាប្រាក់បាត) និងចំណង់ចំណូលចិត្តរសជាតិអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលតម្រូវឱ្យមានការសិក្សាទីផ្សារឡើងវិញនៅពេលអនុវត្តក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
បច្ចេកទេសនៃការកែច្នៃផ្លែឈើកំប៉ុងនេះមានសារៈសំខាន់ និងសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ជួយដោះស្រាយបញ្ហាសល់កសិផលនៅកម្ពុជា។
ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាកែច្នៃនិងការវេចខ្ចប់បែបនេះ នឹងជួយលើកកម្ពស់ខ្សែសង្វាក់តម្លៃកសិកម្មកម្ពុជា កាត់បន្ថយការខាតបង់ក្រោយពេលប្រមូលផល និងបង្កើតការងារក្នុងសហគមន៍។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Sterilization (ការក្រៀវសម្លាប់មេរោគ) | ដំណើរការប្រើប្រាស់កម្តៅក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ (ឧទាហរណ៍ លើសពី ៩០អង្សាសេ) ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ ដើម្បីសម្លាប់អតិសុខុមប្រាណ និងស្ពែរ (Spores) ដែលបង្កជំងឺ ឬធ្វើឱ្យអាហារខូច ក្នុងគោលបំណងពន្យារអាយុកាលរក្សាទុកផលិតផលកំប៉ុង។ | ដូចជាការស្ងោរទឹកឱ្យពុះក្នុងរយៈពេលយូរ ដើម្បីសម្លាប់មេរោគមុននឹងយកមកផឹកដោយសុវត្ថិភាព។ |
| Acidified foods (អាហារកែតម្រូវកម្រិតអាស៊ីត) | ប្រភេទអាហារដែលមានជាតិអាស៊ីតទាប ហើយត្រូវបានគេបន្ថែមអាស៊ីត (ដូចជាអាស៊ីតស៊ីទ្រិច ឬទឹកក្រូច) ដើម្បីបន្ថយកម្រិត pH ឱ្យទាបជាង ៤.៦ ដែលជួយទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់បាក់តេរីគ្រោះថ្នាក់ (ដូចជា Clostridium botulinum) ក្នុងកំប៉ុង។ | ដូចជាការប្រឡាក់សាច់ជាមួយទឹកខ្មេះ ឬក្រូចឆ្មារ ដើម្បីឱ្យសាច់នោះមិនងាយស្អុយខូច។ |
| Tin content (កម្រិតបរិមាណសំណប៉ាហាំង) | បរិមាណនៃលោហៈសំណប៉ាហាំងដែលរលាយជ្រាបចេញពីជញ្ជាំងខាងក្នុងនៃកំប៉ុងចូលទៅក្នុងចំណីអាហារ ជាពិសេសនៅពេលអាហារនោះមានជាតិអាស៊ីតខ្ពស់ ដែលទាមទារឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យមិនឱ្យលើសពីស្តង់ដារសុវត្ថិភាព (២៥០ mg/kg)។ | ដូចជាច្រេះដែលរបកចេញពីឆ្នាំងចាស់ចូលទៅក្នុងសម្ល ប្រសិនបើយើងទុកវាចោលយូរពេក។ |
| 9-Point Hedonic scale (រង្វាស់វាយតម្លៃចំណូលចិត្ត ៩ កម្រិត) | វិធីសាស្ត្រស្តង់ដារក្នុងការវាយតម្លៃតាមបែបប្រសាទរំម្មណ៍ (Sensory Evaluation) ដោយឱ្យអ្នកភ្លក់ផ្តល់ពិន្ទុពី ១ (មិនចូលចិត្តបំផុត) ដល់ ៩ (ចូលចិត្តបំផុត) ដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការទទួលយកផលិតផលពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់។ | ដូចជាការវាយតម្លៃអោយផ្កាយ (Rating) ពី ១ ដល់ ៩ ដល់វីដេអូ ឬសេវាកម្មណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញថាយើងពេញចិត្តកម្រិតណា។ |
| Total plate count (ការរាប់ចំនួនបាក់តេរីសរុប) | ការធ្វើតេស្តផ្នែកមីក្រូជីវសាស្ត្រ ដើម្បីប៉ាន់ស្មានចំនួនសរុបនៃបាក់តេរីដែលកំពុងរស់រានមានជីវិតនៅក្នុងគំរូអាហារ ដែលវាបង្ហាញពីគុណភាពអនាម័យ និងសុវត្ថិភាពទូទៅនៃផលិតផលនោះ។ | ដូចជាការធ្វើជំរឿនប្រជាជន ដើម្បីដឹងថាមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់រស់នៅក្នុងភូមិមួយ។ |
| Citric acid (អាស៊ីតស៊ីទ្រិច) | សមាសធាតុអាស៊ីតសរីរាង្គខ្សោយ ដែលមានតាមធម្មជាតិក្នុងពពួកផ្លែក្រូច ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងឧស្សាហกรรมអាហារ ដើម្បីបន្ថែមរសជាតិជូរ កែតម្រូវកម្រិត pH និងជួយអភិរក្សអាហារកុំឱ្យឆាប់ខូច។ | ដូចជាម្សៅជូរដែលគេដាក់បន្ថែមក្នុងទឹកជ្រលក់ ដើម្បីបង្កើនរសជាតិ និងជួយឱ្យទុកបានយូរ។ |
| Brix (រង្វាស់កម្រិតជាតិស្ករ) | ឯកតារង្វាស់ (គិតជាដឺក្រេ Brix) ដែលប្រើសម្រាប់វាស់កម្រិតកំហាប់នៃជាតិស្ករដែលរលាយនៅក្នុងអង្គធាតុរាវ ដូចជាទឹកស៊ីរ៉ូ ឬទឹកផ្លែឈើ ដើម្បីធានាថារសជាតិផ្អែមស្របតាមរូបមន្តស្តង់ដារ។ | ដូចជាជញ្ជីងដែលប្រើសម្រាប់ថ្លឹងមើលថាតើមានស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាត្រូវបានរលាយនៅក្នុងទឹកមួយកែវ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
