បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃលើកត្តាផលិតកម្ម និងលក្ខណៈលូតលាស់ផ្សេងៗរបស់កូនចៀមបង្កាត់ពូជ Native-Merino ដែលត្រូវបានចិញ្ចឹមនៅក្នុងប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការវិភាគលើទិន្នន័យកំណត់ត្រានៃការកើត និងការលូតលាស់របស់កូនចៀមបង្កាត់ពូជ ដើម្បីវាយតម្លៃទំនាក់ទំនងនៃកត្តាជីវសាស្ត្រផ្សេងៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Native-Merino Crossbred Evaluation (Current Study) ការវាយតម្លៃចៀមបង្កាត់ពូជ Native-Merino (ការសិក្សានេះ) |
ស័ក្តិសមនឹងអាកាសធាតុក្ដៅនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាចចិញ្ចឹមលែងតាមវាលស្មៅធម្មជាតិបានយ៉ាងល្អ ដោយចំណាយតិច។ | ទិន្នផលទម្ងន់ពេលកើត និងទម្ងន់ពេលផ្តាច់ដោះនៅមានកម្រិតទាបនៅឡើយ បើធៀបជាមួយនឹងចៀមពូជសុទ្ធបរទេស។ | ទម្ងន់មធ្យមពេលកើត ២,៦២ គីឡូក្រាម និងទម្ងន់ផ្តាច់ដោះនៅអាយុ ៤ខែ គឺ ១៨,១៩ គីឡូក្រាម។ |
| Purebred / Other High-Yield Breeds (Literature Reference) ការចិញ្ចឹមចៀមពូជសុទ្ធ ឬពូជបង្កាត់បរទេសផ្សេងទៀត (ឯកសារយោង) |
ផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ជាង ដោយមានទម្ងន់ពេលកើតធំ និងអត្រាកំណើនលូតលាស់ប្រចាំថ្ងៃលឿនជាងពូជក្នុងស្រុក។ | សត្វអាចមិនសូវធន់នឹងអាកាសធាតុក្តៅស្អុះស្អាប់ និងទាមទារការផ្តល់ចំណី ឬការថែទាំក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាង។ | ទម្ងន់ពេលកើតចន្លោះពី ៣,៤ ដល់ ៨,០ គីឡូក្រាម អាស្រ័យលើពូជ (យោងតាមឯកសារ Smith 1977 និង Gallivan et al. 1987)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការចិញ្ចឹមសត្វ ក៏ដូចជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិដោយម៉ត់ចត់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅកសិដ្ឋានស្រាវជ្រាវនៃសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ក្នុងខេត្ត Nakhon Pathom ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យចាស់ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៨៧-១៩៩១។ ទោះបីជាទិន្នន័យមានចំណាស់បន្តិចក្ដី ប៉ុន្តែដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងបរិស្ថានស្រដៀងគ្នាខ្លាំងមកនឹងប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនេះនៅតែមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅស្រុកយើង។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ និងការរកឃើញនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យចិញ្ចឹមសត្វ (ពិសេសសត្វចៀម និងពពែ) នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តតាមប្រព័ន្ធកត់ត្រាទិន្នន័យច្បាស់លាស់ និងយុទ្ធសាស្ត្រជ្រើសរើសមេពូជដែលមានអាយុស័ក្តិសម អាចជួយកសិករ និងសហគ្រាសកសិកម្មនៅកម្ពុជាបង្កើនទិន្នផលផលិតកម្មសត្វបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Crossbred (សត្វបង្កាត់ពូជ) | ជាការបង្កាត់រវាងសត្វពីរពូជខុសគ្នា (ក្នុងទីនេះគឺពូជចៀមក្នុងស្រុក និងពូជ Merino) ដើម្បីទទួលបានកូនសត្វជំនាន់ថ្មីដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិល្អពីពូជទាំងសងខាង ដូចជាធន់នឹងអាកាសធាតុក្តៅផង និងមានសាច់ច្រើនលូតលាស់លឿនផង។ | ដូចជាការយកមែកស្វាយកែវរមៀតដែលផ្លែធំ ទៅបំបៅគល់ជាមួយស្វាយព្រៃដែលធន់នឹងជំងឺ ដើម្បីបានដើមស្វាយថ្មីដែលផ្លែធំហើយងាយស្រួលដាំមិនរើសដី។ |
| Litter size (ទំហំសំបុក / ចំនួនកូនកើតក្នុងមួយការសម្រាល) | គឺជាចំនួនកូនសត្វសរុបដែលកើតចេញពីមេមួយក្បាលក្នុងការសម្រាលតែមួយដង។ សម្រាប់សត្វចៀម វាអាចជាការកើតកូនទោល (១ក្បាល) ឬកូនភ្លោះ (២ក្បាល)។ ចំនួននេះជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ទម្ងន់ពេលកើតរបស់កូនសត្វនីមួយៗ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនគ្រាប់ពូជដែលដុះចេញពីរន្ធដាំតែមួយនៅលើរងបន្លែ ដែលបើរន្ធមួយដុះច្រើនដើមពេក ដើមនីមួយៗអាចនឹងតូចៗ។ |
| Weaning weight (ទម្ងន់ពេលផ្តាច់ដោះ) | ទម្ងន់របស់កូនសត្វនៅពេលដែលវាឈប់បៅដោះមេ ហើយត្រូវបំបែកចេញដើម្បីឲ្យចាប់ផ្តើមស៊ីចំណី ឬស៊ីស្មៅទាំងស្រុង (ក្នុងការសិក្សានេះគឺនៅអាយុ ៤ខែ)។ វាជាសូចនាករដ៏សំខាន់ដែលបញ្ជាក់ថាតើមេមានទឹកដោះគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចិញ្ចឹមកូនឬអត់។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់របស់ទារកនៅពេលដែលម្តាយឈប់ឲ្យបៅដោះ ហើយប្តូរមកបញ្ចុកបបរវិញទាំងស្រុង។ |
| Average daily gain / ADG (អត្រាកំណើនទម្ងន់ប្រចាំថ្ងៃ) | ជាមធ្យមភាគនៃទម្ងន់ដែលសត្វកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ គិតចាប់ពីពេលកើតរហូតដល់ពេលផ្តាច់ដោះ ឬពេលប្រមូលផល។ វាជារង្វាស់ដែលកសិករប្រើដើម្បីវាយតម្លៃពីល្បឿននៃការលូតលាស់ និងប្រសិទ្ធភាពចំណីរបស់សត្វ។ | ដូចជាការគណនាថាតើអ្នកអាចសន្សំប្រាក់បានប៉ុន្មានរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ បើធៀបនឹងលុយសរុបដែលសន្សំបានពេញមួយខែ។ |
| Maternal age effect (ឥទ្ធិពលនៃអាយុរបស់មេ) | គឺជាកម្រិតដែលអាយុរបស់មេសត្វជះឥទ្ធិពលទៅលើលក្ខណៈរូបរាង ឬទម្ងន់របស់កូន។ ក្នុងការសិក្សានេះ មេចៀមដែលពេញវ័យល្អ (អាយុ ២ឆ្នាំ) អាចផ្តល់កូនដែលមានទម្ងន់ធ្ងន់ជាងមេដែលក្មេងពេក ឬចាស់ពេក។ | ដូចជាស្ត្រីវ័យ ២៥-៣០ឆ្នាំ ជាទូទៅមានសុខភាពល្អបរិបូរណ៍ក្នុងការផ្តល់កំណើតទារកដែលរឹងមាំ ជាងក្មេងស្រីជំទង់ដែលរាងកាយមិនទាន់លូតលាស់ពេញលេញ។ |
| Correlation (សហសម្ព័ន្ធ / ទំនាក់ទំនងស្ថិតិ) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ ថាតើវាប្រែប្រួលស្របគ្នាឬអត់។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើកូនចៀមមានប្រវែងដងខ្លួនវែង នោះទម្ងន់របស់វាក៏ធ្ងន់ដែរ ដែលនេះហៅថាទំនាក់ទំនងវិជ្ជមាន។ | ដូចជាទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពស់និងទំហំស្បែកជើង គឺមនុស្សកាន់តែខ្ពស់ ជាទូទៅកាន់តែពាក់ស្បែកជើងលេខធំ។ |
| Girth length (ប្រវែងជុំវិញដើមទ្រូង) | ទំហំរង្វង់ជុំវិញដងខ្លួនសត្វ ដោយវាស់កាត់ត្រង់ដើមទ្រូងពីក្រោយជើងមុខបន្តិច។ វាជារង្វាស់ជីវមាត្រដ៏សំខាន់មួយដែលអាចយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់ប៉ាន់ស្មានទម្ងន់សត្វបានយ៉ាងសុក្រឹត ដោយមិនចាំបាច់ត្រូវការជញ្ជីងថ្លឹងឡើយ។ | ដូចជាការដែលជាងកាត់ដេរយកខ្សែម៉ែត្រមកវាស់ទំហំជុំវិញទ្រូងរបស់យើង ដើម្បីដឹងថាយើងត្រូវទិញ ឬស្លៀកអាវទំហំប៉ុនណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
