បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយតម្រូវការក្នុងការអភិវឌ្ឍសារធាតុជំនួសសាច់ដែលមានប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ និងតម្លៃថោក (ប្រូតេអ៊ីន Kaset) ដោយប្រើប្រាស់ម្សៅគ្រាប់កប្បាសគ្មានក្រពេញដែលមានក្នុងស្រុក ព្រមទាំងកែលម្អគុណភាពប្រូតេអ៊ីន និងវាយនភាពរបស់វា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្កើតរូបមន្តប្រូតេអ៊ីន Kaset ចំនួនប្រាំមួយប្រភេទដោយប្រើម៉ាស៊ីនបង្កើតវាយនភាព (Village texturizer) រួចធ្វើការវាយតម្លៃតាមរយៈការធ្វើតេស្តរសជាតិ និងការវិភាគសមាសធាតុគីមី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Formula 1: 100% Defatted Glandless Cottonseed Flour (Baseline) រូបមន្តទី១៖ ការប្រើប្រាស់ម្សៅគ្រាប់កប្បាសគ្មានក្រពេញតែមួយមុខគត់ (រូបមន្តគោល) |
ងាយស្រួលក្នុងការផលិតដោយសារប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមតែមួយមុខ។ | គុណភាពប្រូតេអ៊ីនទាប (ខ្វះអាស៊ីតអាមីណូ Lysine) ព្រមទាំងមានវាយនភាពទន់ពេក និងមានក្លិនមិនសូវល្អនៅពេលយកទៅចម្អិន។ | ពិន្ទុគីមី (Chemical score) ត្រឹមតែ ៦៩% សម្រាប់ Lysine និងកម្រិតប្រសិទ្ធភាពប្រូតេអ៊ីន (PER) ស្មើនឹង ១,៨៧។ |
| Formula 3, 5, 6: Fortified Cottonseed Kaset Protein (Composite Flours) រូបមន្តទី៣ ទី៥ និងទី៦៖ ប្រូតេអ៊ីន Kaset បន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹម (លាយម្សៅសណ្តែកសៀង សណ្តែកដី និងល្ង) |
ធ្វើឱ្យគុណភាពប្រូតេអ៊ីនកើនឡើងខ្ពស់ មានវាយនភាពល្អ (ស្រួយ ផុយ ទំពារស្រួល) និងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ទទួលបានការគាំទ្រច្រើន។ | ទាមទារការលាយវត្ថុធាតុដើមច្រើនមុខ ដែលអាចធ្វើឱ្យខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មមានភាពស្មុគស្មាញបន្តិច។ | កម្រិតប្រសិទ្ធភាពប្រូតេអ៊ីន (PER) កើនឡើងដល់ចន្លោះ ២,១៤ ទៅ ២,៣៦ និងពិន្ទុគីមីសម្រាប់ Lysine កើនឡើងដល់ ៧៣-៨៤%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផលិតប្រូតេអ៊ីន Kaset ទាមទារបរិក្ខារកែច្នៃម្ហូបអាហារកម្រិតមូលដ្ឋាន និងវត្ថុធាតុដើមកសិកម្មដែលមានតម្លៃថោក ប៉ុន្តែតម្រូវឱ្យមានប្រភពគ្រាប់កប្បាសប្រភេទគ្មានក្រពេញពិតប្រាកដ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់គ្រាប់កប្បាសគ្មានក្រពេញពីគម្រោងស្រាវជ្រាវ KU-DORAS និងធ្វើតេស្តរសជាតិជាមួយមុខម្ហូបថៃ។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារប្រជាជនមានចំណូលចិត្តរសជាតិស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែកម្ពុជាអាចប្រឈមនឹងការខ្វះខាតប្រភពពូជគ្រាប់កប្បាសគ្មានក្រពេញ ដែលចាំបាច់ត្រូវដាំដុះជាមុនសិនទើបអាចជៀសវាងជាតិពុល gossypol បាន។
វិធីសាស្ត្រផលិតប្រូតេអ៊ីនរុក្ខជាតិនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភតាមរយៈការប្រើប្រាស់ដំណាំកសិកម្មក្នុងស្រុក។
ជារួម បច្ចេកវិទ្យា Village Texturizer គឺជាដំណោះស្រាយដ៏ស័ក្តិសមសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាកម្ពុជា ក្នុងការផលិតសាច់សិប្បនិម្មិត ឬប្រូតេអ៊ីនតម្លៃថោក ប្រសិនបើមានការដាំដុះវត្ថុធាតុដើមគ្រាប់រុក្ខជាតិគ្រប់គ្រាន់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Kaset protein (ប្រូតេអ៊ីន Kaset / សាច់សិប្បនិម្មិត) | ជាផលិតផលប្រូតេអ៊ីនរុក្ខជាតិ (សាច់សិប្បនិម្មិត) បង្កើតឡើងដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវចំណីអាហារនៃសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart នៃប្រទេសថៃ ដែលមានតម្លៃថោក និងមានគុណភាពប្រូតេអ៊ីនប្រហាក់ប្រហែលនឹងសាច់សត្វ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាសារធាតុជំនួសសាច់ក្នុងមុខម្ហូបប្រចាំថ្ងៃ។ | ដូចជាសាច់ចៃវ៉ាន់ (សាច់តៅហ៊ូ) ដែលគេតែងតែយកមកធ្វើម្ហូបជំនួសសាច់ជ្រូក ឬសាច់គោ។ |
| Village texturizer (ម៉ាស៊ីនបង្កើតវាយនភាពប្រូតេអ៊ីនខ្នាតតូច) | ជាឧបករណ៍កែច្នៃម្ហូបអាហារខ្នាតតូចដែលប្រើកម្ដៅ (១៧០-១៨០អង្សាសេ) និងសម្ពាធ (៤០០ psi) ដើម្បីធ្វើឱ្យល្បាយម្សៅគ្រាប់រុក្ខជាតិរីកប៉ោង និងមានវាយនភាពទន់ ទំពារស្រួល និងមានសភាពផុយស្រួយដូចសាច់សត្វ សម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅកម្រិតសហគមន៍។ | ប្រៀបដូចជាម៉ាស៊ីនធ្វើពោតផ្ទុះ ដែលប្រើកម្ដៅនិងសម្ពាធធ្វើឱ្យល្បាយម្សៅសណ្តែករីកប៉ោងក្លាយជាដុំសាច់សិប្បនិម្មិត។ |
| Defatted glandless cottonseed flour (ម្សៅគ្រាប់កប្បាសគ្មានក្រពេញដែលចម្រាញ់ខ្លាញ់ចេញ) | ជាម្សៅដែលបានមកពីការកិនគ្រាប់កប្បាសប្រភេទពិសេស (គ្មានក្រពេញផ្ទុកជាតិពុល gossypol) បន្ទាប់ពីគេបានសង្កត់កៀបយកប្រេងចេញអស់ ដែលវាមានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ និងមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់មនុស្សបរិភោគ។ | ដូចជាកាកសណ្តែកសៀងដែលគេគាបយកប្រេងចេញអស់ រួចយកកាកនោះមកកិនជាម្សៅដើម្បីកែច្នៃជាចំណីអាហារ។ |
| Free gossypol (ជាតិពុល ហ្គោស៊ីប៉ូល) | ជាសមាសធាតុគីមីម្យ៉ាងមានពណ៌លឿង ដែលមានជាទូទៅក្នុងគ្រាប់កប្បាសធម្មតា។ វាមានជាតិពុលសម្រាប់មនុស្ស និងសត្វក្រពះទោល (ដូចជាជ្រូក ឬមាន់) ដែលតម្រូវឱ្យមានការកំណត់បរិមាណយ៉ាងតឹងរ៉ឹង (មិនឱ្យលើសពី ៤៥០ ppm) ឬត្រូវប្រើប្រាស់ពូជកប្បាស "គ្មានក្រពេញ" ទើបអាចយកមកធ្វើជាចំណីអាហារបាន។ | ប្រៀបដូចជាជាតិពុលស៊ីយ៉ានីតដែលមាននៅក្នុងដំឡូងមីឆៅ ដែលទាមទារការកែច្នៃឱ្យបានត្រឹមត្រូវទើបអាចញ៉ាំបានដោយសុវត្ថិភាព។ |
| Protein efficiency ratio / PER (អត្រាប្រសិទ្ធភាពប្រូតេអ៊ីន) | ជារង្វាស់គុណភាពប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងអាហារ ដែលវាស់វែងដោយការគណនាពីកម្រិតនៃការឡើងទម្ងន់របស់សត្វ (ដូចជាកណ្តុរពិសោធន៍) ធៀបនឹងបរិមាណប្រូតេអ៊ីនដែលសត្វនោះបានស៊ីចូល ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើចំណី១គីឡូក្រាមអាចធ្វើឱ្យជ្រូកឡើងគីឡូបានប៉ុន្មានខាំ ដើម្បីដឹងថាចំណីនោះមានជីវជាតិល្អកម្រិតណា។ |
| Limiting amino acid (អាស៊ីតអាមីណូកម្រិត) | ជាប្រភេទអាស៊ីតអាមីណូចាំបាច់ដែលរាងកាយមិនអាចផលិតបាន ហើយមានបរិមាណទាបជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រភពប្រូតេអ៊ីនណាមួយ (ឧទាហរណ៍ ម្សៅកប្បាសខ្វះ Lysine) ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយមិនអាចស្រូបយកប្រូតេអ៊ីនដើម្បីសាងសង់សាច់ដុំបានពេញលេញ លុះត្រាតែបរិភោគអាហារផ្សេងដើម្បីបំពេញបន្ថែម។ | ប្រៀបដូចជាការសង់ផ្ទះមួយខ្នង ដែលយើងមានឥដ្ឋច្រើនតែមានស៊ីម៉ងត៍តិច ដូច្នេះយើងសង់ផ្ទះបានធំប៉ុនណាស៊ីសងលើបរិមាណស៊ីម៉ងត៍ដែលជាធាតុមានកំណត់នោះឯង។ |
| Hedonic scale scoring (ការផ្តល់ពិន្ទុតាមខ្នាតវាយតម្លៃចំណូលចិត្ត) | ជាវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃផ្នែកញ្ញាណ (Sensory evaluation) ដោយឱ្យអ្នកភ្លក់ធ្វើការផ្តល់ពិន្ទុដល់ផលិតផលអាហារតាមកម្រិតនៃការចូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន ដោយប្រើលេខរៀង (ឧទាហរណ៍ ពីពិន្ទុ ១ ស្អប់បំផុត ដល់ ៩ ចូលចិត្តបំផុត)។ | ដូចជាការចុចឱ្យផ្កាយ (1-star ដល់ 5-star) នៅលើកម្មវិធីកុម្ម៉ង់ម្ហូប Foodpanda ឬ Nham24 ដើម្បីប្រាប់ថាម្ហូបនោះឆ្ងាញ់ ឬមិនឆ្ងាញ់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
