បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងអភិវឌ្ឍផលិតផលអាហារសម្រន់ដែលមានជីវជាតិពីសណ្តែកអង្ករ (Vigna umbellata) ដើម្បីបង្កើនការប្រើប្រាស់ និងការទទួលទាន ដោយសារបច្ចុប្បន្នវាមិនសូវត្រូវបានគេកែច្នៃទោះបីជាវាជាប្រភពប្រូតេអ៊ីនដ៏ល្អក៏ដោយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានផលិតអាហារសម្រន់ចំនួន ១៧ រូបមន្តដោយប្រើម៉ាស៊ីនផលិតអាហារសម្រន់ (Twin-screw extruder) និងបានវាយតម្លៃពួកវាដោយផ្អែកលើការទទួលយកតាមរយៈប្រសាទវិញ្ញាណ សមាសធាតុគីមី និងគុណភាពប្រូតេអ៊ីន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Mixed Flours Extrusion (Formula 9 & 14) ការផលិតអាហារសម្រន់ដោយប្រើម្សៅចម្រុះ (រូបមន្តទី ៩ និង ១៤) |
ទទួលបានការគាំទ្រខ្ពស់ផ្នែករសជាតិ និងវាយនភាព ព្រមទាំងមានបរិមាណនិងគុណភាពប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ (PER ដល់ទៅ ២,០០)។ ការលាយបញ្ចូលគ្នានេះជួយបំពេញកង្វះអាស៊ីតអាមីណូចាំបាច់។ | ទាមទារការរៀបចំវត្ថុធាតុដើមច្រើនមុខ ដែលអាចបង្កើនភាពស្មុគស្មាញក្នុងការគ្រប់គ្រងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម និងថ្លៃដើម។ | ផលិតផលមានប្រូតេអ៊ីន ១៥,២៣% ទៅ ១៦,២៥% និងអនុបាតប្រសិទ្ធភាពប្រូតេអ៊ីន (PER) ១,៩២ - ២,០០ ដែលកម្រិតនេះខ្ពស់ជាងម្សៅសណ្តែកសុទ្ធ។ |
| Rice Bean Flour Alone Extrusion (Formula 1 & 12) ការផលិតដោយប្រើម្សៅសណ្តែកអង្ករតែមួយមុខ (រូបមន្តទី ១ និង ១២) |
រូបមន្តមានភាពសាមញ្ញ ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ និងប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមចម្បងតែមួយមុខ ដែលជួយកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញ។ | ទទួលបានពិន្ទុទាបផ្នែករសជាតិនិងវាយនភាព (មិនសូវស្រួយ) ហើយគុណភាពប្រូតេអ៊ីនទាបដោយសារកង្វះអាស៊ីតអាមីណូមួយចំនួន។ | អនុបាតប្រសិទ្ធភាពប្រូតេអ៊ីន (PER) ត្រឹមតែ ១,៦០ ទៅ ១,៧៦ និងមានពិន្ទុគីមី (Chemical score) ទាបជាងត្រឹម ៦៩%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផលិតនេះទាមទារការវិនិយោគកម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់ លើម៉ាស៊ីនកែច្នៃអាហារខ្នាតឧស្សាហកម្ម និងឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់វិភាគគុណភាព។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃដោយប្រើប្រាស់កសិផលក្នុងស្រុករបស់គេ។ ទោះបីជាដំណាំទាំងនេះ (សណ្តែក ពោត អង្ករ) មានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នានៃពូជ លក្ខខណ្ឌដី និងអាកាសធាតុ អាចធ្វើឱ្យទម្រង់ជីវជាតិនៃវត្ថុធាតុដើមមានការប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួច។
ការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់វិស័យកែច្នៃកសិផលនៅកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់ដំណាំក្នុងស្រុក។
បច្ចេកវិទ្យា Extrusion គួបផ្សំនឹងការលាយម្សៅកសិផលក្នុងស្រុក គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏រឹងមាំមួយដើម្បីបង្កើនអាហារូបត្ថម្ភ និងតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Twin screw extruder (ម៉ាស៊ីនកែច្នៃអាហារប្រភេទវីសទ្វេ) | ម៉ាស៊ីនដែលប្រើវីសពីរវិលទន្ទឹមគ្នាដើម្បីកិន លាយ បង្កើនកម្តៅ និងរុញច្រានល្បាយម្សៅឱ្យឆ្លងកាត់រន្ធពុម្ពតូចៗ ដើម្បីបង្កើតជារូបរាងអាហារសម្រន់ដែលប៉ោង និងស្រួយនៅពេលវាប៉ះនឹងសម្ពាធខាងក្រៅ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនកិនសាច់ដែលកិនផង លាយផង និងចម្អិនម្សៅឱ្យឆ្អិនប៉ោងនៅពេលវាចេញមកក្រៅ។ |
| Protein Efficiency Ratio (PER) (អនុបាតប្រសិទ្ធភាពប្រូតេអ៊ីន) | រង្វាស់គុណភាពនៃប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងចំណីអាហារ ដែលវាស់វែងដោយផ្អែកលើការកើនឡើងទម្ងន់នៃសត្វពិសោធន៍ (ឧ. កណ្តុរ) ធៀបនឹងបរិមាណប្រូតេអ៊ីនដែលវាបានស៊ីចូលទៅ។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថា តើការញ៉ាំសាច់មួយដុំអាចធ្វើឱ្យយើងធាត់ ឬលូតលាស់សាច់ដុំបានកម្រិតណា។ |
| Sensory evaluation (ការវាយតម្លៃផ្នែកប្រសាទវិញ្ញាណ) | វិធីសាស្ត្រវិទ្យាសាស្ត្រដែលប្រើប្រាស់វិញ្ញាណរបស់មនុស្ស (មើល ធុំក្លិន ភ្លក់ ស្ទាប) ដើម្បីវាយតម្លៃលក្ខណៈរបស់ផលិតផលអាហារដូចជា ពណ៌ រសជាតិ ក្លិន និងវាយនភាព។ | ដូចជាការធ្វើជាគណៈកម្មការភ្លក់ម្ហូប ដើម្បីដាក់ពិន្ទុថាម្ហូបនោះឆ្ងាញ់ ស្អាត និងមានក្លិនឈ្ងុយឬអត់។ |
| Chemical score (ពិន្ទុគីមីនៃប្រូតេអ៊ីន) | ការវាយតម្លៃគុណភាពប្រូតេអ៊ីនដោយប្រៀបធៀបបរិមាណអាស៊ីតអាមីណូចាំបាច់ដែលមាននៅក្នុងម្ហូបអាហារ ទៅនឹងស្តង់ដារតម្រូវការគោលរបស់រាងកាយ (ដូចជាស្តង់ដាររបស់ FAO/WHO)។ | ដូចជាការផ្ទៀងផ្ទាត់បញ្ជីរាយនាមវីតាមីនក្នុងថ្នាំបំប៉ន ថាតើវាមានគ្រប់គ្រាន់តាមដែលរាងកាយយើងត្រូវការដែរឬទេ។ |
| Hedonic scale scoring (ប្រព័ន្ធដាក់ពិន្ទុតាមកម្រិតចំណូលចិត្ត) | ប្រព័ន្ធដាក់ពិន្ទុដែលវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃចំណូលចិត្ត ឬការមិនចូលចិត្តរបស់មនុស្សចំពោះផលិតផលអ្វីមួយ (ឧទាហរណ៍ ក្នុងឯកសារនេះគេប្រើពីលេខ ១ ដល់ ៩ ដែលលេខ ៩ គឺចូលចិត្តបំផុត)។ | ដូចជាការចុចសញ្ញាផ្កាយ (Rating) ពី ១ ដល់ ៥ នៅក្នុងកម្មវិធីបញ្ជាទិញម្ហូប ដើម្បីបង្ហាញថាអ្នកពេញចិត្តកម្រិតណា។ |
| Essential amino acid (អាស៊ីតអាមីណូចាំបាច់) | សមាសធាតុផ្សំជាមូលដ្ឋាននៃប្រូតេអ៊ីនដែលរាងកាយមនុស្សមិនអាចបង្កើតដោយខ្លួនឯងបាន ហើយចាំបាច់ត្រូវតែទទួលបានតាមរយៈការបរិភោគអាហារ ដើម្បីទ្រទ្រង់ការលូតលាស់ និងសុខภาพ។ | ដូចជាដុំឡេហ្គោ (Lego) ពិសេសៗដែលយើងមិនមានក្នុងប្រអប់ស្រាប់ ហើយត្រូវតែទិញពីក្រៅទើបអាចដំឡើងជារូបរាងពេញលេញបាន។ |
| Vigna umbellata (សណ្តែកអង្ករ) | ជាប្រភេទរុក្ខជាតិសណ្តែក (Rice Bean) ដែលមានគ្រាប់តូចៗ សម្បូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីន និងអាចដាំដុះបានយ៉ាងល្អក្នុងតំបន់អាស៊ី ប៉ុន្តែមិនសូវមានការពេញនិយមក្នុងការកែច្នៃទូលំទូលាយនៅឡើយ។ | ដូចជាសណ្តែកខៀវ ឬសណ្តែកសៀងដែរ គ្រាន់តែវាមានគ្រាប់វែងរាងដូចអង្ករ ហើយគេអាចយកមកកែច្នៃធ្វើនំ ឬបង្អែមបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
