បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការថយចុះការលូតលាស់ និងទម្ងន់អូវែរបស់មេមាន់ក្រមុំនៅពេលផ្តល់ចំណីដែលមានកម្រិតប្រូតេអ៊ីនទាប និងស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយការប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមបន្ថែមដើម្បីកែលម្អការរំលាយអាហារ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់មេមាន់ក្រមុំប្រភេទ Isa Brown ចំនួន ៧២០ ក្បាល ដែលត្រូវបានបែងចែកជាក្រុមទទួលចំណីមានកម្រិតប្រូតេអ៊ីន ៣ ផ្សេងគ្នា ដោយមានឬគ្មានការបន្ថែមអង់ស៊ីម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Low-CP Diet without Enzyme (Control) ចំណីមានកម្រិតប្រូតេអ៊ីនទាប (១២០g/kg) ដោយមិនមានបន្ថែមអង់ស៊ីម |
ជួយសន្សំសំចៃថ្លៃដើមផលិតដោយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រភពប្រូតេអ៊ីនមានតម្លៃថ្លៃ។ | ធ្វើឱ្យការលូតលាស់រាងកាយ ទម្ងន់អូវែ និងអត្រាផលិតពងដំបូងមានការថយចុះយ៉ាងខ្លាំង ប៉ះពាល់ដល់ផលិតកម្មសរុប។ | អត្រាផលិតពងនៅអាយុ ២៣សប្តាហ៍ គឺត្រឹមតែ ១៣.៥% ប៉ុណ្ណោះ ហើយទម្ងន់អូវែនៅអាយុ១៨សប្តាហ៍មានកម្រិតទាបបំផុត។ |
| Low-CP Diet with Allzyme SSF Supplementation ចំណីមានកម្រិតប្រូតេអ៊ីនទាប បន្ថែមដោយអង់ស៊ីម Allzyme SSF |
ជួយកែលម្អការរំលាយអាហារ បង្កើនទម្ងន់អូវែ និងជម្រុញការផលិតពងដំបូងបានយ៉ាងល្អ ទោះបីជាស៊ីចំណីប្រូតេអ៊ីនទាបក៏ដោយ។ | តម្រូវឱ្យមានការចំណាយ និងការគណនាបន្ថែមលើការទិញអង់ស៊ីមដើម្បីលាយបញ្ចូលក្នុងចំណី។ | អត្រាផលិតពងនៅអាយុ ២៣សប្តាហ៍ កើនឡើងដល់ ៤០.៥% ដែលខ្ពស់ជាងក្រុមដទៃទៀត ហើយទម្ងន់អូវែត្រូវបានកែលម្អគួរឱ្យកត់សម្គាល់ (P<0.05)។ |
| High-CP Diet without Enzyme (Standard) ចំណីមានកម្រិតប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ (១៦០g/kg) ដោយមិនមានបន្ថែមអង់ស៊ីម (ស្តង់ដារ) |
ផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការលូតលាស់ និងទម្ងន់អូវែបានល្អតាមស្តង់ដារ ដោយមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើអង់ស៊ីម។ | ចំណាយថ្លៃដើមខ្ពស់ក្នុងការផលិតចំណីដោយសារត្រូវប្រើប្រភពប្រូតេអ៊ីនច្រើន (ដូចជាសណ្តែកសៀង)។ | អត្រាផលិតពងនៅអាយុ ២៣សប្តាហ៍ គឺស្ថិតក្នុងកម្រិតមធ្យម (២២.២%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីតម្លៃជារូបិយវត្ថុលម្អិតនោះទេ ប៉ុន្តែបានតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគលើធនធានកសិកម្ម និងឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវជាក់លាក់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី (រដ្ឋ New South Wales) ក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រជាក់ចន្លោះពី ៥ ទៅ ២០ អង្សាសេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលមានអាកាសធាតុក្តៅនិងសើម លទ្ធផលនៃការស៊ីចំណី និងការរំលាយអាហាររបស់មាន់អាចមានការប្រែប្រួល ដែលទាមទារឱ្យមានការសាកល្បងបន្ថែមក្នុងបរិបទអាកាសធាតុក្នុងស្រុក។
ការប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមក្នុងចំណីដែលមានប្រូតេអ៊ីនទាប គឺជាដំណោះស្រាយដ៏មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់វិស័យចិញ្ចឹមសត្វនៅកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម។
សរុបមក ការប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមអតិសុខុមប្រាណគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលអាចជួយកសិករកម្ពុជាបង្កើនផលចំណេញ តាមរយៈការរក្សាបាននូវផលិតកម្មពងមាន់ខ្ពស់ ទោះបីជាត្រូវកាត់បន្ថយប្រូតេអ៊ីនក្នុងចំណីក៏ដោយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Exogenous Microbial Enzyme (អង់ស៊ីមអតិសុខុមប្រាណបន្ថែមពីខាងក្រៅ) | ជាប្រូតេអ៊ីនពិសេសដែលផលិតដោយមីក្រូសរីរាង្គ (ដូចជាផ្សិត Aspergillus niger) ដែលត្រូវបានគេបន្ថែមទៅក្នុងចំណីសត្វ ដើម្បីជួយបំបែកសារធាតុចិញ្ចឹមស្មុគស្មាញដែលប្រព័ន្ធរំលាយអាហារសត្វមិនអាចរំលាយបានដោយខ្លួនឯង។ | ដូចជាការផឹកថ្នាំជំនួយក្រពះ ពេលដែលយើងញ៉ាំអាហារពិបាករំលាយ ដើម្បីជួយឱ្យក្រពះកិនអាហារបានល្អ និងស្រូបយកជីវជាតិបានច្រើនជាងមុន។ |
| Pre-lay Pullets (មេមាន់ក្រមុំមុនពេលពង) | សំដៅលើមេមាន់វ័យក្មេងដែលកំពុងលូតលាស់ និងរៀបនឹងឈានចូលដល់វ័យអាចផលិតពងបាន (ជាទូទៅមានអាយុចន្លោះពី ១២ ទៅ ២០ សប្តាហ៍)។ | ដូចជាក្មេងស្រីជំទង់ដែលកំពុងពេញវ័យ និងត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ដើម្បីក្លាយជាស្ត្រីពេញលក្ខណៈ។ |
| Feed Conversion Ratio / FCR (អត្រាបំប្លែងចំណី) | ជារង្វាស់បញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាពនៃការស៊ីចំណី ដោយគណនាថាតើសត្វត្រូវស៊ីចំណីប៉ុន្មានគីឡូក្រាមទើបអាចឡើងទម្ងន់រាងកាយបានមួយគីឡូក្រាម។ គុណតម្លៃ FCR កាន់តែទាប មានន័យថាចំណីនោះកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើម៉ូតូមួយគ្រឿងចាក់សាំង ១លីត្រ អាចជិះបានប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ។ សាំងកាន់តែតិច ជិះបានកាន់តែឆ្ងាយ គឺសបញ្ជាក់ថាម៉ូតូនោះសន្សំសំចៃនិងល្អ។ |
| Solid-state fermentation / SSF (ការបន្ទុំក្នុងមជ្ឈដ្ឋានរឹង) | ជាដំណើរការបណ្តុះមេ ឬផ្សិតនៅលើផ្ទៃនៃវត្ថុធាតុរឹង (ដូចជាកន្ទក់ ឬសណ្តែក) ក្នុងលក្ខខណ្ឌមានសំណើមតិចតួច ដើម្បីផលិតអង់ស៊ីម ដែលផ្តល់ប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាងការបណ្តុះក្នុងវត្ថុរាវ។ | ដូចជាការផ្អាប់ដំបែលើបាយដំណើបដើម្បីធ្វើត្រីប្រម៉ា ឬតៅហ៊ូប្រៃ ដែលមេដំបែដុះផ្ទាល់នៅលើគ្រាប់បាយដោយមិនបាច់ត្រាំក្នុងទឹក។ |
| Non-starch polysaccharide / NSP (ប៉ូលីសាការីតមិនមែនម្សៅ) | ជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាតស្មុគស្មាញ (ដូចជាសរសៃសែលុយឡូស) ដែលមាននៅក្នុងជញ្ជាំងកោសិការុក្ខជាតិ (ឧ. ពោត សណ្តែក) ដែលសត្វស្លាបមិនមានអង់ស៊ីមធម្មជាតិសម្រាប់រំលាយវាបានឡើយ ដែលធ្វើឱ្យខាតបង់ជីវជាតិ។ | ដូចជាសរសៃស្វាយ ឬសរសៃបន្លែរឹងៗ ដែលទោះបីយើងទំពាយ៉ាងណាក៏ក្រពះយើងមិនអាចរំលាយវាបានអស់ដែរ។ |
| Crude Protein / CP (ប្រូតេអ៊ីនឆៅ) | ជាការវាស់វែងបរិមាណប្រូតេអ៊ីនសរុបនៅក្នុងចំណីសត្វតាមបែបមន្ទីរពិសោធន៍ ដោយផ្អែកលើការវិភាគបរិមាណអាសូតសរុប ទោះបីជាអាសូតខ្លះមិនមែនមកពីប្រូតេអ៊ីនដែលអាចប្រើប្រាស់បានពិតប្រាកដក៏ដោយ។ | ដូចជាការវាយតម្លៃទំហំសៀវភៅដោយមើលកម្រាស់ទំព័រសរុប ដោយមិនទាន់គិតថាទំព័រខ្លះអាចជាទំព័រទទេដែលគ្មានអត្ថបទ។ |
| Iso-caloric diets (របបចំណីមានថាមពលស្មើគ្នា) | ជាការរៀបចំរូបមន្តចំណីសត្វខុសៗគ្នា ប៉ុន្តែត្រូវបានគណនាដើម្បីធានាថាចំណីទាំងនោះផ្តល់នូវថាមពលមេតាប៉ូលីស (កាឡូរី) ក្នុងបរិមាណស្មើៗគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលប្រៀបធៀបឥទ្ធិពលនៃកត្តាផ្សេងទៀត (ដូចជាកម្រិតប្រូតេអ៊ីន ឬអង់ស៊ីម)។ | ដូចជាការញ៉ាំបាយមួយចាន និងការញ៉ាំនំប៉័ងមួយដើម ដែលផ្តល់កម្លាំងស្មើគ្នា ទោះបីជារសជាតិ និងគ្រឿងផ្សំខុសគ្នាក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
