Original Title: Development of Sawdust - Compressing Machine for Mushroom Culture
Source: doi.org/10.14456/thaidoa-agres.1999.26
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការអភិវឌ្ឍម៉ាស៊ីនបង្ហាប់ម្សៅរណារសម្រាប់ការបណ្តុះផ្សិត

ចំណងជើងដើម៖ Development of Sawdust - Compressing Machine for Mushroom Culture

អ្នកនិពន្ធ៖ Rawin Surbkar (Department of Agricultural Engineering, Kasetsart University), Bundit Jarimopas (Department of Agricultural Engineering, Kasetsart University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 1999, Thai Agricultural Research Journal

វិស័យសិក្សា៖ Agricultural Engineering

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការចំណាយពេល និងកម្លាំងពលកម្មច្រើនក្នុងការច្រក និងបង្ហាប់ម្សៅរណារចូលក្នុងថង់ប្លាស្ទិកសម្រាប់ការបណ្តុះផ្សិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានធ្វើការរចនា បង្កើត សាកល្បង និងវាយតម្លៃផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងវិស្វកម្មលើម៉ាស៊ីនបង្ហាប់ម្សៅរណារពាក់កណ្តាលស្វ័យប្រវត្តិ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Semi-automatic Sawdust Compressing Machine (SCM)
ការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនបង្ហាប់ម្សៅរណារពាក់កណ្តាលស្វ័យប្រវត្តិ
ចំណេញពេលវេលា និងកម្លាំងពលកម្មដោយអាចផលិតបានលឿនជាងកម្លាំងមនុស្សច្រើនដង។ មានអត្រាត្រលប់ដើមទុនខ្ពស់ (៩៣.៤%) ប្រសិនបើប្រើប្រាស់ក្នុងទំហំអាជីវកម្ម។ ត្រូវការទុនវិនិយោគដំបូងក្នុងការផលិត ឬទិញម៉ាស៊ីន ព្រមទាំងមានចំណាយលើចរន្តអគ្គិសនី និងការថែទាំ។ ដង់ស៊ីតេនៃការបង្ហាប់រាងទាបជាងកម្លាំងមនុស្សបន្តិច។ អត្រាផលិត: ៥៧៦ ថង់/ម៉ោង (សម្រាប់ម្សៅរណារ) និង ៣៧២ ថង់/ម៉ោង (សម្រាប់ចំបើង)។
Manual Compression (Human Labor)
ការប្រើប្រាស់កម្លាំងមនុស្សបង្ហាប់ដោយដៃ
មិនត្រូវការចំណាយដើមទុនទិញម៉ាស៊ីន មិនស៊ីភ្លើង និងអាចបង្ហាប់ដង់ស៊ីតេបានណែនល្អជាងម៉ាស៊ីនបន្តិច។ ចំណាយកម្លាំងពលកម្មច្រើន ដំណើរការយឺតយ៉ាវ និងមិនអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការផលិតកម្មទ្រង់ទ្រាយធំបានឡើយ។ អត្រាផលិត: ១១២ ថង់/ម៉ោង (សម្រាប់ម្សៅរណារ) និង ១៧២ ថង់/ម៉ោង (សម្រាប់ចំបើង)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីតម្រូវការធនធាន និងការវាយតម្លៃផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ការផលិត និងប្រតិបត្តិការម៉ាស៊ីនបង្ហាប់ម្សៅរណារ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសថៃ (សាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart) ដោយផ្តោតលើប្រភេទម្សៅរណារ និងចំបើងដែលប្រើប្រាស់ទូទៅក្នុងតំបន់នោះ។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ប្រភេទវត្ថុធាតុដើមកសិកម្ម និងបច្ចេកទេសនៃការដាំដុះផ្សិតនៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

បច្ចេកវិទ្យាម៉ាស៊ីនបង្ហាប់ម្សៅរណារនេះពិតជាមានភាពសក្តិសម និងមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះពលកម្មក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា។

ជារួម ការធ្វើទំនើបកម្មពីការប្រើប្រាស់កម្លាំងមនុស្សមកប្រើម៉ាស៊ីនបង្ហាប់ពាក់កណ្តាលស្វ័យប្រវត្តិ នឹងជួយជំរុញខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មផ្សិតនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានស្តង់ដារ និងមានភាពប្រកួតប្រជែងខាងផ្នែកតម្លៃ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីយន្តការ និងការរចនាម៉ាស៊ីន (Mechanism & Design Study): និស្សិតគួរចាប់ផ្តើមដោយការសិក្សាពីគំនូរប្លង់បច្ចេកទេស ដូចជាការគណនាកម្លាំងបង្វិលដោយប្រើប្រាស់ 1/3-HP Electric Motor ភ្ជាប់ជាមួយ Reduction Gear (50:1) និងយន្តការកម្លាំងសង្កត់ស៊ីឡាំង (Eccentric Compression Mechanism)។
  2. សាងសង់ម៉ាស៊ីនគំរូ (Prototype Construction): រៀបចំផលិតម៉ាស៊ីនគំរូដោយប្រើប្រាស់ដែក និងគ្រឿងបន្លាស់ដែលអាចរកបានក្នុងស្រុក (Locally available materials) ដើម្បីតេស្តដំណើរការចលនាចុះឡើងនៃដងបង្ហាប់ចូលទៅក្នុងថង់ប្លាស្ទិក។
  3. ធ្វើតេស្តអនុវត្តជាមួយវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុក (Material Testing): អនុវត្តការសាកល្បងបង្ហាប់ដោយប្រើប្រាស់ម្សៅរណារ និងកាកសំណល់កសិកម្មផ្សេងៗ (ដូចជាស្នូលពោត ឬចំបើង)។ ត្រូវវាស់ស្ទង់កម្លាំងសង្កត់ដោយប្រើប្រាស់ Load Cell និងគណនាដង់ស៊ីតេ (Density) ដើម្បីធៀបជាមួយស្តង់ដារ។
  4. វិភាគទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ច (Economic Evaluation): ប្រមូលទិន្នន័យចំណាយជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា (តម្លៃភ្លើង តម្លៃពលកម្ម) រួចប្រើប្រាស់រូបមន្តសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីគណនាចំណុចរួចដើម Break-even Point (BEP) និងអត្រាត្រលប់នៃប្រាក់ចំណេញ Rate of Return
  5. ផ្សព្វផ្សាយ និងផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា (Technology Transfer): សហការជាមួយសហគមន៍កសិកម្ម ដើម្បីរៀបចំសិក្ខាសាលាបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពម៉ាស៊ីន និងណែនាំពីរបៀបថែទាំ (Maintenance) ដល់ម្ចាស់កសិដ្ឋានបណ្តុះផ្សិត ដើម្បីជំរុញការប្រើប្រាស់គ្រឿងយន្តកសិកម្មឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Eccentric compression mechanism (យន្តការបង្ហាប់បែបខុសផ្ចិត) យន្តការដែលប្រើប្រាស់អ័ក្សវិលដែលមានចំណុចកណ្តាលមិនចំកណ្តាលរង្វង់ (ខុសផ្ចិត) ដើម្បីបំប្លែងចលនារង្វិលជុំរបស់ម៉ូទ័រ ទៅជាចលនាត្រង់ចុះឡើងសម្រាប់សង្កត់បង្ហាប់ម្សៅរណារចូលក្នុងថង់។ ដូចជាការធាក់កង់រទេះ ដែលចលនារង្វិលជុំរបស់ឈ្នាន់ធ្វើឱ្យជើងយើងងើបឡើងចុះៗជាចង្វាក់។
Reduction gear (ប្រអប់លេខកាត់បន្ថយល្បឿន) ឧបករណ៍មេកានិចដែលតភ្ជាប់ជាមួយម៉ូទ័រ ដើម្បីកាត់បន្ថយល្បឿនជុំវិលរបស់ម៉ូទ័រ ប៉ុន្តែប្តូរមកវិញនូវការបង្កើនកម្លាំងបង្វិល (Torque) ឱ្យកាន់តែខ្លាំងសម្រាប់ដំណើរការសង្កត់របស់ម៉ាស៊ីន។ ដូចជាការដាក់លេខតូច (លេខ១ ឬលេខ២) ពេលជិះម៉ូតូឡើងចំណោត ដែលកង់ម៉ូតូវិលយឺតជាងមុន តែកម្លាំងរុញមានទំហំធំខ្លាំង។
Break even point (ចំណុចរួចដើម) ចំណុចនៃបរិមាណផលិតកម្ម ឬការលក់ ដែលប្រាក់ចំណូលសរុបទទួលបានមកវិញ ស្មើគ្នាបេះបិទទៅនឹងចំណាយសរុប (ទាំងចំណាយថេរ និងចំណាយប្រែប្រួល) ដែលមានន័យថាប្រតិបត្តិការនោះមិនចំណេញ ហើយក៏មិនខាត។ ដូចជាយើងលក់នំកាសែតបានលុយមកវិញគ្រាន់តែគ្រប់ថ្លៃទិញម្សៅនិងគ្រឿងផ្សំ ដោយមិនទាន់សល់ប្រាក់ចំណេញចូលហោប៉ៅ។
Compressive stress (កម្លាំងសង្កត់ផ្ទៃ) រង្វាស់នៃកម្លាំងដែលសង្កត់ទៅលើផ្ទៃមុខកាត់នៃវត្ថុណាមួយ (ដូចជាដងដែកបង្ហាប់) ដែលវិស្វករត្រូវគណនាដើម្បីធានាថាវត្ថុនោះរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ មិនកោង ឬបាក់បែកពេលម៉ាស៊ីនកំពុងដំណើរការ។ ដូចជាការយកម្រាមដៃសង្កត់លើដុំអេប៉ុង កម្លាំងដែលម្រាមដៃសង្កត់បែងចែកលើផ្ទៃអេប៉ុងនោះឯងហៅថាកម្លាំងសង្កត់ផ្ទៃ។
Rate of return (អត្រាត្រលប់នៃប្រាក់ចំណេញ) ភាគរយនៃប្រាក់ចំណេញសុទ្ធដែលទទួលបានមកវិញធៀបនឹងទុនវិនិយោគសរុប ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ ដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជោគជ័យនិងភាពសក្តិសមនៃការបណ្តាក់ទុនទិញម៉ាស៊ីន។ ប្រសិនបើយើងរកស៊ីដាក់ទុន ១០០ ដុល្លារ ហើយចុងឆ្នាំចំណេញបាន ២០ ដុល្លារ នោះអត្រាត្រលប់គឺស្មើនឹង ២០%។
Load cell (សេនស័រវាស់កម្លាំងសង្កត់) ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកដែលបំប្លែងកម្លាំងមេកានិច (ដូចជាទម្ងន់ ឬកម្លាំងសង្កត់របស់ម៉ាស៊ីន) ទៅជាសញ្ញាអគ្គិសនី ដើម្បីវាស់ស្ទង់ទំហំនៃកម្លាំងនោះជាក់ស្តែងនៅក្នុងការពិសោធន៍។ ដូចជាជញ្ជីងថ្លឹងគីឡូឌីជីថល ដែលនៅពេលយើងឈរពីលើ វានឹងបំប្លែងកម្លាំងសង្កត់ពីទម្ងន់យើងទៅជាតួលេខនៅលើអេក្រង់។
Strain amplifier (ឧបករណ៍ពង្រីករលកសញ្ញាកម្លាំង) ឧបករណ៍អគ្គិសនីដែលប្រើសម្រាប់ពង្រីករលកសញ្ញាអគ្គិសនីខ្សោយៗដែលទទួលបានពី Load cell ឱ្យមានទំហំធំច្បាស់ ដើម្បីប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រអាចកត់ត្រា និងយកទិន្នន័យទៅវិភាគបាន។ ដូចជាឧបករណ៍បំពងសំឡេង (អំភ្លី) ដែលជួយទាញសំឡេងច្រៀងខ្សោយៗពីម៉ៃក្រូហ្វូនឱ្យឮខ្លាំងកងរំពងពេញរោងការ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖