បញ្ហា (The Problem)៖ ការដាំអំពៅដោយប្រើកាត់កំណាត់ដើមដែលមានភ្នែក ២ ទៅ ៣ ធ្វើឱ្យខាតបង់ទិន្នផលពូជ ទាមទារកម្លាំងពលកម្មច្រើន និងចំណាយពេលយូរ ដែលទាមទារឱ្យមានឧបករណ៍ស្ទូងកូនអំពៅដែលមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានរចនា និងសាកល្បងឧបករណ៍ស្ទូងកូនអំពៅបញ្ឈរដោយប្រើថាសកំណត់ចន្លោះដាំ និងបានធ្វើការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៅល្បឿន និងជម្រៅខុសៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Metering Disc D1 (78 cm diameter / 30 cm pitch) ការប្រើប្រាស់ថាសកំណត់ចន្លោះ D1 (អង្កត់ផ្ចិត ៧៨ ស.ម / គម្លាតដាំ ៣០ ស.ម) |
មានចំនួនកូនអំពៅច្រើនក្នុងមួយរ៉ៃ ដែលអាចផ្តល់សក្តានុពលទិន្នផលសរុបខ្ពស់ ប្រសិនបើដាំជោគជ័យ។ | អត្រាជោគជ័យក្នុងការដាំទាបបំផុត (៥៣.១៨%) ដោយសារចន្លោះដាំញឹកពេក ធ្វើឱ្យអ្នកទម្លាក់កូនអំពៅចូលក្នុងប្រដាប់ដាំមិនទាន់នឹងល្បឿនម៉ាស៊ីន។ | អត្រាជោគជ័យ ៥៣.១៨%, គម្លាតលម្អៀង (PPE) ២០.៨៤%, សមត្ថភាពការងារ ១.៩៥ រ៉ៃ/ម៉ោង។ |
| Metering Disc D2 (86 cm diameter / 45 cm pitch) ការប្រើប្រាស់ថាសកំណត់ចន្លោះ D2 (អង្កត់ផ្ចិត ៨៦ ស.ម / គម្លាតដាំ ៤៥ ស.ម) |
មានកម្រិតលម្អៀងនៃគម្លាតដាំ (PPE) ទាបជាងគេបំផុតគឺត្រឹមតែ ១១.៤៣% និងមានសមត្ថភាពការងារក្នុងទីវាលខ្ពស់ជាងគេ។ | អត្រាជោគជ័យក្នុងការដាំស្ថិតនៅកម្រិតមធ្យម (៥៩.៧៦%) ដែលនៅតែមានកូនអំពៅខ្លះធ្លាក់ខុសគោលដៅ ឬរលំ។ | អត្រាជោគជ័យ ៥៩.៧៦%, គម្លាតលម្អៀង (PPE) ១១.៤៣%, សមត្ថភាពការងារ ២.២៦ រ៉ៃ/ម៉ោង។ |
| Metering Disc D3 (96 cm diameter / 60 cm pitch) ការប្រើប្រាស់ថាសកំណត់ចន្លោះ D3 (អង្កត់ផ្ចិត ៩៦ ស.ម / គម្លាតដាំ ៦០ ស.ម) |
អត្រាជោគជ័យក្នុងការដាំខ្ពស់ជាងគេបំផុត (៦៧.៣២%) ដោយសារគម្លាតដាំធំ ងាយស្រួលនិងមានពេលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់កសិករទម្លាក់កូនអំពៅចូលទៅក្នុងរន្ធ។ | គម្លាតនៃការដាំមានទំហំធំពេក (៦០សង់ទីម៉ែត្រ) ដែលអាចធ្វើឱ្យបរិមាណដើមអំពៅក្នុងមួយរ៉ៃតិច និងអាចកាត់បន្ថយទិន្នផលអំពៅសរុប។ | អត្រាជោគជ័យ ៦៧.៣២%, គម្លាតលម្អៀង (PPE) ១៣.៩០%, សមត្ថភាពការងារ ២.២១ រ៉ៃ/ម៉ោង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារនូវគ្រឿងចក្រកសិកម្មខ្នាតមធ្យម ឧបករណ៍រចនាឡើងថ្មី និងការរៀបចំកូនពូជជាមុន ដែលតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគលើផ្នែករឹង និងពេលវេលាបណ្តុះកូនអំពៅ។
ការសាកល្បងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងកសិដ្ឋាននៃសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ខេត្ត Nakhon Pathom ប្រទេសថៃ ដែលប្រើប្រាស់ដីប្រភេទល្បាយ (Loam) ជាមួយនឹងពូជអំពៅ Khon Kaen 3។ កត្តានេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះខេត្តដែលដាំអំពៅនៅកម្ពុជាអាចមានប្រភេទដីខុសៗគ្នា (ដូចជាដីឥដ្ឋរឹង ឬដីខ្សាច់) ហើយប្រសិទ្ធភាពនៃការកកាយដីរបស់យន្តការនេះអាចប្រែប្រួលទៅតាមកម្រិតសំណើម និងភាពរឹងរបស់ដីជាក់ស្តែង។
បច្ចេកវិទ្យាស្ទូងកូនអំពៅដោយប្រើថាសបញ្ឈរនេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ជាពិសេសការសន្សំសំចៃពូជ និងកម្លាំងពលកម្ម។
ជារួម ការអភិវឌ្ឍន៍យន្តការដាំកូនអំពៅបញ្ឈរនេះ គឺជាគំរូដ៏ល្អមួយដែលអាចជួយឱ្យកសិករ និងក្រុមហ៊ុននៅកម្ពុជាបង្កើនទិន្នផល កាត់បន្ថយចំណាយលើពូជ និងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពការងារបានយ៉ាងប្រសើរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Transplanter (ឧបករណ៍ស្ទូង ឬម៉ាស៊ីនដាំកូនរុក្ខជាតិ) | ជាគ្រឿងចក្រកសិកម្មដែលប្រើសម្រាប់ដាំ ឬស្ទូងកូនរុក្ខជាតិដែលបានបណ្តុះរួច ទៅក្នុងដីដោយស្វ័យប្រវត្តិ ឬពាក់កណ្តាលស្វ័យប្រវត្តិ ដើម្បីចំណេញពេលវេលា និងកម្លាំងពលកម្ម។ | ដូចជាមនុស្សយន្តដែលជួយយកកូនរុក្ខជាតិពីថាសទៅដាក់ដាំក្នុងរន្ធដីយ៉ាងរហ័ស ជំនួសឱ្យការដាំដោយដៃកសិករផ្ទាល់។ |
| Metering disc (ថាសកំណត់ចន្លោះដាំ) | ជាយន្តការរាងជារង្វង់នៅក្នុងម៉ាស៊ីនដាំ ដែលវិលដើម្បីគ្រប់គ្រងគម្លាតពីដើមមួយទៅដើមមួយឱ្យមានចន្លោះស្មើគ្នា និងទៀងទាត់ទៅតាមការកំណត់។ | ដូចជានាឡិកាដែលមានកងវិល ហើយរាល់ពេលដែលវាវិលដល់ម៉ោង ឬចម្ងាយដែលបានកំណត់ វានឹងទម្លាក់កូនរុក្ខជាតិមួយដើមចុះ។ |
| Planting pitch (គម្លាតដាំ ឬចន្លោះគុម្ព) | ជារង្វាស់នៃចម្ងាយពីកូនរុក្ខជាតិមួយទៅកូនរុក្ខជាតិមួយទៀតនៅក្នុងជួរតែមួយ ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយម៉ាស៊ីន ដើម្បីធានាថាវាមានទំហំលូតលាស់គ្រប់គ្រាន់។ | ដូចជាការតម្រង់ជួរសិស្សដោយតម្រូវឱ្យឈរឃ្លាតពីគ្នាមួយម៉ែត្រម្នាក់ ដើម្បីកុំឱ្យទង្គិចគ្នាពេលធ្វើចលនា។ |
| Field capacity (សមត្ថភាពការងារក្នុងទីវាល) | ជាទំហំផ្ទៃដី (គិតជារ៉ៃ ឬហិកតា) ដែលគ្រឿងចក្រកសិកម្មមួយអាចធ្វើការ (ឧទាហរណ៍៖ ភ្ជួរ ឬដាំ) រួចរាល់ក្នុងរយៈពេលមួយម៉ោង។ | ដូចជាល្បឿនរបស់អ្នកលាបថ្នាំផ្ទះ ដែលគេវាស់ថាគាត់អាចលាបជញ្ជាំងបានប៉ុន្មានម៉ែត្រការ៉េក្នុងមួយម៉ោង។ |
| Planting success rate (អត្រាជោគជ័យក្នុងការដាំ) | ជាភាគរយនៃចំនួនកូនរុក្ខជាតិដែលម៉ាស៊ីនបានដាំចូលទៅក្នុងដីបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ (ឈរត្រង់ល្អ មិនរលំ និងត្រូវជម្រៅ) ធៀបនឹងចំនួនកូនរុក្ខជាតិសរុបដែលបានទម្លាក់។ | ដូចជាការគប់បាល់ចូលកន្ត្រក បើគប់ ១០០ដង ចូលបាន ៦០ដង នោះអត្រាជោគជ័យគឺ ៦០%។ |
| Bud billet (កំណាត់ភ្នែកអំពៅ ឬកង់អំពៅមានភ្នែក) | ជាបំណែកតូចៗនៃដើមអំពៅដែលគេកាត់ដោយមានជាប់ភ្នែក (ពន្លក) តែមួយ ដើម្បីយកទៅបណ្តុះជាកូនអំពៅ ជំនួសឱ្យការដាំទាំងកង់វែងៗដែលមានភ្នែកច្រើន។ | ដូចជាការកាត់ដំឡូងបារាំងជាដុំតូចៗដោយមានជាប់ពន្លកមួយៗ ដើម្បីយកទៅដាំឱ្យដុះជាដើមថ្មី ចំណេញពូជជាងការដាំដំឡូងទាំងមូល។ |
| Apical dominance (ឥទ្ធិពលកំពូល) | ជាបាតុភូតដែលភ្នែក ឬពន្លកនៅផ្នែកខាងលើនៃដើមរុក្ខជាតិលូតលាស់លឿន និងបញ្ចេញអរម៉ូនទប់ស្កាត់មិនឱ្យពន្លកនៅផ្នែកខាងក្រោមដុះលូតលាស់បានល្អ។ នេះជាមូលហេតុដែលគេត្រូវកាត់អំពៅជាកង់តូចៗមានភ្នែកតែមួយដើម្បីបណ្តុះ។ | ដូចជាបងធំដែលដណ្តើមហូបអាហារ និងយកជីវជាតិអស់ ធ្វើឱ្យប្អូនៗដែលនៅក្បែរនោះមិនសូវលូតលាស់ ឬក្រញីស។ |
| Planting depth error (គម្លាតលម្អៀងនៃជម្រៅដាំ) | ជាភាគរយនៃភាពខុសគ្នារវាងជម្រៅដាំដែលកូនរុក្ខជាតិត្រូវបានកប់ទៅក្នុងដីជាក់ស្តែង ធៀបនឹងជម្រៅគោលដៅ (ឧ. ១០ ឬ ១៥ ស.ម) ដែលបានកំណត់ទុកជាមុនដោយទ្រឹស្តី។ | ដូចជាការជីករន្ធដាំដើមឈើ ដែលយើងចង់បានជម្រៅ ១០សង់ទីម៉ែត្រ តែជីកជាក់ស្តែងបានត្រឹម ៨សង់ទីម៉ែត្រ ឬជ្រៅដល់ ១២សង់ទីម៉ែត្រ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
