បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាថ្លៃដើមវត្ថុធាតុដើមចំណីសត្វ (កន្ទក់ ចុងអង្ករ និងពោត) ដែលមានតម្លៃខ្ពស់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មចិញ្ចឹមជ្រូក ដែលធ្វើឱ្យកសិករខាតបង់ប្រាក់ចំណូល។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានស្វែងរកការប្រើប្រាស់ដំឡូងជ្វា និងវិធីសាស្ត្រផ្អាប់ចំណីជាជម្រើសជំនួសដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈការពិសោធន៍ផ្តល់ចំណីដល់កូនជ្រូកផ្តាច់ដោះ ដោយបែងចែកជាពីរក្រុមដើម្បីប្រៀបធៀបអត្រាលូតលាស់ និងប្រសិទ្ធភាពចំណី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Dry Mash Ration ការផ្តល់ចំណីស្ងួតស្តង់ដារ |
ងាយស្រួលក្នុងការផ្តល់ឱ្យសត្វស៊ី និងមានអត្រាបំប្លែងចំណី (FCR) ទាបជាងដោយសារតែវាជាចំណីស្ងួត។ | ចំណាយថ្លៃដើមខ្ពស់លើវត្ថុធាតុដើមដូចជា កន្ទក់ ចុងអង្ករ និងពោត ដែលធ្វើឱ្យប្រាក់ចំណេញរបស់កសិករធ្លាក់ចុះ។ | កំណើនទម្ងន់ ០.៣១១ គ.ក្រ/ថ្ងៃ និងថ្លៃដើមចំណី ៧.៤២ បាត/គ.ក្រ (ទិន្នន័យឆ្នាំ ១៩៦៣) |
| Biozymes Fermented Feed ការផ្តល់ចំណីផ្អាប់ដោយប្រើបាយអូហ្ស៊ីម (Biozymes) |
ជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្មយ៉ាងច្រើន ដោយប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមថោកៗដូចជា ដំឡូងជ្វា និងរុក្ខជាតិបៃតង ដោយនៅរក្សាបានអត្រាលូតលាស់ល្អ។ | ទាមទារកម្លាំងពលកម្ម និងពេលវេលាសម្រាប់ការផ្អាប់ (៤៨-៧២ ម៉ោង) ហើយចំណីមានសំណើមខ្ពស់។ | កំណើនទម្ងន់ ០.៣១៣ គ.ក្រ/ថ្ងៃ និងថ្លៃដើមចំណីធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៦.២១ បាត/គ.ក្រ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះមិនតម្រូវឱ្យមានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុកដែលមានតម្លៃថោក និងឧបករណ៍សម្រាប់ផ្អាប់ចំណីសាមញ្ញៗ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃតាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៣ លើពូជជ្រូកកាត់ Large White និងជ្រូកស្រុក ព្រមទាំងប្រើប្រាស់តម្លៃរូបិយប័ណ្ណបាតក្នុងសម័យនោះ។ ទោះបីជាទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុហួសសម័យក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែបរិបទអាកាសធាតុ កសិកម្ម និងបញ្ហាចំណីសត្វឡើងថ្លៃគឺនៅតែស្រដៀងគ្នាបេះបិទទៅនឹងបញ្ហាដែលកសិករកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះនាពេលបច្ចុប្បន្ន។
វិធីសាស្ត្រក្នុងការជំនួសចំណីសម្រេចដោយចំណីផ្អាប់ដែលផ្សំពីកសិផលក្នុងស្រុក គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងសក្តានុពលខ្ពស់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ការបង្វែរមកប្រើប្រាស់ចំណីផ្អាប់មិនត្រឹមតែជួយដោះស្រាយបញ្ហាថ្លៃដើមចំណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយលើកកម្ពស់សន្តិសុខស្បៀង និងការប្រើប្រាស់ធនធានកសិកម្មក្នុងស្រុកឱ្យអស់លទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Biozymes (បាយអូហ្ស៊ីម / អង់ស៊ីមជីវសាស្ត្រ) | គឺជាល្បាយជីវសាស្ត្រដែលផ្សំឡើងពីបាក់តេរី មេដំបែ (Yeast) និងអង់ស៊ីម ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់សម្រាប់យកទៅផ្អាប់ជាមួយចំណីសត្វ ដើម្បីជួយបំបែករចនាសម្ព័ន្ធចំណីឱ្យផុយ និងងាយស្រួលដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់សត្វក្នុងការស្រូបយកជីវជាតិ។ | ដូចជាការត្រាំសាច់ជាមួយម្នាស់ ឬល្ហុងដើម្បីឱ្យសាច់ផុយមុនពេលចម្អិន អង់ស៊ីមជួយបំបែកចំណីរឹងៗឱ្យក្លាយជាទម្រង់ងាយស្រួលរំលាយ។ |
| Feed Efficiency / ประสิทธิภาพการใช้อาหาร (ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ចំណី) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់សត្វក្នុងការបំប្លែងចំណីដែលវាស៊ី ទៅជាទម្ងន់រាងកាយ (Feed Conversion Ratio)។ ប្រសិនបើប្រសិទ្ធភាពចំណីខ្ពស់ មានន័យថាសត្វស៊ីចំណីតិច ប៉ុន្តែអាចឡើងទម្ងន់បានច្រើន ដែលជួយសន្សំសំចៃថ្លៃដើម។ | ដូចជាកម្រិតស៊ីសាំងរបស់ម៉ូតូដែរ បើម៉ូតូស៊ីសាំងតិចតែអាចជិះបានឆ្ងាយ មានន័យថាវាមានម៉ាស៊ីនដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ |
| Fermented Feed / อาหารหมัก (ចំណីផ្អាប់) | គឺជាចំណីសត្វដែលត្រូវបានលាយជាមួយទឹក និងអតិសុខុមប្រាណ (ដូចជាមេដំបែ ឬបាក់តេរី) ហើយរក្សាទុកក្នុងស្ថានភាពបិទជិតរយៈពេលណាមួយ ដើម្បីឱ្យមេរោគល្អៗទាំងនោះធ្វើការបំប្លែង និងបង្កើនគុណភាពជីវជាតិនៅក្នុងចំណីមុននឹងយកទៅឱ្យសត្វស៊ី។ | ដូចជាការធ្វើជ្រក់ ឬផ្អក ដែលយើងប្រើប្រាស់បាក់តេរីល្អៗដើម្បីកែច្នៃអាហារឱ្យមានរសជាតិជូរ ងាយស្រួលរំលាយ និងអាចទុកបានយូរ។ |
| Weaning pigs / สุกรหย่านม (កូនជ្រូកផ្តាច់ដោះ) | សំដៅលើកូនជ្រូកដែលទើបតែត្រូវបានបំបែកចេញពីមេរបស់វា និងបញ្ឈប់ការបៅទឹកដោះ ដោយប្តូរមកស៊ីចំណីរឹងជំនួសវិញ។ នេះជាដំណាក់កាលដែលប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់វាងាយរងគ្រោះ និងត្រូវការចំណីដែលងាយរំលាយបំផុត។ | ដូចជាទារកដែលទើបតែឈប់បៅដោះម្តាយ ហើយចាប់ផ្តើមញ៉ាំបបរ ឬអាហារទន់ៗជាលើកដំបូង។ |
| Concentrate / อาหารเข้มข้น (ចំណីប្រមូលផ្តុំ / ចំណីខាប់) | គឺជាប្រភេទចំណីដែលមានផ្ទុកនូវកម្រិតថាមពល ប្រូតេអ៊ីន និងសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែមានកម្រិតកាកសរសៃទាប។ វាត្រូវបានគេយកមកលាយបន្ថែមជាមួយចំណីគោល (ដូចជាដំឡូង ឬកន្ទក់) ដើម្បីបំពេញតម្រូវការជីវជាតិរបស់សត្វឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់។ | ដូចជាថ្នាំវីតាមីនបំប៉នកម្លាំងដែលយើងញ៉ាំបន្ថែមពីលើបាយធម្មតា ដើម្បីឱ្យរាងកាយទទួលបានជីវជាតិគ្រប់គ្រាន់ និងឆាប់រហ័ស។ |
| Total moisture content / ความชุ่มชื้นหรือน้ำในอาหาร (កម្រិតសំណើមសរុប) | គឺជាបរិមាណជាតិទឹកសរុបដែលមាននៅក្នុងល្បាយចំណី។ នៅក្នុងដំណើរការផ្អាប់ កម្រិតសំណើមត្រូវតែគ្រប់គ្រងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ (ប្រមាណ ៦០-៧០%) ដើម្បីផ្តល់បរិយាកាសស័ក្តិសមឱ្យអតិសុខុមប្រាណអាចលូតលាស់ និងធ្វើការផ្អាប់បានល្អ។ | ដូចជាការលាយស៊ីម៉ងត៍ បើយើងចាក់ទឹកតិចពេកវានឹងស្ងួតកក មិនអាចកូរចូលគ្នាបាន បើចាក់ច្រើនពេកវានឹងរាវ ដូច្នេះត្រូវមានកម្រិតទឹកល្មមទើបប្រើការបានល្អ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
