Original Title: ประสิทธิภาพของไขเคลือบเปลือกผลไม้ที่ผลิตจากไขมันในน้ำเสียของโรงงานอุตสาหกรรม ผลิตน้ำมันปาล์ม (TH-ENV wax) ต่อการจัดเก็บกล้วยน้ำว้าหลังการเก็บเกี่ยว
Source: doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2018.20
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ប្រសិទ្ធភាពនៃក្រមួនស្រោបសំបកផ្លែឈើដែលផលិតពីខ្លាញ់ក្នុងទឹកសំណល់រោងចក្រឧស្សាហកម្មប្រេងដូង (TH-ENV wax) លើការថែរក្សាផ្លែចេកណាំវ៉ាក្រោយពេលប្រមូលផល

ចំណងជើងដើម៖ ประสิทธิภาพของไขเคลือบเปลือกผลไม้ที่ผลิตจากไขมันในน้ำเสียของโรงงานอุตสาหกรรม ผลิตน้ำมันปาล์ม (TH-ENV wax) ต่อการจัดเก็บกล้วยน้ำว้าหลังการเก็บเกี่ยว

អ្នកនិពន្ធ៖ Juthamanee Sangsawang (Department of Environmental Science, Kasetsart University), Onanong Phewnil (Department of Environmental Science, Kasetsart University), Kasem Chunkao (Department of Environmental Science, Kasetsart University), Paiboon Prabuddham (Department of Environmental Science, Kasetsart University), Sarunya Khunandilok (Department of Home Economics, Kasetsart University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2018, Thai Agricultural Research Journal

វិស័យសិក្សា៖ Environmental Science & Postharvest Technology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ខ្លាញ់ (Grease) នៅក្នុងទឹកសំណល់ពីរោងចក្រផលិតប្រេងដូងគឺជាបញ្ហាបរិស្ថានដ៏ចម្បងមួយ។ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងទាញយកខ្លាញ់ពីទឹកសំណល់ទាំងនេះដើម្បីផលិតជាក្រមួនស្រោបផ្លែឈើ (TH-ENV wax) សម្រាប់ជួយថែរក្សាគុណភាពផ្លែចេកក្រោយពេលប្រមូលផល និងកាត់បន្ថយសំណល់ឧស្សាហកម្ម។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈការបំបែកខ្លាញ់ពីទឹកសំណល់ ការបន្សុទ្ធ និងការបង្កើតរូបមន្តក្រមួនដើម្បីសាកល្បងប្រសិទ្ធភាពទៅលើផ្លែចេក។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
TH-ENV wax
ក្រមួន TH-ENV ផលិតពីខ្លាញ់ទឹកសំណល់ប្រេងដូង
មានក្លិនធម្មជាតិល្អប្រសើរ ប្រើប្រាស់សំណល់ឧស្សាហកម្មកាត់បន្ថយការបំពុល និងកាត់បន្ថយការបាត់បង់ទម្ងន់ផ្លែឈើបានយ៉ាងល្អដោយគ្មានផ្ទុកលោហៈធ្ងន់លើសកម្រិត។ ទាមទារដំណើរការទាញយក និងបន្សុទ្ធខ្លាញ់ពីទឹកសំណល់ដែលចំណាយពេល និងកម្លាំងម៉ាស៊ីន ព្រមទាំងផ្តល់ទិន្នផលខ្លាញ់ទាប (៤.២៦ មីលីលីត្រ ក្នុងទឹកសំណល់ ១ លីត្រ)។ កាត់បន្ថយការបាត់បង់ទម្ងន់ចេកបានយ៉ាងមានន័យនៅថ្ងៃទី១ ពន្យារការកើនឡើងភាពផ្អែមនៅថ្ងៃទី៥ និងទទួលបានការពេញចិត្តលើក្លិនជារួមដល់ទៅ ៧១% (កម្រិតខ្ពស់)។
Commercial wax
ក្រមួនពាណិជ្ជកម្មទូទៅ
ងាយស្រួលរកទិញលើទីផ្សារ ស្របតាមស្តង់ដារ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកាត់បន្ថយការបាត់បង់ទម្ងន់ផ្លែឈើ។ មានក្លិនសារធាតុគីមីខ្លាំងដែលធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់មិនសូវពេញចិត្ត និងមិនមានលក្ខណៈធម្មជាតិ (០% សម្រាប់ការពេញចិត្តលើក្លិនធម្មជាតិ)។ ប្រសិទ្ធភាពទប់ស្កាត់ការបាត់បង់ទម្ងន់ និងភាពផ្អែមប្រហាក់ប្រហែលនឹង TH-ENV wax ប៉ុន្តែទទួលបានការពេញចិត្តលើក្លិនកម្រិតខ្ពស់ត្រឹមតែ ៦.៥% ប៉ុណ្ណោះ។
Control (Unwaxed)
ការមិនស្រោបក្រមួន (Control)
មិនតម្រូវឲ្យមានការចំណាយលើសម្ភារៈ បច្ចេកទេស ឬកម្លាំងពលកម្មបន្ថែមឡើយ។ ផ្លែឈើឆាប់បាត់បង់ជាតិទឹក ឆាប់ទុំជ្រុល និងឆាប់រលួយខូចគុណភាព ដែលធ្វើឲ្យខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ មានការបាត់បង់ទម្ងន់ខ្ពស់បំផុត (៧.៣១% នៅថ្ងៃទី១) និងមានការកើនឡើងកម្រិតភាពផ្អែមលឿនជាងគេបំផុត (១៩.៨៩ នៅថ្ងៃទី១)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារការបំពាក់ឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់ សម្រាប់ការទាញយកខ្លាញ់ ការបន្សុទ្ធ និងការវិភាគគុណភាព ព្រមទាំងសារធាតុគីមីមួយចំនួនធំ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះប្រមូលសំណាកទឹកសំណល់ពីរោងចក្រប្រេងដូងនៅខេត្តស៊ូរ៉ាតថានី (Surat Thani) ប្រទេសថៃ និងវាយតម្លៃក្លិនជាមួយនឹងអ្នកចូលរួមស្ទង់មតិត្រឹមតែ ៣១ នាក់ ដែលជាទំហំសំណាកតូចមួយ។ ទោះជាយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដោយសារយើងមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ កសិកម្ម និងប្រភេទផ្លែចេកស្រដៀងគ្នាដែលអាចយកមកអនុវត្តបាន។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសំណល់ឧស្សាហកម្ម និងលើកកម្ពស់បច្ចេកវិទ្យាថែរក្សាគុណភាពកសិផលក្រោយពេលប្រមូលផល។

សរុបមក ការច្នៃប្រឌិតនេះផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ទ្វេរដងគឺការគ្រប់គ្រងសំណល់ឧស្សាហកម្មប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងការបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់កសិផលកម្ពុជាសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការទាញយកខ្លាញ់: និស្សិតត្រូវសិក្សាពីបច្ចេកទេសបំបែកខ្លាញ់ពីទឹកសំណល់ (Lipid extraction) ដោយប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន Centrifuge ក្នុងល្បឿន ៣០០០ ជុំ/នាទី និងការប្រើប្រាស់ Acetic acid ដោះស្រាយការបំបែកស្រទាប់។
  2. វិភាគគុណភាព និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ: ប្រមូលសំណាកពីទីតាំងរោងចក្រក្នុងស្រុក រួចធ្វើការវិភាគរកវត្តមានលោហៈធ្ងន់នៅក្នុងខ្លាញ់ដែលបានបន្សុទ្ធ ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស AAS (Atomic Absorption Spectroscopy) ដើម្បីធានាថាវាស្របតាមស្តង់ដារសុវត្ថិភាព។
  3. អភិវឌ្ឍរូបមន្តក្រមួន (Wax Formulation): សាកល្បងលាយបញ្ចូលគ្នានូវខ្លាញ់ដែលចម្រាញ់បានជាមួយនឹងសារធាតុធម្មជាតិក្នុងស្រុក ដូចជា Chitosan និងម្សៅរុក្ខជាតិ ដើម្បីបង្កើតជា Edible coating ដែលមានស្ថេរភាព។
  4. ធ្វើតេស្តប្រសិទ្ធភាពលើកសិផលជាក់ស្តែង: យកក្រមួនដែលផលិតបានទៅស្រោបលើផ្លែចេក ឬផ្លែស្វាយក្នុងស្រុក ហើយវាស់ស្ទង់ការបាត់បង់ទម្ងន់ និងកម្រិតភាពផ្អែមប្រចាំថ្ងៃដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Refractometer។
  5. វាយតម្លៃទីផ្សារ និងសេដ្ឋកិច្ច: រៀបចំការស្ទង់មតិក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ (Consumer Sensory Evaluation) ដើម្បីវាយតម្លៃការពេញចិត្តលើក្លិន និងរូបរាង ព្រមទាំងគណនាថ្លៃដើមផលិតធៀបនឹងការប្រើប្រាស់ Commercial wax។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Grease (ខ្លាញ់ខាប់រោងចក្រ) សារធាតុខាប់ៗដែលមាននៅក្នុងទឹកសំណល់ ដែលផ្សំឡើងពីខ្លាញ់ជាមូលដ្ឋាន (base oil) ហ៊ុំព័ទ្ធដោយរចនាសម្ព័ន្ធលោហៈ (skeleton)។ នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ គេបំបែកយកតែខ្លាញ់សុទ្ធពីវាដើម្បីធ្វើក្រមួន។ ដូចជាប៉ុងលាងចានដែលបឺតស្រូបយកប្រេងរំអិលជាប់នៅខាងក្នុង ដែលតម្រូវឱ្យយើងច្របាច់ឬបំបែកវាចេញដើម្បីយកប្រេងនោះមកប្រើប្រាស់។
Centrifugation (បច្ចេកទេសបង្វិលកម្លាំងកណ្តាល) ដំណើរការបង្វិលវត្ថុរាវក្នុងល្បឿនលឿន (ឧ. ៣០០០ ជុំ/នាទី) ដើម្បីបំបែកសារធាតុដែលមានដង់ស៊ីតេខុសគ្នា។ ក្នុងទីនេះវាជួយបំបែកខ្លាញ់ ទឹក និងកករចេញពីគ្នាជា៣ស្រទាប់យ៉ាងច្បាស់លាស់។ ដូចជាការបង្វិលម៉ាស៊ីនបោកខោអាវយ៉ាងលឿន ដែលធ្វើឲ្យទឹកខ្ទាតចេញពីសម្លៀកបំពាក់ដោយសារកម្លាំងបង្វិល។
Transmission Electron Microscopy - TEM (មីក្រូទស្សន៍អេឡិចត្រុងប្រភេទឆ្លងកាត់) ឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើប្រាស់កាំរស្មីអេឡិចត្រុងឆ្លងកាត់សំណាក ដើម្បីថតយករូបភាពរចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុងដែលមានទំហំតូចខ្លាំងបំផុត (កម្រិតណាណូ)។ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីមើលរូបរាងម៉ូលេគុល grease ក្នុងទឹកសំណល់។ ដូចជាការថតកាំរស្មីអ៊ិច (X-ray) ដែលអាចមើលធ្លុះដល់ឆ្អឹងខាងក្នុងរាងកាយ តែឧបករណ៍នេះអាចមើលឃើញតូចជាងនេះរាប់លានដង។
Atomic Absorption Spectroscopy - AAS (វិសាលគមស្រូបយកអាតូម) វិធីសាស្ត្រវិភាគគីមីសម្រាប់វាស់កម្រិតកំហាប់នៃធាតុលោហៈ (ដូចជា ដែក ស័ង្កសី ទង់ដែង) នៅក្នុងសំណាក។ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីពិនិត្យថាតើខ្លាញ់ដែលចម្រាញ់បានមានផ្ទុកលោហៈធ្ងន់លើសកម្រិតសុវត្ថិភាពឬទេ។ ដូចជាម៉ាស៊ីនស្កេនពិនិត្យរាងកាយនៅព្រលានយន្តហោះ ដែលអាចចាប់សញ្ញាដឹងថាអ្នកមានលាក់លោហៈធាតុក្នុងខ្លួនកម្រិតណា។
Bilayer composites (សមាសធាតុស្រទាប់ទ្វេ) វត្ថុធាតុដែលផ្សំឡើងពីសារធាតុពីរប្រភេទខុសគ្នា (ក្នុងទីនេះគឺ ខ្លាញ់ និងប៉ូលីសាក់ការីត ដូចជាម្សៅនិងគីតូសាន) ដើម្បីទាញយកអត្ថប្រយោជន៍រួមបញ្ចូលគ្នា ដូចជាទប់ការបាត់បង់ជាតិទឹកផង និងរក្សាទម្រង់រឹងមាំផង។ ដូចជាការស្លៀកពាក់អាវភ្លៀង (ការពារទឹក) ពីក្រៅ និងពាក់អាវយឺតកប្បាស (ផ្តល់ភាពទន់និងរក្សាកម្តៅ) ពីក្នុង ដើម្បិផ្តល់ការការពារទ្វេរដង។
Semipermeable (លក្ខណៈជ្រាបចូលរើសមុខ) លក្ខណៈនៃភ្នាសឬស្រទាប់ក្រមួន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសារធាតុមួយចំនួន (ដូចជាខ្យល់អុកស៊ីហ្សែនបន្តិចបន្តួច) ឆ្លងកាត់បាន តែរារាំងសារធាតុផ្សេងទៀត (ដូចជាចំហាយទឹក) មិនឱ្យចេញក្រៅ ដើម្បីបន្ថយល្បឿននៃការទុំជ្រុលរបស់ផ្លែឈើ។ ដូចជាស្បៃមុងដែលអនុញ្ញាតឲ្យខ្យល់ចេញចូលបានស្រួល ប៉ុន្តែរារាំងមិនឲ្យសត្វមូសហោះចូលបាន។
Edible coating (ក្រមួនស្រោបអាចបរិភោគបាន) ស្រទាប់រាវស្តើងៗផលិតពីសារធាតុធម្មជាតិ ប្រើសម្រាប់ស្រោបលើផ្លែឈើដើម្បីពន្យារអាយុកាលរក្សាទុក ហើយមានសុវត្ថិភាពទោះបីជាមនុស្សបរិភោគចូលទៅក៏ដោយ (គ្មានជាតិពុល)។ ដូចជាសំបកស្ករគ្រាប់ទន់ៗដែលស្រោបការពារស្នូលសូកូឡាខាងក្នុង ដែលអ្នកអាចទំពារស៊ីវាបានដោយសុវត្ថិភាព។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖