បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាការចំណាយខ្ពស់លើចំណីមាន់ពង ដោយស្វែងរកការប្រើប្រាស់កាកសំណល់ដំឡូងមីពីការផលិតអេតាណុល (EFCP) ដើម្បីជំនួសពោតនៅក្នុងរបបអាហារសត្វ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការពិសោធន៍ត្រូវបានរៀបចំឡើងតាមគំរូចៃដន្យទាំងស្រុង (Completely Randomized Design) និងប្រើប្រាស់ការវិភាគតំរែតំរង់លីនេអ៊ែរ ដើម្បីវាយតម្លៃការប្រើប្រាស់សារធាតុចិញ្ចឹម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control Diet (0% EFCP) ចំណីត្រួតពិនិត្យ (គ្មានកាកសំណល់ EFCP) |
ផ្តល់នូវពណ៌ស៊ុតក្រហមបានល្អជាង ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងចំណូលចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគទូទៅនៅលើទីផ្សារ។ | មានតម្លៃថ្លៃដើមខ្ពស់ដោយសារការពឹងផ្អែកទាំងស្រុងទៅលើគ្រាប់ពោតជាប្រភពថាមពលចម្បង។ | ពណ៌ស៊ុតក្រហមទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ (9.5a) ប៉ុន្តែថ្លៃដើមផលិតស៊ុត១ឡូតិ៍មានកម្រិតខ្ពស់រហូតដល់ ១០,៨៧ បាត។ |
| EFCP Diet (10-40% Corn Replacement) ចំណីលាយកាកសំណល់ដំឡូងមីបន្ទុំអេតាណុល (EFCP ១០-៤០%) |
អាចកាត់បន្ថយថ្លៃដើមចំណីបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ខណៈដែលរក្សាបាននូវទិន្នផលពង ទម្ងន់ស៊ុត និងកម្រាស់សំបកស៊ុតបានល្អដូចការប្រើប្រាស់ចំណីធម្មតា។ | ធ្វើឱ្យពណ៌នៃស៊ុតក្រហមប្រែជាស្លេកជាងមុនកាន់តែខ្លាំង នៅពេលដែលកម្រិតនៃការជំនួសពោតកាន់តែខ្ពស់។ | ថ្លៃដើមផលិតស៊ុត១ឡូតិ៍ធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ១០,៣៩ បាត (នៅកម្រិតជំនួស ៤០%) ប៉ុន្តែពិន្ទុពណ៌ស៊ុតក្រហមធ្លាក់ចុះមកត្រឹម 6.3d។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការចិញ្ចឹមមាន់ពង និងឧបករណ៍វិភាគចំណីសត្វនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់មាន់ពងពូជ ISABROWN និងកាកសំណល់ដំឡូងមីពីការផលិតអេតាណុលក្នុងស្រុក។ ដោយសារកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ និងលក្ខខណ្ឌកសិកម្មស្រដៀងគ្នា ការស្រាវជ្រាវនេះមានតម្លៃខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជាដែលសំបូរទៅដោយដំណាំដំឡូងមី។ ប៉ុន្តែគុណភាពនៃកាកសំណល់ដំឡូងមីអាចប្រែប្រួលទៅតាមបច្ចេកទេសផលិតរបស់រោងចក្រនីមួយៗ។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្មសម្រាប់កសិករចិញ្ចឹមមាន់ពង។
ការប្រើប្រាស់ EFCP ជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់លើកស្ទួយសេដ្ឋកិច្ចកសិដ្ឋាន ប៉ុន្តែត្រូវធានាថាមានការបន្ថែមសារធាតុពណ៌បំប៉នធម្មជាតិ ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការពេញចិត្តរបស់អ្នកទិញលើពណ៌ស៊ុតក្រហម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ethanol Fermented Cassava Products (កាកសំណល់ដំឡូងមីពីការផលិតអេតាណុល) | ជាកាកសំណល់ដែលសល់ពីរោងចក្រផលិតអេតាណុល (អាល់កុល) ដោយប្រើដំឡូងមី ដែលវាត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ជាចំណីសត្វដោយសារតែវានៅមានផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹម និងប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ពីមេដំបែ (yeast) ដែលប្រើក្នុងការបន្ទុំ។ | ដូចជាកាកសណ្តែកដែលសល់ពីការធ្វើទឹកសណ្តែក ដែលយើងអាចយកវាទៅកែច្នៃធ្វើជាអាហារសត្វ ឬជីបន្ថែមបានយ៉ាងមានប្រយោជន៍។ |
| Apparent Metabolizable Energy (ថាមពលមេតាប៉ូលីសជាក់ស្តែង) | ជារង្វាស់នៃបរិមាណថាមពលពីចំណីដែលសត្វអាចស្រូបយកទៅប្រើប្រាស់បានជាក់ស្តែងនៅក្នុងរាងកាយ ក្រោយពីដកចេញនូវបរិមាណថាមពលដែលបាត់បង់ទៅវិញតាមរយៈលាមក និងទឹកនោម។ | ដូចជាប្រាក់ខែសុទ្ធដែលយើងទទួលបាន ក្រោយពីក្រុមហ៊ុនកាត់ពន្ធ និងការចំណាយផ្សេងៗរួចរាល់។ |
| Apparent Net Protein Utilization (ការប្រើប្រាស់ប្រូតេអ៊ីនសុទ្ធជាក់ស្តែង) | គឺជាអត្រាភាគរយនៃប្រូតេអ៊ីនដែលសត្វស៊ីចូលទៅ ហើយរាងកាយអាចស្រូបយករក្សាទុក និងយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់ការលូតលាស់ ឬផលិតស៊ុត ដោយដកចេញនូវប្រូតេអ៊ីនដែលមិនរលាយហើយបញ្ចេញចោលតាមលាមក។ | ដូចជាចំនួនឥដ្ឋដែលជាងសំណង់អាចយកទៅសាងសង់ជញ្ជាំងបានសម្រេច ដោយដកចេញនូវឥដ្ឋដែលបែកបាក់ខូចខាតមិនអាចប្រើការបានពេលកំពុងសាងសង់។ |
| Completely Randomized Design (ការរៀបចំការពិសោធន៍តាមគំរូចៃដន្យទាំងស្រុង) | ជាវិធីសាស្ត្ររៀបចំការពិសោធន៍វិទ្យាសាស្ត្រមួយ ដែលសត្វ ឬវត្ថុសាកល្បងនីមួយៗត្រូវបានចាត់ចែងទៅក្នុងក្រុមព្យាបាលផ្សេងៗគ្នាដោយការចាប់ឆ្នោតចៃដន្យទាំងស្រុង ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពលម្អៀងនៃលទ្ធផល។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតបែងចែកសិស្សទៅតាមក្រុមនីមួយៗដោយមិនខ្វល់ពីប្រវត្តិសិក្សា ឬចំណាត់ថ្នាក់របស់ពួកគេ ដើម្បីឱ្យគ្រប់ក្រុមមានភាពស្មើគ្នា។ |
| Haugh unit (ខ្នាតរង្វាស់ ហៅ-យូនីត) | ជារង្វាស់ស្តង់ដារអន្តរជាតិដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃគុណភាពផ្នែកខាងក្នុងរបស់ស៊ុត ជាពិសេសគឺភាពខាប់នៃផ្នែកស៊ុតស (albumen) ដោយគណនាផ្អែកលើទម្ងន់ស៊ុត និងកម្ពស់នៃស៊ុតសពេលគោះដាក់លើផ្ទៃរាបស្មើ។ | ដូចជាការវាស់ភាពយឺតនៃកៅស៊ូដើម្បីដឹងថាវាថ្មីឬចាស់ បើស៊ុតសកាន់តែខាប់និងមានកម្ពស់ខ្ពស់ (មិនរាវហូរ) មានន័យថាស៊ុតនោះកាន់តែស្រស់ល្អ។ |
| Linear regression (តំរែតំរង់លីនេអ៊ែរ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលគេប្រើដើម្បីវិភាគ និងបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ (ឧទាហរណ៍៖ ទំនាក់ទំនងរវាងកម្រិតនៃការជំនួស EFCP និងការថយចុះនៃពណ៌ស៊ុតក្រហម) ក្នុងទម្រង់ជាបន្ទាត់ត្រង់។ | ដូចជាការគូសបន្ទាត់ត្រង់មួយតភ្ជាប់ចំណុចទិន្នន័យជាច្រើន ដើម្បីទស្សន៍ទាយថាតើបើក្បាលម៉ាស៊ីនកាន់តែក្តៅ តើវាស៊ីសាំងអស់ប៉ុន្មានក្នុងមួយម៉ោង។ |
| Ad libitum (ការផ្តល់ចំណីដោយសេរី) | ជាការផ្តល់ចំណី ឬទឹកដល់សត្វក្នុងបរិមាណមិនកំណត់ ឬលើសពីតម្រូវការ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យសត្វស៊ី ឬផឹកតាមតម្រូវការរបស់វានៅពេលណាក៏បានពេញមួយថ្ងៃ។ | ដូចជាការញ៉ាំអាហារប៊ូហ្វេ (Buffet) ដែលអ្នកអាចញ៉ាំបានតាមចិត្តចង់នៅពេលណាក៏បានដោយគ្មានអ្នកហាមឃាត់បរិមាណ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
