បញ្ហា (The Problem)៖ តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលជះឥទ្ធិពលដល់ចំណង់ចំណូលចិត្ត ការយល់ឃើញ និងការសម្រេចចិត្តទិញរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ចំពោះស្រាដែលផលិតក្នុងស្រុក (Local wine) ធៀបនឹងស្រានាំចូល (Imported wine) នៅក្នុងទីក្រុង Dodoma ប្រទេសតង់ហ្សានី?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាបែបកាត់ទទឹង (Cross-sectional design) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកបរិភោគស្រាចំនួន ២០០នាក់ តាមរយៈការជ្រើសរើសគំរូដោយងាយ និងតាមការណែនាំបន្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics ការវិភាគស្ថិតិពិពណ៌នា |
ងាយស្រួលយល់ និងបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីលក្ខណៈប្រជាសាស្ត្រ ចំណង់ចំណូលចិត្ត និងទម្លាប់នៃការទិញរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ | មិនអាចវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលស៊ីជម្រៅ ឬបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលរវាងអថេរឯករាជ្យ និងអថេរអាស្រ័យបានទេ។ | បានបង្ហាញថាអតិថិជនភាគច្រើនចូលចិត្តស្រាក្រហម (៨២%) និងស្រាដែលមានរសជាតិផ្អែម (៦៩,៥%)។ |
| Ordered Probit Model គំរូសេដ្ឋកិច្ចមាត្រ Ordered Probit |
ស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យដែលមានអថេរអាស្រ័យជាលំដាប់ (Ordinal) និងអាចកំណត់កម្រិតឥទ្ធិពលនៃកត្តានីមួយៗបានយ៉ាងសុក្រឹត។ | ទាមទារការយល់ដឹងខ្ពស់ផ្នែកស្ថិតិ ទំហំគំរូធំសមល្មម និងសន្មត់ថាទិន្នន័យមានរបាយធម្មតា (Normal distribution)។ | រកឃើញថាអាយុ រសជាតិ ពណ៌ និងការវេចខ្ចប់មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន ខណៈតម្លៃមានឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ការទិញស្រាក្នុងស្រុក (Nagelkerke's R = 0.644)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះតម្រូវឱ្យមានការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នៅមូលដ្ឋាន និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅក្នុងទីក្រុង Dodoma ប្រទេសតង់ហ្សានី ដោយប្រើការជ្រើសរើសគំរូដោយងាយ (Convenience sampling) និងតាមការណែនាំបន្ត (Snowball sampling) លើមនុស្ស ២០០នាក់។ នេះអាចបណ្តាលឱ្យមានលម្អៀងទៅរកអ្នករស់នៅទីក្រុង និងមិនតំណាងឱ្យប្រជាជនទូទាំងប្រទេស។ សម្រាប់កម្ពុជា ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រនេះចាំបាច់ត្រូវមានការជ្រើសរើសគំរូឱ្យបានទូលំទូលាយរវាងតំបន់ទីក្រុង និងជនបទ ដើម្បីជៀសវាងភាពលម្អៀង។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃកសិផល និងភេសជ្ជៈក្នុងស្រុករបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវទីផ្សារនេះ នឹងជួយដល់អ្នកផលិតក្នុងស្រុកនៅកម្ពុជាអាចកែលម្អគុណភាពផលិតផល និងបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រប្រកួតប្រជែងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាមួយផលិតផលបរទេស។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ordered Probit Model (គំរូសេដ្ឋកិច្ចមាត្រ Ordered Probit) | ជាគំរូស្ថិតិសេដ្ឋកិច្ចមាត្រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យដែលអថេរអាស្រ័យមានទម្រង់ជាលេខរៀងលំដាប់ (ឧទាហរណ៍៖ មិនដែលសោះ ជួនកាល និង ញឹកញាប់) ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើកត្តាឯករាជ្យ (ដូចជាអាយុ តម្លៃ រសជាតិ) ជះឥទ្ធិពលដល់លំដាប់នៃការសម្រេចចិត្តនេះយ៉ាងដូចម្តេច។ | ដូចជាការរកមើលថាតើកត្តាអ្វីខ្លះ (ឧទាហរណ៍ ភាពរវល់ ឬចំណូល) ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាក់សម្រេចចិត្តទិញកែវកាហ្វេក្នុងទំហំ តូច មធ្យម ឬ ធំ។ |
| Cross-sectional design (ការរចនាការសិក្សាបែបកាត់ទទឹង) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលធ្វើការប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមមនុស្សផ្សេងៗគ្នានៅក្នុងពេលវេលាតែមួយ ឬក្នុងអំឡុងពេលខ្លីណាមួយ ដើម្បីស្វែងយល់ពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ដោយមិនមានការតាមដានការវិវត្តរបស់ពួកគេក្នុងរយៈពេលវែងនោះទេ។ | ដូចជាការថតរូបមួយប៉ុស្តិ៍នៃហ្វូងមនុស្ស ដើម្បីមើលថានៅវិនាទីនោះមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់កំពុងពាក់អាវពណ៌ក្រហម។ |
| Snowball sampling (ការជ្រើសរើសគំរូតាមការណែនាំបន្ត) | ជាបច្ចេកទេសជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ (Non-probability sampling) ដោយពឹងផ្អែកលើអ្នកចូលរួមដំបូងឱ្យជួយណែនាំ ឬហៅអ្នកស្គាល់គ្នាផ្សេងទៀតដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិស្រដៀងគ្នាឱ្យមកចូលរួមបន្តបន្ទាប់។ | ដូចជាការរុញដុំទឹកកកលើគំនរព្រិល វានឹងរមៀលកាន់តែធំទៅៗ ដែលប្រៀបបាននឹងការសួរមិត្តភក្តិម្នាក់ឱ្យណែនាំមិត្តភក្តិ២នាក់ទៀត ហើយបន្តបន្ទាប់គ្នារហូតដល់បានចំនួនមនុស្សដែលត្រូវការ។ |
| Convenience sampling (ការជ្រើសរើសគំរូដោយងាយ) | ជាការជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្ទង់មតិដោយផ្អែកលើភាពងាយស្រួលនៃទីតាំង ការយល់ព្រម ឬការជួបប្រទះផ្ទាល់មុខភ្លាមៗ មិនមែនជាការជ្រើសរើសតាមគោលការណ៍ចៃដន្យ (Random sampling) តាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រដ៏តឹងរ៉ឹងនោះទេ។ | ដូចជាអ្នកសារព័ត៌មានដែលឈរនៅមុខផ្សារទំនើប ហើយសួរអ្នកដែលដើរកាត់មុខគាត់ដើម្បីសុំមតិយោបល់ភ្លាមៗ។ |
| Nagelkerke's R (សូចនាករវាយតម្លៃ Nagelkerke's R) | ជារង្វាស់ស្ថិតិ (Pseudo R-squared) ដែលប្រើនៅក្នុងគំរូ Logistic ឬ Probit ដែលបង្ហាញថាតើកត្តាឯករាជ្យដែលយើងបានជ្រើសរើស (ដូចជាអាយុ តម្លៃ ការវេចខ្ចប់) អាចពន្យល់ពីបំរែបំរួលនៃអថេរអាស្រ័យ (ការសម្រេចចិត្តទិញ) បានកម្រិតណា ដោយមានតម្លៃពី ០ ទៅ ១។ | ដូចជាពិន្ទុដែលប្រាប់យើងថា គ្រឿងផ្សំទាំងនេះ (ស្ករ អំបិល ម្សៅស៊ុប) មានឥទ្ធិពលប៉ុន្មានភាគរយក្នុងការធ្វើឱ្យសម្លមួយចានមានរសជាតិឆ្ងាញ់។ |
| Vintage (ឆ្នាំប្រមូលផលទំពាំងបាយជូរ) | នៅក្នុងបរិបទនៃការផលិតស្រា វាសំដៅលើឆ្នាំជាក់លាក់ដែលទំពាំងបាយជូរត្រូវបានគេបេះយកមកផលិតជាស្រា។ អ្នកនិយមពិសាស្រាតែងតែយកវាជាគុណលក្ខណៈសម្រាប់វាយតម្លៃគុណភាព ព្រោះអាកាសធាតុក្នុងឆ្នាំនីមួយៗធ្វើឱ្យរសជាតិទំពាំងបាយជូរខុសគ្នា។ | ដូចជាការបញ្ជាក់ឆ្នាំផលិតរថយន្ត ឬម៉ូដែលទូរស័ព្ទ ដែលឆ្នាំនីមួយៗមានលក្ខណៈពិសេស ឬគុណភាពខុសៗគ្នា។ |
| Market segmentation (ការបែងចែកចំណែកទីផ្សារ) | ជាយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារក្នុងការបែងចែកអតិថិជនគោលដៅធំៗទៅជាក្រុមតូចៗ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈប្រជាសាស្ត្រ ចំណូល ឬអាកប្បកិរិយា ដើម្បីងាយស្រួលរៀបចំផលិតផល ការកំណត់តម្លៃ និងការផ្សព្វផ្សាយឱ្យចំគោលដៅនិងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការបែងចែកទូខោអាវទៅជា ថតអាវយឺត ថតខោខូវប៊យ និងថតអាវធំ ដើម្បីងាយស្រួលរើសយកទៅស្លៀកពាក់តាមកាលៈទេសៈជំនួសឱ្យការទុកចម្រុះគ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
