បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហានៃភាពងាយរងគ្រោះរបស់ឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារប្រទេសជប៉ុនក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ-១៩ ដោយសារវិស័យនេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើតម្រូវការពីភ្ញៀវទេសចរបរទេស និងការពឹងផ្អែកលើកម្លាំងពលករបរទេសដើម្បីបំពេញកង្វះខាតកម្លាំងពលកម្មរ៉ាំរ៉ៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញនូវទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ច និងការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយពាក់ព័ន្ធនឹងទេសចរណ៍អន្តរជាតិ និងកម្មវិធីពលករបរទេសទាំងមុន និងកំឡុងពេលមានជំងឺរាតត្បាត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Technical Intern Training (TIT) កម្មវិធីកម្មសិក្សាការីបច្ចេកទេស |
ជួយដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះកម្លាំងពលកម្មសម្រាប់ប្រភេទការងារដែលប្រើកម្លាំងកាយខ្លាំង (3D jobs) និងអនុញ្ញាតឱ្យស្នាក់នៅពី ៣ ទៅ ៥ ឆ្នាំ។ | ពលករមិនអាចផ្លាស់ប្តូរកន្លែងធ្វើការបានទេ ហើយជារឿយៗប្រឈមនឹងការកេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្មពីនិយោជក ព្រមទាំងមិនអាចនាំគ្រួសារមកជាមួយបានឡើយ។ | បាននាំចូលកម្លាំងពលកម្មគ្មានជំនាញជាច្រើន ប៉ុន្តែរងការរំខានយ៉ាងខ្លាំងដោយការបិទជើងហោះហើរ និងការរឹតបន្តឹងព្រំដែនអំឡុងពេលកូវីដ-១៩។ |
| Specified Skilled Worker (SSW) ទិដ្ឋាការកម្មករជំនាញជាក់លាក់ (ប្រភេទ១ និង ២) |
ពលករអាចចូលធ្វើការដោយផ្ទាល់ជាមួយនិយោជក អាចផ្លាស់ប្តូរកន្លែងធ្វើការក្នុងឧស្សាហកម្មតែមួយបាន និងអាចស្នាក់នៅបានដល់ទៅ ៦០ខែ សម្រាប់ប្រភេទទី១។ | ទាមទារឱ្យប្រឡងជាប់ទាំងកម្រិតភាសាជប៉ុន និងជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ហើយសម្រាប់វិស័យម្ហូបអាហារ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការប្រភេទទី២ (ដែលអាចនាំគ្រួសារមកបាន) នោះទេ។ | រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានរំពឹងថានឹងទទួលយកពលករចំនួន ១២៨,៧៥០ នាក់ក្នុងវិស័យម្ហូបអាហារ (២០១៩-២០២៣) ប៉ុន្តែផែនការនេះត្រូវបានរារាំងដោយវិបត្តិកូវីដ-១៩។ |
| Disguised Students (Part-time workers) និស្សិតក្លែងបន្លំ (ពលករក្រៅម៉ោង) |
ជាកម្លាំងពលកម្មដ៏សំខាន់សម្រាប់បំពេញវេនការងារដែលពលរដ្ឋជប៉ុនមិនចង់ធ្វើ (ពេលយប់ជ្រៅ ឬព្រឹកព្រលឹម) ជាពិសេសនៅតាមហាងទំនិញងាយស្រួល (Convenience stores)។ | ត្រូវដាក់កម្រិតម៉ោងធ្វើការត្រឹម ២៨ម៉ោងក្នុងមួយសប្តាហ៍ស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែជារឿយៗត្រូវរងការកេងប្រវ័ញ្ចពីភ្នាក់ងារកណ្តាល និងត្រូវបង្ខំធ្វើការហួសកម្លាំងក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនល្អដើម្បីសងបំណុល។ | និស្សិតបរទេសបានគ្របដណ្តប់ជិត ១០% នៃបុគ្គលិកក្រៅម៉ោងនៅតាមហាង Lawson មុនពេលមានការរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តយន្តការទាំងនេះទាមទារការរៀបចំគោលនយោបាយស្មុគស្មាញ និងធនធានហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីស្តារវិស័យដែលរងគ្រោះ។
ការសិក្សានេះផ្តោតទាំងស្រុងលើទិន្នន័យម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ការធ្លាក់ចុះប្រជាសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍របស់ប្រទេសជប៉ុនក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ-១៩។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះកម្ពុជាគឺជាប្រទេសបញ្ជូនពលករ (TIT និង SSW) ដ៏សំខាន់មួយទៅកាន់ជប៉ុន ហើយការប្រែប្រួលតម្រូវការទីផ្សារការងារនៅទីនោះ ជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ច និងសុខុមាលភាពពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជា។
របាយការណ៍នេះផ្តល់នូវពុទ្ធិយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់អ្នករៀបចំគោលនយោបាយការងារ និងភ្នាក់ងារបញ្ជូនពលករនៅកម្ពុជា ក្នុងការវាយតម្លៃហានិភ័យនៃទីផ្សារការងារបរទេស។
សរុបមក ការស្វែងយល់ពីចំណុចខ្សោយនៃការពឹងផ្អែកលើកម្លាំងពលករបរទេសរបស់ជប៉ុន ជួយឱ្យកម្ពុជារៀបចំផែនការបញ្ជូនពលករបានប្រសើរជាងមុន និងពង្រឹងយន្តការការពារពលករចំណាកស្រុករបស់ខ្លួនប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| 3D jobs (ការងារ 3D / ការងារកខ្វក់ គ្រោះថ្នាក់ និងលំបាក) | ការងារដែលប្រើកម្លាំងកាយខ្លាំង មានហានិភ័យខ្ពស់ និងមិនសូវមានតម្លៃក្នុងសង្គម ដូចជាការលាងចាន ការធ្វើកសិកម្ម និងការកែច្នៃម្ហូបអាហារ ដែលពលរដ្ឋជប៉ុនបច្ចុប្បន្នមិនសូវចង់ធ្វើ។ (3D មកពីពាក្យ Dirty, Dangerous, Demanding/Demeaning)។ | ដូចជាការងារកម្មករសំណង់ ឬអ្នកប្រមូលសំរាម ដែលហត់នឿយខ្លាំង និងប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ ប៉ុន្តែមានប្រាក់ខែទាប ហើយមនុស្សភាគច្រើនមិនចង់ធ្វើ។ |
| Technical Intern Training - TIT (កម្មវិធីកម្មសិក្សាការីបច្ចេកទេស) | ជាប្រព័ន្ធទិដ្ឋាការរបស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនដែលអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសមកធ្វើការជា 'កម្មសិក្សាការី' រយៈពេល ៣ ទៅ ៥ឆ្នាំ ដើម្បីរៀនជំនាញ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែងវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះពលកម្មគ្មានជំនាញនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ ពលករមិនអាចផ្លាស់ប្តូរកន្លែងធ្វើការបានទេ។ | ដូចជាការចុះឈ្មោះចូលរៀនវគ្គកាត់ដេរនៅរោងចក្រ ប៉ុន្តែតាមពិតត្រូវធ្វើការជាកម្មករពេញម៉ោងឱ្យរោងចក្រនោះរហូតដល់ចប់កុងត្រា ដោយមិនអាចផ្តូរទៅរោងចក្រផ្សេងបានឡើយ។ |
| Specified Skilled Worker - SSW (កម្មករជំនាញជាក់លាក់) | ជាប្រភេទឋានៈទិដ្ឋាការថ្មី (បង្កើតនៅឆ្នាំ ២០១៩) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពលករបរទេសដែលមានជំនាញ និងចេះភាសាជប៉ុន អាចធ្វើការក្នុងវិស័យដែលខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម (មាន ១៤ វិស័យ រួមទាំងម្ហូបអាហារ) ដោយផ្តល់សិទ្ធិឱ្យពួកគេអាចប្តូរកន្លែងធ្វើការបាននៅក្នុងឧស្សាហកម្មតែមួយ។ | ដូចជាប័ណ្ណបើកបរដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកបើកបរឡានឈ្នួលឱ្យក្រុមហ៊ុនណាមួយក៏បានឱ្យតែក្នុងស្រុក ផ្ទុយពី TIT ដែលចងជើងអ្នកឱ្យធ្វើការតែមួយកន្លែង។ |
| Disguised student (និស្សិតក្លែងបន្លំ) | ជនបរទេសដែលចូលប្រទេសជប៉ុនដោយប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការសិស្ស (Student visa) ជាពិសេសនៅតាមសាលាភាសា ប៉ុន្តែគោលបំណងពិតប្រាកដគឺដើម្បីធ្វើការរកប្រាក់ ដោយច្រើនតែលួចធ្វើការលើសម៉ោងកំណត់តាមច្បាប់ (២៨ម៉ោងក្នុងមួយសប្តាហ៍)។ | ដូចជាមនុស្សម្នាក់ទិញសំបុត្រចូលមើលកុន ប៉ុន្តែបែរជាលួចយកនំចំណីទៅដើរលក់ឱ្យអ្នកមើលកុនដទៃទៀតនៅខាងក្នុងរោងកុនដើម្បីរកលុយទៅវិញ។ |
| Inbound tourism (ទេសចរណ៍ចូលក្នុងស្រុក) | សកម្មភាពនៃភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលធ្វើដំណើរចូលមកទស្សនាប្រទេសជប៉ុន ដែលជាប្រភពចំណូលដ៏ធំសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច និងជាកត្តាជួយជំរុញតម្រូវការយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារជប៉ុន។ | ដូចជាពេលមានភ្ញៀវពីខេត្តផ្សេងមកលេងភូមិរបស់អ្នក ហើយពួកគេបានទិញអីវ៉ាន់ និងហូបចុកនៅតូបលក់ដូររបស់អ្នកភូមិ ធ្វើឱ្យអ្នកភូមិមានចំណូលកើនឡើង។ |
| Immigration Control and Refugee Recognition Act - ICRRA (ច្បាប់ត្រួតពិនិត្យអន្តោប្រវេសន៍ និងការទទួលស្គាល់ជនភៀសខ្លួន) | ជាច្បាប់គោលរបស់ប្រទេសជប៉ុនដែលគ្រប់គ្រងការចេញចូល ការស្នាក់នៅ និងលក្ខខណ្ឌការងាររបស់ជនបរទេស។ ច្បាប់នេះត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មនៅឆ្នាំ ២០១៨ ដើម្បីបង្កើតទិដ្ឋាការថ្មី (SSW) សម្រាប់ទទួលយកពលករបរទេសបន្ថែម។ | ដូចជាច្បាប់ទ្វារផ្ទះ ដែលកំណត់យ៉ាងច្បាស់ថាអ្នកណាខ្លះអាចចូលផ្ទះបាន អាចនៅលេងបានយូរប៉ុណ្ណា និងត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យជួយធ្វើការងារផ្ទះអ្វីខ្លះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
