បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះពិនិត្យមើលទៅលើបញ្ហាកង្វះចំណេះដឹង និងសមត្ថភាពរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) នៅប្រទេសវៀតណាម ក្នុងការរៀបចំ បង្ហាញ និងប្រើប្រាស់របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុក្នុងបរិបទសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្កើតគំរូវាយតម្លៃចំណេះដឹងដោយរួមបញ្ចូលស្តង់ដារគណនេយ្យអន្តរជាតិ (IFRS) ស្តង់ដារជាតិ (VAS) និងគំរូវាយតម្លៃសមត្ថភាពមូលដ្ឋាន ដើម្បីធ្វើការស្ទង់មតិលើអ្នកគ្រប់គ្រង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| ASK Framework (Attitude, Skill, Knowledge) គំរូវាយតម្លៃ ASK (អាកប្បកិរិយា ជំនាញ ចំណេះដឹង) |
ជួយវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពរបស់បុគ្គលបានទូលំទូលាយគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងងាយស្រួលយល់សម្រាប់រៀបចំសំណួរ។ | មានភាពលំបាកក្នុងការវាស់ស្ទង់ចំណេះដឹងកប់ជ្រៅ (Tacit knowledge) ដែលស្ថិតក្នុងផ្នត់គំនិត។ | បង្កើតបានជាសូចនាករសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការយល់ដឹង និងជំនាញក្នុងការរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុរបស់អ្នកគ្រប់គ្រង។ |
| BKD Framework (Be, Know, Do) គំរូវាយតម្លៃ BKD (អត្តចរិត ចំណេះដឹង សកម្មភាព) |
ផ្តោតសំខាន់លើភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដែលជួយឱ្យឃើញពីសកម្មភាពពិតប្រាកដក្នុងការងារ។ | ទាមទារការសង្កេត និងការវាស់ស្ទង់លើសកម្មភាព (DO) ដែលអាចចំណាយពេលយូរ និងស្មុគស្មាញក្នុងការវាយតម្លៃ។ | បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ទោះបីជាអ្នកគ្រប់គ្រងមានចំណេះដឹង (KNOW) ក៏ពួកគេភាគច្រើនមិនសូវបានយកទៅអនុវត្ត (DO) ក្នុងការសម្រេចចិត្តនោះទេ។ |
| Likert Scale Survey & ANOVA Analysis ការស្ទង់មតិខ្នាតរង្វាស់ Likert និងការវិភាគស្ថិតិ ANOVA |
ផ្តល់ទិន្នន័យបរិមាណច្បាស់លាស់ ងាយស្រួលក្នុងការទាញរកទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ និងមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ខាងស្ថិតិ។ | អាចមានភាពលម្អៀងខ្លាំង ប្រសិនបើអ្នកឆ្លើយតបវាយតម្លៃសមត្ថភាពខ្លួនឯងហួសពីការពិត (Self-reporting bias)។ | បានរកឃើញថាមានតែអ្នកគ្រប់គ្រង ២៦.៨% ប៉ុណ្ណោះដែលតែងតែប្រើប្រាស់របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីធ្វើការសម្រេចចិត្តអាជីវកម្មពិតប្រាកដ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យបឋមតាមរយៈការស្ទង់មតិ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដោយផ្អែកលើសំណាកសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមចំនួន ៧១ ប៉ុណ្ណោះ ដែលភាគច្រើនជាក្រុមហ៊ុនឯកជន និងមានអ្នកគ្រប់គ្រងវ័យក្មេង (២០-៤០ឆ្នាំ)។ ដោយសារទំហំសំណាកតូច និងផ្តោតលើបរិបទច្បាប់ពន្ធរបស់វៀតណាម លទ្ធផលនេះអាចមានភាពលម្អៀង និងមិនតំណាងឱ្យសហគ្រាសទាំងអស់នោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នេះជាមេរៀនដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះសហគ្រាសនៅទីនេះក៏មាននិន្នាការធ្វើរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់តែគោលបំណងបង់ពន្ធ ជាជាងសម្រាប់យកទៅវិភាគអាជីវកម្ម។
គំរូវាយតម្លៃ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះ ពិតជាអាចយកមកកែច្នៃ និងអនុវត្ត ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់វិស័យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុរបស់អ្នកគ្រប់គ្រង នឹងជួយពង្រឹងអភិបាលកិច្ចសាជីវកម្ម និងជំរុញសហគ្រាសកម្ពុជាឱ្យត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់អាស៊ាន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| International Financial Reporting Standard (IFRS) (ស្តង់ដាររបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ) | ជាសំណុំនៃវិធាន និងគោលការណ៍គណនេយ្យអន្តរជាតិ ដែលតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនកត់ត្រា និងរាយការណ៍ប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួនប្រកបដោយតម្លាភាព សង្គតិភាព និងអាចប្រៀបធៀបគ្នាបាននៅទូទាំងពិភពលោក។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ភាសាអន្តរជាតិរួមមួយ (ឧទាហរណ៍ ភាសាអង់គ្លេស) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកវិនិយោគនៅប្រទេសផ្សេងៗគ្នា អាចអាននិងយល់ពីរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុនណាមួយបានយ៉ាងងាយស្រួល។ |
| ASK Model (Attitude - Skill - Knowledge) (គំរូវាយតម្លៃ ASK: អាកប្បកិរិយា-ជំនាញ-ចំណេះដឹង) | ជាក្របខណ្ឌដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់សមត្ថភាពរួមរបស់បុគ្គលិក ឬអ្នកគ្រប់គ្រង ដោយផ្តោតលើទិដ្ឋភាពសំខាន់ៗចំនួនបីគឺ អាកប្បកិរិយាត្រឹមត្រូវចំពោះការងារ ជំនាញក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងចំណេះដឹងផ្នែកទ្រឹស្តី។ | ដូចជាការប្រឡងយកប័ណ្ណបើកបរ ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកដឹងពីច្បាប់ចរាចរណ៍ (ចំណេះដឹង) ចេះបញ្ជាយានយន្តជាក់ស្តែង (ជំនាញ) និងមានការប្រុងប្រយ័ត្នគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃ (អាកប្បកិរិយា)។ |
| BKD Model (Be - Know - Do) (គំរូវាយតម្លៃ BKD: អត្តចរិត-ចំណេះដឹង-សកម្មភាព) | ជាទម្រង់វាយតម្លៃភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលយកចេញពីក្បួនយោធា ដោយផ្តោតលើលក្ខណៈសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនជាគំរូ (Be) ការយល់ដឹងពីជំនាញវិជ្ជាជីវៈ (Know) និងសកម្មភាពឬការអនុវត្តជាក់ស្តែង (Do)។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកកីឡាបាល់ទាត់ដ៏ល្អម្នាក់ ដែលត្រូវមានវិន័យជាគំរូ (Be) យល់ច្បាស់ពីក្បួនលេង (Know) និងចេះរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រដឹកនាំកូនក្រុមពេលប្រកួតជាក់ស្តែង (Do)។ |
| Tacit knowledge (ចំណេះដឹងកប់ជ្រៅ) | ជាចំណេះដឹង ជំនាញ ឬបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនដែលមាននៅក្នុងផ្នត់គំនិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដែលមានភាពស្មុគស្មាញ និងពិបាកនឹងសរសេរចេញជាឯកសារ ទម្រង់ច្បាប់ ឬបង្រៀនបន្តទៅអ្នកដទៃតាមរយៈទ្រឹស្តីបាន។ | ដូចជាការចេះជិះកង់ ឬជំនាញភ្លក់រសជាតិម្ហូបរបស់ចុងភៅចំណាន ដែលយើងពិបាកនឹងសរសេរចេញជាសៀវភៅ ឱ្យអ្នកដទៃអានហើយអាចចេះធ្វើតាមបានភ្លាមៗនោះទេ។ |
| Cronbach alpha (មេគុណអាល់ហ្វា Cronbach) | ជាសូចនាករស្ថិតិដែលគេប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) និងភាពសង្គតិភាព (Consistency) នៃកម្រងសំណួរស្ទង់មតិ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាសំណួរទាំងនោះពិតជាកំពុងវាស់ស្ទង់រឿងតែមួយ ដូចដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចង់បានមែន។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ខ្លួនឯងនៅលើជញ្ជីងដដែល ៣ ទៅ ៤ដងជាប់ៗគ្នា ហើយទទួលបានតួលេខដដែលៗ ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះពិតជាអាចជឿទុកចិត្តបាន។ |
| ANOVA (Analysis of Variance) (ការវិភាគភាពប្រែប្រួល ANOVA) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់សាកល្បងថាតើមានភាពខុសគ្នាជាមធ្យមយ៉ាងសំខាន់តាមន័យស្ថិតិ រវាងក្រុមទិន្នន័យចាប់ពីបីឡើងទៅឬអត់ (ឧទាហរណ៍៖ ប្រៀបធៀបកម្រិតយល់ដឹងរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងដែលមានកម្រិតវប្បធម៌ខុសៗគ្នា)។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងមធ្យមរបស់សិស្ស៣ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាវិធីសាស្ត្របង្រៀនរបស់គ្រូទាំង៣ មានប្រសិទ្ធភាពខុសគ្នាពិតប្រាកដ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ |
| Likert scale (ខ្នាតរង្វាស់ Likert) | ជាទម្រង់នៃជម្រើសចម្លើយនៅក្នុងកម្រងសំណួរស្រាវជ្រាវ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកឆ្លើយតបបង្ហាញពីកម្រិតនៃការយល់ស្រប ឬកម្រិតនៃការអនុវត្តរបស់ពួកគេចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយជាលេខ (ឧទាហរណ៍៖ ១=មិនដែលសោះ ដល់ ៥=តែងតែធ្វើ)។ | ដូចជាការឱ្យផ្កាយវាយតម្លៃសេវាកម្មទិញទំនិញអនឡាញ (ពី ១ ផ្កាយ ដល់ ៥ ផ្កាយ) ជំនួសឱ្យការតម្រូវឱ្យអតិថិជនឆ្លើយត្រឹមតែពាក្យ "ចូលចិត្ត" ឬ "មិនចូលចិត្ត"។ |
| Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) Measure (រង្វាស់ KMO) | ជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិដើម្បីពិនិត្យមើលភាពស័ក្តិសមនៃសំណាកទិន្នន័យ និងកម្រិតទំនាក់ទំនងនៃអថេរ មុននឹងឈានទៅធ្វើការវិភាគកត្តា (Exploratory Factor Analysis) ដើម្បីធានាថាទិន្នន័យនោះមានទំហំធំល្មមគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់វិភាគបន្ត។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលគុណភាព និងបរិមាណគ្រឿងផ្សំ (សាច់ បន្លែ គ្រឿងទេស) ជាមុនសិន ថាតើវាមានភាពស៊ីចង្វាក់គ្នា និងមានបរិមាណគ្រប់គ្រាន់ឬអត់ មុននឹងសម្រេចចិត្តចាប់ផ្តើមស្លម្ហូបមួយឆ្នាំង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
