បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃលើកត្តាជំរុញ និងរបាំងផ្សេងៗ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ ក្នុងការទិញផលិតផលបៃតងដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណ ដោយធ្វើការប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការស្ទង់មតិ និងវិភាគតាមរយៈកម្មវិធីស្ថិតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Exploratory Factor Analysis (EFA) ការវិភាគកត្តាស្វែងយល់ |
ជួយកាត់បន្ថយអថេរច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ទៅជាកត្តាតិចតួចងាយស្រួលក្នុងការយល់ និងវិភាគបន្ត។ | ទាមទារទំហំគំរូធំល្មម ហើយអថេរចាំបាច់ត្រូវតែមានទំនាក់ទំនងគ្នាច្រើនដើម្បីអាចចងក្រងជាកត្តាបាន។ | បានចងក្រងអថេរចំនួន ២៤ ទៅជា ៤ កត្តាធំៗ ដោយមានតម្លៃ KMO = ០.៨៧៧ បង្ហាញពីភាពស័ក្តិសមខ្ពស់នៃទិន្នន័យ។ |
| Multiple Regression Analysis (OLS) ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ |
អាចវាស់ស្ទង់ទំហំឥទ្ធិពល និងទិសដៅនៃអថេរឯករាជ្យនីមួយៗទៅលើអថេរអាស្រ័យបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារការបំពេញលក្ខខណ្ឌសន្មតតឹងរ៉ឹងនៃស្ថិតិ (ដូចជាទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែរ) និងងាយរងឥទ្ធិពលពីទិន្នន័យខុសប្រក្រតី។ | ម៉ូដែលពន្យល់បាន ៥២.៦% នៃបំរែបំរួលសរុប (Adjusted R2 = 0.526) ដោយកត្តាបារម្ភបរិស្ថានមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានខ្លាំងជាងគេ (β=០.៥៥២)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានស្មុគស្មាញច្រើនទេ ដោយភាគច្រើនផ្អែកលើការស្ទង់មតិអនឡាញ និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិធម្មតា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្មជាតិវៀតណាម (VNUA) ដោយប្រើវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូតាមភាពងាយស្រួល (Convenience Sampling) លើនិស្សិតត្រឹមតែ ១២១ នាក់។ ទិន្នន័យនេះមានភាពលម្អៀងខ្លាំងទៅលើនិស្សិតស្រី (៧១.៩%) និងមិនសូវតំណាងឱ្យនិស្សិតឆ្នាំទី១ ដែលបញ្ហានេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះការយកលទ្ធផលនេះមកអនុវត្តចាំបាច់ត្រូវប្រាកដថាប្រជាសាស្ត្រនៃយុវជនមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបាននៅក្នុងបរិបទនៃការលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចបៃតងនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការផ្តោតលើការបញ្ជ្រាបការអប់រំពីបរិស្ថាន និងការធ្វើឱ្យផលិតផលបៃតងក្លាយជានិន្នាការសង្គម គឺជាគន្លឹះដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាទិញទំនិញរបស់យុវជនកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Green purchase intention (ចេតនាទិញផលិតផលបៃតង) | កម្រិតនៃការត្រៀមខ្លួន ឬឆន្ទៈរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការសម្រេចចិត្តទិញផលិតផលដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ជំនួសឱ្យផលិតផលធម្មតា។ | ដូចជាការគិតទុកក្នុងចិត្តថានឹងទិញកែវទឹកដែលអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញបាន ជំនួសឱ្យការទិញកែវប្លាស្ទិកប្រើម្តងបោះចោល។ |
| Exploratory Factor Analysis / EFA (ការវិភាគកត្តាស្វែងយល់) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីបង្រួមអថេរ ឬសំណួរស្ទង់មតិរាប់សិប ឱ្យទៅជាក្រុម ឬកត្តាធំៗពីរបី ដែលងាយស្រួលក្នុងការយកទៅរៀបចំម៉ូដែល និងវិភាគបន្ត។ | ដូចជាការរៀបចំសម្លៀកបំពាក់រាប់រយឈុត ដាក់ចូលទៅក្នុងទូខោអាវតាមប្រភេទ (អាវ ខោ ស្រោមជើង) ដើម្បីងាយស្រួលរក និងចាត់ថ្នាក់។ |
| Multiple regression analysis (ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ) | បច្ចេកទេសស្ថិតិសម្រាប់វាស់ស្ទង់ទំហំឥទ្ធិពលនៃកត្តាឯករាជ្យច្រើនយ៉ាង (ឧ. ចំណេះដឹងបរិស្ថាន បទដ្ឋានសង្គម) ទៅលើលទ្ធផលអថេរអាស្រ័យតែមួយ (ឧ. ការសម្រេចចិត្តទិញ) ក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាការគណនាមើលថា តើកត្តាអាកាសធាតុ ជី និងទឹក មួយណាដែលធ្វើឱ្យដំណាំលូតលាស់បានល្អជាងគេ និងមានឥទ្ធិពលប៉ុន្មានភាគរយ។ |
| Subjective norms (បទដ្ឋានអត្តនោម័ត / បទដ្ឋានសង្គម) | សម្ពាធសង្គម ឬឥទ្ធិពលពីអ្នកជុំវិញខ្លួន (មិត្តភក្តិ គ្រួសារ សង្គម) ដែលធ្វើឱ្យបុគ្គលម្នាក់មានអារម្មណ៍ថាត្រូវតែធ្វើ ឬមិនត្រូវធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តទិញទូរស័ព្ទម៉ាកមួយ ព្រោះតែឃើញមិត្តភក្តិភាគច្រើនប្រើវា ហើយតែងតែណែនាំឱ្យទិញ។ |
| Perceived behavior control (ការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយាដែលបានយល់ឃើញ) | ការវាយតម្លៃរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៅលើភាពងាយស្រួល ឬការលំបាកក្នុងការអនុវត្តអាកប្បកិរិយាណាមួយ ដោយផ្អែកលើការគិតថាខ្លួនមានធនធាន ពេលវេលា និងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់។ | ដូចជាការជឿជាក់ថាខ្លួនឯងមានលុយ និងពេលគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដើររកទិញបន្លែសរីរាង្គនៅតាមផ្សារទំនើបដោយមិនមានឧបសគ្គ។ |
| Cronbach's Alpha (មេគុណអាល់ហ្វារបស់ Cronbach) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ និងភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃសំណុំសំណួរនៅក្នុងកម្រងស្ទង់មតិ ដើម្បីប្រាកដថាសំណួរទាំងអស់វាស់ស្ទង់ពីបញ្ហាតែមួយ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តដោយសួរសំណួរដដែលៗក្នុងទម្រង់ផ្សេងគ្នាទៅមនុស្សម្នាក់ ដើម្បីចង់ដឹងថាគាត់ឆ្លើយដោយពិតប្រាកដ ឬចេះតែគូសយក។ |
| Convenience sampling (ការជ្រើសរើសគំរូតាមភាពងាយស្រួល) | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយយកអ្នកដែលងាយស្រួលទាក់ទងបំផុត ឬនៅជិតបំផុត ជាជាងការជ្រើសរើសដោយចៃដន្យតាមក្បួនខ្នាតប្រូបាប៊ីលីតេ។ | ដូចជាការចុះសួរសំណួរអ្នកដើរផ្សារណាដែលដើរកាត់មុខអ្នក ឬនៅជិតខ្លួនជាងគេបំផុត ជំនួសឱ្យការចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសប្រជាជនក្នុងភូមិទាំងមូល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
