បញ្ហា (The Problem)៖ តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋទៅលើការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចបៃតងក្នុងវិស័យសំណង់នៅប្រទេសវៀតណាម ខណៈពេលដែលវិស័យនេះរួមចំណែកយ៉ាងធំដល់ការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកទីផ្សារសកល?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការសំយោគទ្រឹស្តីរួមផ្សំជាមួយនឹងការសម្ភាសន៍អ្នកជំនាញ ដើម្បីស្នើឡើងនូវគំរូស្រាវជ្រាវក្នុងការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Construction and Materials ការសាងសង់ និងប្រើប្រាស់សម្ភារៈធម្មតា |
ងាយស្រួលរក មានតម្លៃដើមទាបនៅឡើយ ហើយអ្នកសាងសង់មានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ស្រាប់។ | បញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកខ្ពស់ (ជាពិសេសស៊ីម៉ងត៍ និងឥដ្ឋ) ប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើន និងមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់លើនិរន្តរភាពបរិស្ថាន។ | ឧស្សាហកម្មនេះចូលរួមចំណែកបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិករហូតដល់ ៤០% និងបង្កើតកាកសំណល់រឹង ៣០% នៅទូទាំងសកលលោក។ |
| High-Performance Solution (HPS) & Low-Emission Materials បច្ចេកវិទ្យា HPS និងការប្រើប្រាស់សម្ភារៈបញ្ចេញឧស្ម័នទាប |
ជួយកាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាពក្នុងផ្ទះពី ៥-៨ អង្សាសេ បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពល និងការពារអគារបានយូរ (ប្រឆាំងការជ្រាបទឹក និងផ្សិត)។ | តម្លៃដើមខ្ពស់ជាងសម្ភារៈជំនួសធម្មតាពី ២០-៣០% ដែលធ្វើឱ្យវិស័យឯកជនរារែកក្នុងការវិនិយោគ បូករួមនឹងកង្វះអ្នកបច្ចេកទេស។ | បច្ចុប្បន្ន សម្ភារៈដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន មានចំណែក ១២% នៃគម្រោងសំណង់ថ្មីនៅតាមទីក្រុងធំៗរបស់វៀតណាម (កើនឡើង ៤០% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២០)។ |
| DESIGO Building Automation System ប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មអគារ DESIGO |
អនុញ្ញាតឱ្យមានការតាមដានការប្រើប្រាស់ថាមពលតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង (Real-time) និងអាចគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការអគារពីចម្ងាយបាន។ | ទាមទារការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញ និងទុនវិនិយោគដំបូងខ្ពស់សម្រាប់ការដំឡើងប្រព័ន្ធឆ្លាតវៃ។ | គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៣ ប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មឆ្លាតវៃនេះបានជួយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពលរហូតដល់ ២៥% បើធៀបនឹងអគារធម្មតា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានផ្តោតលើការចំណាយធនធានកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវនោះទេ ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីការទាមទារធនធានហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចេកវិទ្យា និងធនធានមនុស្សដើម្បីគាំទ្រដល់ការបំប្លែងទៅរកវិស័យសំណង់បៃតង។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដោយពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យនៃវិស័យសំណង់ របាយការណ៍រដ្ឋាភិបាល និងការសម្ភាសន៍អ្នកជំនាញក្នុងស្រុក។ ទោះបីជាបរិបទនៃការអនុវត្តច្បាប់មានភាពខុសគ្នាតិចតួចក្តី នេះជាមេរៀនដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏កំពុងជួបប្រទះកំណើននៃវិស័យសំណង់យ៉ាងគំហុក និងបញ្ហាប្រឈមធំៗក្នុងការគ្រប់គ្រងផលប៉ះពាល់បរិស្ថានដូចគ្នា។
ការរកឃើញអំពីកត្តាទាំង ៥ (គោលនយោបាយ ស្ថាប័ន ហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចេកវិទ្យា និងការយល់ដឹង) គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការកែទម្រង់វិស័យសំណង់នៅកម្ពុជា។
ជារួម ការសិក្សាពីរនាំងរារាំង និងចំណុចខ្វះខាតរបស់វៀតណាម (ដូចជាការអនុវត្តច្បាប់មិនស្មើគ្នារវាងខេត្ត) នឹងជួយឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចបៃតងបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពតាំងពីជំហានដំបូង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Green Economy | សេដ្ឋកិច្ចដែលជំរុញសុខុមាលភាពនិងសមធម៌សង្គម ព្រមទាំងកាត់បន្ថយហានិភ័យបរិស្ថាន និងភាពរិចរិលនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដោយផ្តោតលើការបញ្ចេញកាបូនទាប និងការប្រើប្រាស់ធនធានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការរកលុយដោយមិនបំផ្លាញធម្មជាតិ និងធានាថាអ្នកជំនាន់ក្រោយនៅមានធនធានស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់បន្ត។ |
| Institutional Capacity | សមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋក្នុងការបង្កើត អនុវត្ត និងត្រួតពិនិត្យគោលនយោបាយ ច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិផ្សេងៗឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពពិតប្រាកដ។ នៅក្នុងបរិបទនេះ គឺសមត្ថភាពក្នុងការបង្ខំឱ្យក្រុមហ៊ុនសំណង់គោរពតាមស្តង់ដារអគារបៃតង។ | ដូចជាសាច់ដុំរបស់ច្បាប់ ប្រសិនបើសាច់ដុំខ្សោយ ច្បាប់មានតែនៅលើក្រដាស គ្មាននរណាខ្លាច និងគ្មាននរណាអនុវត្តតាមឡើយ។ |
| Innovation Diffusion Theory | ទ្រឹស្តីដែលពន្យល់ពីរបៀប ហេតុផល និងអត្រាល្បឿនដែលគំនិត ឬបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ (ឧទាហរណ៍៖ បច្ចេកវិទ្យាសាងសង់បៃតង) ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ និងទទួលយកដោយសង្គមឬទីផ្សារមួយ។ | ដូចជារបៀបដែលការប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូនបានឆ្លងរាលដាលពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត រហូតដល់ទីបំផុតអ្នកគ្រប់គ្នាប្រើវា។ |
| Financial Mechanisms | ឧបករណ៍ឬគោលនយោបាយហិរញ្ញវត្ថុដូចជា ការលើកលែងពន្ធ កម្ចីការប្រាក់ទាប (ឥណទានបៃតង) ឬការផ្តល់មូលនិធិ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់វិស័យឯកជនឱ្យងាកមកវិនិយោគលើគម្រោងដែលចំណាយដើមទុនខ្ពស់ប៉ុន្តែល្អសម្រាប់បរិស្ថាន។ | ដូចជាការផ្តល់រង្វាន់ជាលុយ ឬបញ្ចុះតម្លៃ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តកុមារឱ្យញ៉ាំបន្លែជំនួសនំផ្អែមអញ្ចឹងដែរ។ |
| High-Performance Solution (HPS) | បច្ចេកវិទ្យាសម្ភារៈសំណង់ទំនើប ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ការពារកម្ដៅ និងអ៊ីសូឡង់លើផ្ទៃអគារ ដែលអាចជួយបន្ថយសីតុណ្ហភាពខាងក្នុង និងសន្សំសំចៃថាមពលអគ្គិសនីសម្រាប់ការបញ្ចុះកម្ដៅបានច្រើន។ | ដូចជាការស្លៀកពាក់អាវរងារដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ជួយការពារកម្ដៅថ្ងៃពីខាងក្រៅ ធ្វើឱ្យរាងកាយខាងក្នុងនៅត្រជាក់ស្រួល។ |
| Direct Power Purchase Agreement (DPPA) | កិច្ចព្រមព្រៀងដែលអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនទិញអគ្គិសនីដែលផលិតពីប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ (ដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យ ឬខ្យល់) ដោយផ្ទាល់ពីអ្នកផលិត ជាជាងទិញពីបណ្តាញអគ្គិសនីទូទៅរបស់រដ្ឋ។ | ដូចជាការទិញបន្លែសរីរាង្គផ្ទាល់ពីកសិករ ដោយមិនបាច់ឆ្លងកាត់ទីផ្សារធំ ដើម្បីប្រាកដថាវាពិតជាគ្មានជាតិគីមី។ |
| Net Zero Emissions | គោលដៅនៃការធ្វើឱ្យតុល្យភាពរវាងបរិមាណឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលបញ្ចេញទៅក្នុងបរិយាកាស និងបរិមាណដែលត្រូវបានស្រូបយកមកវិញ (តាមរយៈរុក្ខជាតិ ឬបច្ចេកវិទ្យា) រហូតដល់ស្មើរសូន្យ។ | ដូចជាការចោលសំរាម ១គីឡូ តែអ្នកក៏បានរើសសំរាម ១គីឡូវិញយកទៅកែច្នៃ ធ្វើឱ្យបរិស្ថានគ្មានសល់សំរាមថ្មីរបស់អ្នកឡើយ។ |
| Building Automation System | ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រឆ្លាតវៃដែលគ្រប់គ្រង និងតាមដានឧបករណ៍អគ្គិសនីទាំងអស់នៅក្នុងអគារ (ដូចជាម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ភ្លើងបំភ្លឺ ប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព) ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដើម្បីកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយថាមពល។ | ដូចជាមានអ្នកយាមម្នាក់ឈរចាំបិទភ្លើង និងម៉ាស៊ីនត្រជាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិរាល់ពេលដែលមនុស្សដើរចេញពីបន្ទប់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
