បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស៊ើបអង្កេតពីឥទ្ធិពលនៃអត្រាភាពជាម្ចាស់បរទេស (Foreign Ownership) ទៅលើហានិភ័យសន្ទនីយភាព (Liquidity Risk) របស់ធនាគារពាណិជ្ជនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រតំរែតំរង់ទិន្នន័យបន្ទះ (Panel Data Regression) លើសំណាកទិន្នន័យរបស់ធនាគារពាណិជ្ជវៀតណាមចំនួន ៣០ ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០២០។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pooled OLS តំរែតំរង់ទិន្នន័យរួម |
ងាយស្រួលក្នុងការប៉ាន់ស្មានដំបូងសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យបន្ទះ (Panel Data) ដែលចាត់ទុកទិន្នន័យទាំងអស់មានលក្ខណៈដូចគ្នា។ | មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពខុសគ្នានៃលក្ខណៈរៀងៗខ្លួន និងកត្តាជាក់លាក់របស់ធនាគារនីមួយៗនោះទេ។ | បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងបឋម ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានជ្រើសរើសជាម៉ូដែលចុងក្រោយឡើយ ដោយសារមានកម្រិតលម្អៀងខ្ពស់។ |
| Fixed Effects Model (FEM) / Random Effects Model (REM) ម៉ូដែលផលប៉ះពាល់ថេរ / ម៉ូដែលផលប៉ះពាល់ចៃដន្យ |
អាចចាប់យកលក្ខណៈពិសេសរបស់ធនាគារនីមួយៗ (សម្រាប់ FEM) និងដោះស្រាយបញ្ហាអថេរដែលមិនបានសង្កេត។ | ទោះបីជាការធ្វើតេស្ត Hausman ជ្រើសរើសយក FEM ក៏ដោយ ក៏ម៉ូដែលនេះនៅតែជួបប្រទះបញ្ហាខ្វះចន្លោះ (Heteroskedasticity និង Autocorrelation)។ | ម៉ូដែល FEM ត្រូវបានរកឃើញថាសមស្របជាង REM ប៉ុន្តែនៅតែមានចំណុចខ្វះខាតដែលតម្រូវឱ្យមានការកែតម្រូវបន្ថែម។ |
| Generalized Least Squares (GLS) វិធីសាស្រ្តការ៉េអប្បបរមាទូទៅ |
អាចដោះស្រាយបញ្ហាភាពខុសគ្នានៃរ៉េស៊ីឌុយ (Heteroskedasticity) និងអូតូកូរ៉េឡាស៊ីយុង (Autocorrelation) បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ទាមទារការធ្វើតេស្តស្មុគស្មាញជាមុនសិន (ដូចជា Hausman test និង F-test) ទើបអាចជ្រើសរើសប្រើប្រាស់បានត្រឹមត្រូវ។ | ជាម៉ូដែលល្អបំផុតដែលបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ភាពជាម្ចាស់បរទេសខ្ពស់ ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យសន្ទនីយភាពបានយ៉ាងសំខាន់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើទិន្នន័យបន្ទះ (Panel Data) ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងកម្មវិធីស្ថិតិសម្រាប់ការវិភាគកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើទិន្នន័យធនាគារពាណិជ្ជនៅប្រទេសវៀតណាម ទីដែលរដ្ឋាភិបាលកំណត់កម្រិតភាពជាម្ចាស់បរទេសត្រឹមអតិបរមា ៣០%។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានគោលនយោបាយបើកចំហរជាងចំពោះការវិនិយោគបរទេសក្នុងវិស័យធនាគារ (អាចរហូតដល់ ១០០%) លទ្ធផលនេះផ្តល់ជាមេរៀនដ៏សំខាន់ ប៉ុន្តែទំហំនៃឥទ្ធិពលអាចនឹងមានភាពខុសគ្នានៅក្នុងបរិបទជាក់ស្តែងរបស់កម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះ មានសារៈប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបាននៅក្នុងប្រព័ន្ធធនាគាររបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការជំរុញឱ្យមានការចូលរួមពីវិនិយោគិនបរទេសប្រកបដោយគុណភាព អាចជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏រឹងមាំមួយក្នុងការធានាស្ថិរភាពសន្ទនីយភាព និងកំណើនរឹងមាំសម្រាប់ប្រព័ន្ធធនាគារកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Liquidity Risk | ហានិភ័យដែលកើតឡើងនៅពេលដែលធនាគារមិនមានសាច់ប្រាក់ ឬទ្រព្យសកម្មដែលអាចបង្វែរជាសាច់ប្រាក់បានលឿនគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីសងប្រាក់បញ្ញើដល់អតិថិជនដែលមកដកប្រាក់ ឬដើម្បីទូទាត់បំណុលរបស់ខ្លួនទាន់ពេលវេលា។ | ដូចជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន (ដីធ្លី ផ្ទះ) តែអត់មានលុយសុទ្ធក្នុងហោប៉ៅសម្រាប់ទិញម្ហូបហូបប្រចាំថ្ងៃភ្លាមៗ។ |
| Foreign Ownership | ចំណែកភាគហ៊ុននៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ឬធនាគារក្នុងស្រុក ដែលត្រូវបានកាន់កាប់ដោយវិនិយោគិន ឬស្ថាប័នបរទេស ដែលជារឿយៗជួយនាំមកនូវដើមទុន បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងការគ្រប់គ្រងស្តង់ដារអន្តរជាតិ។ | ដូចជាការហៅមិត្តភក្តិពីបរទេសមកដាក់លុយរកស៊ីរួមគ្នា និងជួយគ្រប់គ្រងហាងរបស់អ្នក។ |
| Panel Data Regression | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលវិភាគទិន្នន័យពីអង្គភាពជាច្រើន (ដូចជាធនាគារចំនួន៣០) ឆ្លងកាត់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ (ពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០២០) ដើម្បីស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរផ្សេងៗប្រកបដោយភាពសុក្រឹតខ្ពស់។ | ដូចជាការតាមដានពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្ស៣០នាក់ ជារៀងរាល់ខែពេញមួយឆ្នាំ ដើម្បីមើលថាការខិតខំរៀនរបស់ពួកគេម្នាក់ៗជះឥទ្ធិពលដល់ពិន្ទុយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ។ |
| Generalized Least Squares (GLS) | បច្ចេកទេសប៉ាន់ស្មានម៉ូដែលស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើដើម្បីកែតម្រូវបញ្ហាខ្វះចន្លោះនៅក្នុងទិន្នន័យ ដូចជាបញ្ហាបំរែបំរួលខុសប្រក្រតី (Heteroskedasticity) និងបញ្ហាទិន្នន័យជាប់ពាក់ព័ន្ធគ្នា (Autocorrelation) ដើម្បីធានាថាលទ្ធផលទស្សន៍ទាយមានភាពត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការពាក់វ៉ែនតាដើម្បីមើលរូបភាពឲ្យបានច្បាស់ល្អ នៅពេលដែលកាមេរ៉ាថតចេញមកព្រិល ឬមានពន្លឺជះខ្លាំង។ |
| Credit Risk | ហានិភ័យដែលធនាគារប្រឈមមុខនៅពេលដែលអតិថិជនដែលបានខ្ចីប្រាក់ មិនអាចសងប្រាក់ដើម និងការប្រាក់មកវិញបានតាមកាលកំណត់ (កម្ចីខូច) ដែលធ្វើឱ្យធនាគារខាតបង់។ | ដូចជាការឱ្យមិត្តភក្តិខ្ចីលុយ រួចអ្នកបារម្ភថាមិត្តភក្តិនោះមិនមានលុយសងអ្នកវិញ។ |
| Loan to Deposit Ratio (LDR) | អនុបាតហិរញ្ញវត្ថុដែលវាស់ស្ទង់ថាតើធនាគារយកប្រាក់បញ្ញើដែលទទួលបានពីអតិថិជនចំនួនប៉ុន្មានភាគរយ ដើម្បីយកទៅបញ្ចេញជាប្រាក់កម្ចីបន្តទៅក្នុងទីផ្សារ។ អនុបាតនេះបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ទុន និងហានិភ័យសន្ទនីយភាព។ | ដូចជាការថ្លឹងថ្លែងថា តើអ្នកគួរយកលុយដែលគេផ្ញើទុកចំនួនប៉ុន្មាន ដើម្បីយកទៅឱ្យគេខ្ចីបន្តដើម្បីទទួលបានការប្រាក់។ |
| Agency Theory | ទ្រឹស្ដីដែលពន្យល់ពីជម្លោះផលប្រយោជន៍រវាងម្ចាស់ភាគហ៊ុន (Principal) និងអ្នកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន (Agent) ដោយសារតែភាគីទាំងពីរមានការទទួលបានព័ត៌មានមិនស្មើគ្នា និងមានគោលដៅខុសគ្នា។ | ដូចជាជម្លោះរវាងម្ចាស់ហាង (ចង់បានប្រាក់ចំណេញច្រើន) និងអ្នកគ្រប់គ្រងហាង (ចង់បានប្រាក់ខែខ្ពស់និងធ្វើការស្រួល)។ |
| Return on Assets (ROA) | សូចនាករវាស់ស្ទង់ប្រាក់ចំណេញរបស់ធនាគារ ឬក្រុមហ៊ុន ដែលបង្ហាញថាទ្រព្យសកម្មសរុបដែលធនាគារមាន អាចបង្កើតប្រាក់ចំណេញសុទ្ធបានកម្រិតណាក្នុងមួយឆ្នាំ។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថា តើម៉ាស៊ីនមួយគ្រឿងអាចផលិតនំប៉័ងបានប៉ុន្មានដុំក្នុងមួយថ្ងៃ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
