បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេៈស្វែងយល់ពីកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ចេតនាទិញសាច់គោនាំចូលរបស់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងស្រុក Long Bien ទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ដោយសារតម្រូវការសាច់គោនាំចូលមានការកើនឡើងខ្លាងនៅក្នុងតំបឃ់ទីក្រុងធំ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេៈបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណនិងគុណភាព ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការស្ទង់មតិពីអ្នកប្រើប្រាស់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Structural Equation Modeling (SEM) ម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ (SEM) |
អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវវាយតម្លៃទំនាក់ទំនងដ៏ស្មុគស្មាញរវាងអថេរច្រើនក្នុងពេលតែមួយ និងវាស់វែងកត្តាអរូបី (Latent variables) យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ទាមទារទំហំសំណាកធំ (ជាទូទៅ N > 200) ទើបធានាបាននូវភាពត្រឹមត្រូវនៃស្ថិតិ ហើយត្រូវការពឹងផ្អែកលើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រជាក់លាក់ដែលអាចមានតម្លៃថ្លៃ។ | បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ព័ត៌មានប្រភពដើមនិងស្លាកសញ្ញា (β=0.346) រួមជាមួយគុណភាពដែលបានយល់ឃើញ (β=0.330) គឺជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់បំផុតដល់ចេតនាទិញ។ |
| Exploratory and Confirmatory Factor Analysis (EFA/CFA) ការវិភាគកត្តារុករក និងការវិភាគកត្តាបញ្ជាក់ (EFA/CFA) |
ជួយបង្រួមទិន្នន័យពីសំណួរច្រើន ទៅជាក្រុមអថេរសំខាន់ៗ និងបញ្ជាក់ពីភាពជឿជាក់ និងភាពត្រឹមត្រូវនៃកម្រងសំណួរ (Validity and Reliability)។ | ទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិស៊ីជម្រៅ ដើម្បីបកស្រាយសន្ទស្សន៍នានា (ដូចជា KMO, RMSEA, CFI, GFI) ហើយអថេរមួយចំនួនអាចនឹងត្រូវកាត់ចោលប្រសិនបើមិនស៊ីសង្វាក់គ្នា។ | បានចម្រាញ់កត្តាដើមចំនួន ៨ មកត្រឹម ៦ កត្តា ដែលមានភាពត្រឹមត្រូវ និងស័ក្តិសមសម្រាប់យកទៅប្រើប្រាស់បន្តនៅក្នុងការវិភាគម៉ូដែល SEM (KMO = 0.934)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលម្អិតទេ ប៉ុន្តែជាទូទៅការស្រាវជ្រាវប្រភេទនេះទាមទារធនធានកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យកម្រិតខ្ពស់ និងការចំណាយលើការប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងទំហំសំណាកធំ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតតែលើអ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុង (ស្រុក Long Bien ទីក្រុងហាណូយ) ដែលមានចំណូលមធ្យមទៅខ្ពស់ និងភាគច្រើនលើសលប់ជាស្ត្រី (៨៥.៥%)។ ភាពលំអៀងនេះមានន័យថាលទ្ធផលអាចឆ្លុះបញ្ចាំងតែពីទម្លាប់របស់អ្នករស់នៅទីក្រុងធំៗប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់កម្ពុជា លទ្ធផលនេះគួរយកមកអនុវត្តឬប្រៀបធៀបបានតែជាមួយប្រជាជននៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានកម្រិតជីវភាព និងទម្លាប់ទិញទំនិញតាមផ្សារទំនើបស្រដៀងគ្នាប៉ុណ្ណោះ តែមិនអាចតំណាងឲ្យប្រជាជនតាមបណ្តាខេត្តបានទេ។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់អាជីវកម្មទីផ្សារទំនើប និងស្ថាប័នគ្រប់គ្រងចំណីអាហារនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការយល់ដឹងពីកត្តាផ្លូវចិត្តនិងអាកប្បកិរិយាទាំងនេះ នឹងជួយឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាអាចកសាងទំនុកចិត្តអតិថិជន និងលើកកម្ពស់ស្តង់ដារទីផ្សារសាច់គោឱ្យកាន់តែមានតម្លាភាព និងគុណភាពខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Structural Equation Modeling (SEM) (ម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវធ្វើតេស្ត និងប៉ាន់ស្មានទំនាក់ទំនងដ៏ស្មុគស្មាញរវាងអថេរជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ រួមទាំងអថេរដែលអាចវាស់វែងបានផ្ទាល់ និងអថេរអរូបី (ដូចជាអាកប្បកិរិយា និងចេតនា)។ | ដូចជាការគូសប្លង់បណ្តាញទឹកក្នុងផ្ទះ ដើម្បីមើលថាតើការបើកវ៉ានមួយ (កត្តាមួយ) នឹងធ្វើឱ្យទឹកហូរខ្លាំងប៉ុណ្ណានៅកន្លែងផ្សេងៗទៀតក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Exploratory Factor Analysis (EFA) (ការវិភាគកត្តារុករក) | ជាបច្ចេកទេសស្ថិតិប្រើសម្រាប់បង្រួមទិន្នន័យពីសំណួរស្ទង់មតិជាច្រើន ទៅជាក្រុម ឬកត្តាតូចៗដែលតំណាងឱ្យគំនិតរួមគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិភាគបន្ត និងស្វែងរកគំរូនៃទិន្នន័យដែលយើងមិនទាន់ដឹងច្បាស់។ | ដូចជាការរៀបចំសៀវភៅរាប់រយក្បាលដែលនៅរាយប៉ាយ ទៅក្នុងទូដោយបែងចែកជាប្រភេទៗ (ប្រវត្តិសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រ...) តាមរយៈសាច់រឿងដែលស្រដៀងគ្នា។ |
| Confirmatory Factor Analysis (CFA) (ការវិភាគកត្តាបញ្ជាក់) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើក្រុមអថេរដែលយើងបានចាត់ថ្នាក់ (បានមកពីការវិភាគ EFA) ពិតជាត្រឹមត្រូវ ស៊ីសង្វាក់គ្នា និងស័ក្តិសមទៅនឹងទ្រឹស្តីដែលយើងមានស្រាប់ឬអត់ មុននឹងយកវាទៅវិភាគក្នុងម៉ូដែល SEM បន្តទៀត។ | ដូចជាការយកបញ្ជីរាយនាមសៀវភៅដែលរៀបចំរួច មកផ្ទៀងផ្ទាត់ម្តងទៀតថាតើសៀវភៅនីមួយៗពិតជាបានដាក់ត្រូវថ្នាក់របស់វាឬអត់។ |
| Purchase Intention (ចេតនាទិញ) | គម្រោង ឬចំណង់ផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការសម្រេចចិត្តទិញផលិតផលណាមួយនៅពេលអនាគត ដែលកត្តានេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាសញ្ញាបញ្ជាក់ដ៏រឹងមាំបំផុតឈានទៅរកសកម្មភាពទិញជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការដាក់ទំនិញចូលក្នុងកន្ត្រកអនឡាញ (Add to cart) ដែលបង្ហាញថាអ្នកមានបំណងចង់ទិញវា ទោះបីជាមិនទាន់បានបង់លុយភ្លាមៗក៏ដោយ។ |
| Subjective Norms (បទដ្ឋានសង្គម ឬឥទ្ធិពលសង្គម) | ជាការយល់ឃើញអំពីសម្ពាធ ឬឥទ្ធិពលពីមនុស្សសំខាន់ៗជុំវិញខ្លួន (ដូចជាគ្រួសារ មិត្តភក្តិ គ្រូពេទ្យ ឬសង្គម) ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់បុគ្គលម្នាក់ក្នុងការជ្រើសរើសធ្វើ ឬមិនធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ។ | ដូចជាការដែលអ្នកសម្រេចចិត្តទិញទូរស័ព្ទម៉ាកមួយ មិនមែនព្រោះអ្នកស្រឡាញ់វាខ្លាំងទេ តែដោយសារមិត្តភក្តិរបស់អ្នកភាគច្រើនកំពុងប្រើប្រាស់វា និងណែនាំឱ្យអ្នកប្រើតាម។ |
| Perceived Quality (គុណភាពដែលបានយល់ឃើញ) | ការវាយតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទៅលើភាពល្អឥតខ្ចោះ ឬលក្ខណៈពិសេសនៃផលិតផលមួយ ដោយផ្អែកលើចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ ស្លាកសញ្ញា និងព័ត៌មានដែលពួកគេទទួលបាន ជាជាងការវាស់វែងតាមស្តង់ដារគុណភាពបច្ចេកទេសពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការយល់ឃើញថាម្ហូបនៅភោជនីយដ្ឋានប្រណីតមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងស្អាតជាងម្ហូបតាមផ្លូវ ដោយសារតែការតុបតែង និងបរិយាកាសជុំវិញ។ |
| Latent Constructs (អថេរអរូបី ឬកត្តាបង្កប់) | ជាកត្តា ឬគំនិតផ្នែកចិត្តសាស្ត្រដែលមិនអាចវាស់វែងដោយផ្ទាល់បាន (ដូចជាការពេញចិត្ត ភាពស្មោះត្រង់ អាកប្បកិរិយា) ប៉ុន្តែវាត្រូវវាស់វែងតាមរយៈការបូកសរុបចម្លើយនៃសំណួរប្រយោល (Observed variables) ជាច្រើនបញ្ចូលគ្នា។ | ដូចជា "ភាពឆ្លាតវៃ" ដែលយើងមិនអាចយកម៉ែត្រមកវាស់វាបានទេ តែយើងត្រូវវាស់តាមរយៈពិន្ទុនៃការធ្វើតេស្តផ្សេងៗ (គណិតវិទ្យា ភាសា តក្កវិជ្ជា)។ |
| Cronbach's Alpha (មេគុណអាល់ហ្វារបស់ Cronbach) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់កម្រិតនៃ "ភាពជឿជាក់ខាងក្នុង" (Internal consistency) នៃកម្រងសំណួរ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាសំណួរទាំងអស់ដែលត្រូវបានប្រើសម្រាប់វាស់វែងកត្តាតែមួយ គឺពិតជាមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា និងផ្តល់លទ្ធផលប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ | ដូចជាការសួរមិត្តភក្តិម្នាក់នូវសំណួរដដែលៗក្នុងទម្រង់ពាក្យពេចន៍ខុសគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាតើចម្លើយរបស់គាត់នៅតែដូចមុន និងគួរឱ្យជឿជាក់ឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖